లక్షల లడ్డూ.. ట్యాక్స్ కన్ను! భక్తితో పాడుతున్నారా? ఐటీ ముప్పు కొనితెచ్చుకుంటున్నారా?

గణపతి బప్పా మోరియా.. అంటూ వినాయక చవితి వేడుకల్లో భక్తులు పోటీపడి పాడుతున్న లడ్డూ వేలం ఇప్పుడు ట్రెండింగ్ మాత్రమే కాదు.. కోట్లకు పడగెత్తుతున్న ప్రతిష్టాత్మక వ్యవహారం.. భక్తి, నమ్మకం, పాజిటివ్ వైబ్స్ కోసం లక్షలు గుమ్మరించి ప్రసాదాన్ని ఇంటికి తెచ్చుకోవడం వరకు బాగానే ఉంది.. కానీ ఆ వేలం పాట ముగిశాక ఇన్ కం ట్యాక్స్ ఆఫీసర్ల నుంచి ఫోన్ వస్తే ఏం చేస్తారు? భక్తికి హద్దులు లేవు సరే.. మరి మీరు లడ్డూ కోసం చెల్లించిన లక్షలకు సరైన లెక్కలు ఉన్నాయా? ‘లడ్డూ కొంటే పన్ను పడుతుందా? 80జీ కింద మినహాయింపు దక్కుతుందా?’ అనే అంశంపై ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిన అసలు పన్ను లెక్కలు ఇవే!

వినాయక చవితి ఉత్సవాలు ముగిసే సమయానికి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువగా వినిపించే మాట ‘లడ్డూ వేలం’. ఒకప్పుడు వందలు.. వేలల్లో సాగిన గణపతి లడ్డూ వేలం ఇప్పుడు లక్షలు దాటి కోట్ల రూపాయలకు చేరుతున్న సందర్భాలు ఉన్నాయి. భక్తి, సెంటిమెంట్, ప్రతిష్ఠ, స్వామివారి ప్రసాదాన్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లాలనే నమ్మకం.. ఇలా ఎన్నో కారణాలతో భక్తులు భారీ మొత్తాలకు వేలం పాడుతున్నారు. అయితే లక్షలు చెల్లించి లడ్డూను దక్కించుకున్న వ్యక్తికి పన్ను పరంగా ఏమైనా ఇబ్బందులు వస్తాయా? అసలు వేలంలో చెల్లించిన మొత్తాన్ని ఆదాయంగా పరిగణిస్తారా? 80జీ కింద పన్ను మినహాయింపు పొందొచ్చా? అనే సందేహాలు ఇప్పుడు ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్నాయి.

లడ్డూ కొంటే ఆదాయ పన్ను పడుతుందా?

సాధారణంగా లడ్డూను వేలంలో కొనుగోలు చేసి దానికి ఒక మొత్తాన్ని చెల్లించడం.. ఆ మొత్తాన్ని కొనుగోలుదారుడి ఆదాయంగా పరిగణించడం ఒకటే విషయం కాదు. ముఖ్యంగా ఇన్ కం ట్యాక్స్ యాక్ట్ లోని సెక్షన్ 56(2)(ఎక్స్) అనేది ప్రధానంగా ఒక వ్యక్తికి డబ్బు లేదా కొన్ని రకాల ఆస్తి ఉచితంగా లేదా నిర్దేశిత పరిస్థితుల్లో తక్కువ విలువకు లభించిన సందర్భాలను నియంత్రిస్తుంది. అందువల్ల “రూ.50 వేలకు పైగా లడ్డూ వేలం పాడితే ఆ మొత్తానికే 56(2)(ఎక్స్) కింద పన్ను” అనే సింపుల్ ఫార్ములా వర్తించదు. అయితే ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. వేలం మొత్తం ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఎలా చెల్లించారు? దానికి సరైన ఆర్థిక ఆధారం ఉందా? అన్నది పెద్ద మొత్తాల విషయంలో ముఖ్యంగా మారుతుంది.

80జీ ఉంటే పన్ను మినహాయింపు వస్తుందా?

లడ్డూ వేలం మొత్తాన్ని ‘డొనేషన్’గా చూపించి 80జీ కింద మినహాయింపు పొందాలంటే కేవలం ఆ మొత్తాన్ని దేవాలయం లేదా గణేష్ ఉత్సవ కమిటీకి చెల్లించడం సరిపోదు. ఆ మొత్తాన్ని స్వీకరిస్తున్న సంస్థ సెక్షన్ 80జీ కింద అర్హత పొందిన సంస్థగా ఉండాలి. అర్హత ఉన్న సంస్థలకు ఇచ్చే విరాళాలపై 50 శాతం లేదా 100 శాతం వంటి వివిధ రకాల డిడక్షన్ లు నిబంధనల ఆధారంగా ఉంటాయి. అలాగే 80 జీ కింద నగదు విరాళాలకు రూ.2,000 పరిమితి ఉంది. అంటే ప్రతి గణేష్ ఉత్సవ కమిటీకి 80జీ ఉంటుందని భావించడం సరికాదు.

అసలు కీలకమైన ప్రశ్న ఇదే..

ఒక వ్యక్తి రూ.10 లక్షలు, రూ.20 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తానికి లడ్డూను వేలంలో దక్కించుకున్నాడనుకుందాం. ఈ డబ్బు చెల్లించడానికి అతని వద్ద చట్టబద్ధమైన ఆదాయ వనరు ఉండాలి. జీతం, వ్యాపార ఆదాయం, గతంలో ఉన్న పొదుపులు, బ్యాంకు లావాదేవీలు వంటి వాటికి సరైన ఆధారాలు ఉంటే పెద్ద మొత్తంలో చెల్లింపు చేయడం మాత్రమే పన్ను సమస్యకు కారణం కాదు. కానీ ఆదాయానికి సరైన లెక్కలు లేకుండా భారీ మొత్తాలను ఖర్చు చేస్తే పన్ను అధికారులు ఆ డబ్బు మూలంపై వివరణ కోరే అవకాశం ఉంటుంది.

వేలం పాడే ముందు ఏం చూసుకోవాలి?

లడ్డూ వేలంలో భారీ మొత్తానికి బిడ్ చేసే వ్యక్తులు కొన్ని విషయాలను ముందుగానే పరిశీలించడం మంచిది. చెల్లింపు బ్యాంకింగ్ మార్గంలో చేయడం.. వేలం రసీదు తీసుకోవడం.. ఉత్సవ కమిటీ/సంస్థ చట్టబద్ధమైన స్థితిని తెలుసుకోవడం..80జీ గుర్తింపు ఉందా లేదా పరిశీలించడం.. 80జీ డిడక్షన్ కోసం అవసరమైన ధ్రువపత్రాలు ఉన్నాయా చూడడం ముఖ్యం.

చెల్లిస్తున్న మొత్తం తనకు వచ్చిన చట్టబద్ధమైన ఆదాయంతో సంబంధం ఉన్నట్లు రికార్డులు ఉంచుకోవడం చాలా చాలా ముఖ్యం. 80జీ కింద అర్హత ఉన్న సంస్థలు విరాళాల వివరాలను ఆదాయ పన్ను శాఖకు సమర్పించి.. అర్హత ఉన్న దాతలకు సంబంధిత డొనేషన్ సర్టిఫికెట్ ఇవ్వాల్సిన విధానం కూడా ఉంది.

భక్తికి ధర ఉండదు.. కానీ డబ్బుకు లెక్క ఉండాలి..

లడ్డూ వేలంలో లక్షలు పెట్టడం భక్తి, విశ్వాసం, సెంటిమెంట్‌తో ముడిపడి ఉంటుంది. వేలంలో గెలిచిన వ్యక్తికి ఆ లడ్డూ కేవలం ప్రసాదం కాకుండా ఒక విశ్వాసానికి ప్రతీకగా భావించవచ్చు. అయితే పన్ను చట్టాల దృష్టిలో మాత్రం భావోద్వేగాల కంటే లావాదేవీ స్వరూపం, డబ్బు మూలం, చెల్లింపు విధానం, అందుకున్న రసీదు, సంస్థకు ఉన్న పన్ను అర్హతలు వంటి అంశాలకే ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. అందుకే “లడ్డూ కోసం ఎంతైనా పెడతాం” అని వేలంలో బిడ్ చేసే ముందు.. “ఈ మొత్తానికి నా దగ్గర లెక్క ఉందా?” అనే ప్రశ్న కూడా వేసుకోవడం మంచిదే.