మోదీ–జెలెన్‌స్కీ ఫోన్‌కాల్‌.. ట్రంప్ అసహనం
| అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌తో మోదీ సంబంధాలు ఇటీవలి కాలంలో క్షీణించాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం ట్రంప్ అనుసరించిన ఏకపక్ష వైఖరి.
ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోడిమిర్ జెలెన్‌స్కీతో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ జరిపిన సంభాషణ ఉక్రెయిన్-రష్యా యుద్ధంపై భారత్ తన వైఖరిని స్పష్టం చేయడానికి ఒక ముఖ్యమైన అవకాశాన్ని కల్పించింది. ఈ సంభాషణలో మోదీ శాంతియుత పరిష్కారం కోసం భారతదేశం మద్దతు ఉంటుందని మరోసారి పునరుద్ఘాటించారు. ఇది అంతర్జాతీయ వేదికపై శాంతి స్థాపనలో భారత్ తన పాత్రను గట్టిగా నిలబెట్టుకోవడానికి నిదర్శనం.
వచ్చే వారం షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) సదస్సులో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌తో మోదీ భేటీ కానున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో జెలెన్‌స్కీతో చర్చలు కీలకమైనవి. "రష్యా అగ్రనాయకత్వానికి సరైన సందేశం చేరేందుకు భారత్ ముందుండాలి" అని జెలెన్‌స్కీ కోరడం ద్వారా ఈ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడంలో భారత్ ఒక విశ్వసనీయ, తటస్థ మధ్యవర్తిగా వ్యవహరించగలదనే నమ్మకం స్పష్టమవుతుంది.
ట్రంప్‌తో సంబంధాలు: రాజకీయ అహం, విశ్వాస లోపం
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌తో మోదీ సంబంధాలు ఇటీవలి కాలంలో క్షీణించాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం ట్రంప్ అనుసరించిన ఏకపక్ష వైఖరి. 'ఆపరేషన్ సిందూర్' పేరుతో భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య శాంతి స్థాపనలో మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని ట్రంప్ చేసిన ప్రయత్నాలకు మోదీ సహకరించలేదు. దీనికి ప్రధాన కారణం కాశ్మీర్ వంటి వివాదాల్లో మూడో పక్షం జోక్యాన్ని భారత్ ఎప్పటికీ అంగీకరించదు అనే ప్రాథమిక సూత్రం.
ట్రంప్ పదే పదే ఫోన్ చేసినా మోదీ స్పందించకపోవడం వెనుక పలు కారణాలున్నాయి. ట్రంప్ తన స్వంత సోషల్ మీడియా వేదిక 'ట్రూత్'లో భారత్-పాక్ శాంతి ప్రక్రియపై ఇష్టానుసారంగా వ్యాఖ్యలు చేయడం, ట్రేడ్ డీల్‌లపై బెదిరింపులకు దిగడం వల్ల రెండు దేశాల మధ్య విశ్వాసం దెబ్బతింది. పాకిస్తాన్ ఆర్మీ చీఫ్‌తో కలిసి ఫొటో దిగాలని ట్రంప్ ఆలోచన మోదీకి నచ్చలేదు. ఇది ట్రంప్ భారత-పాక్ సంబంధాలపై అవగాహన లేకపోవడాన్ని సూచిస్తుంది. భారత్-పాక్ మధ్య కాల్పుల విరమణ జరగబోతోందని ట్రంప్ ముందుగానే ప్రకటించడం, భారత్‌ను ఇబ్బందులకు గురిచేసింది.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో ఈ ఏడాది చివర్లో భారత్‌లో జరగనున్న క్వాడ్ సదస్సుకు ట్రంప్ హాజరయ్యే అవకాశాలు తగ్గాయని అమెరికా వర్గాలు కూడా చెబుతున్నాయి. జెఫరీస్ వంటి ఆర్థిక సంస్థలు కూడా ఇదే విషయాన్ని తమ నివేదికలో పేర్కొన్నాయి. ఈ సమస్యలన్నీ రాజకీయ అహం.. రెండు దేశాల మధ్య విశ్వాస లోపానికి నిదర్శనంగా కనిపిస్తున్నాయి.
మొత్తం మీద జెలెన్‌స్కీతో మోదీ సంభాషణ శాంతి దిశగా భారత్ తీసుకుంటున్న చొరవకు నిదర్శనం కాగా ట్రంప్‌తో సంబంధాలు మాత్రం రాజకీయ అహం.. ప్రాథమిక విధానాల మధ్య ఉన్న విభేదాలను స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఒకవైపు అంతర్జాతీయ శాంతి స్థాపనలో చురుకైన పాత్ర పోషిస్తున్న భారత్, మరోవైపు తన సార్వభౌమాధికారం, ప్రాథమిక విధానాలపై రాజీపడదని ట్రంప్‌కు పరోక్షంగా స్పష్టం చేసింది.