సొంత ఊళ్లు వదిలేస్తున్న జనాలు.. అసలేం జరుగుతోంది?
ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టాల ప్రకారం జంతువుల దాడిలో ఎవరైనా చనిపోతేనో, లేదా పంట నష్టపోతేనో కొంత పరిహారం ఇస్తున్నారు.
అడవి జంతువులు గ్రామాలపై పడటం, పంటలను నాశనం చేయడం మనకు తెలిసిందే. కానీ, ఈ క్రూరమృగాల దాడుల భయంతో మనుషులు తమ సొంత ఇళ్లను, పూర్వీకుల భూములను వదిలేసి రోడ్డున పడుతున్నారనే చేదు నిజాన్ని మనం పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదు. వన్యప్రాణుల రక్షణ కోసం ప్రభుత్వాలు చూపిస్తున్న శ్రద్ధ, వాటి వల్ల సర్వస్వం కోల్పోతున్న సరిహద్దు గ్రామాల ప్రజల ప్రాణాలపై చూపించడం లేదన్నది వాస్తవం. ఇటీవల నేపాల్లో ఏనుగుల దాడికి భయపడి నదులు దాటి పారిపోయినా ప్రాణాలు దక్కని ఒక కుటుంబ దుస్థితి, నేడు అటవీ ప్రాంతాల అంచున బతుకుతున్న వేలాది మంది గ్రామీణుల దయనీయ స్థితికి అద్దం పడుతోంది. ఈ మానవ జంతు సంఘర్షణ సృష్టిస్తున్న సరికొత్త శరణార్థుల సంక్షోభం గురించి చూద్దాం..
సొంత గూడు వదిలి శరణార్థులుగా మారుతున్న రైతాంగం:
ఒకప్పుడు అడవి పక్కన బతకడం ప్రకృతికి దగ్గరగా ఉండటం అనుకునేవారు. కానీ ఇప్పుడు అటవీ సరిహద్దు గ్రామాల ప్రజలకు రాత్రి పూట నిద్ర కరువైంది. ఎప్పుడు ఏ జంతువు వచ్చి దాడి చేస్తుందో తెలియని భయంకర వాతావరణం నెలకొంది. ఇక ఈ క్రమంలో ప్రాణాలు కాపాడుకోవడానికి ఎంతో మంది తమ సొంత ఊళ్లను, పండించే భూములను వదిలిపెట్టి వలసపోతున్నారు. తరతరాలుగా జీవిస్తున్న గూడును వదిలేసి, గుర్తుతెలియని ప్రాంతాలకు వెళ్లి కూలీలుగా మారుతున్న ఈ 'వన్యప్రాణి బాధితుల' ఆక్రోశం ఏ చట్టాలకూ వినిపించడం లేదు అనేది కొందరి వాదన.
జంతువుల ట్రాకింగ్ సరే.. మనుషుల రక్షణేది?:
ప్రభుత్వాలు, అటవీ శాఖలు జంతువుల సంరక్షణకు కోట్లాది రూపాయలు ఖర్చు చేస్తున్నాయి. వాటికి జీపీఎస్ ట్రాకర్లు, రేడియో కాలర్లు అమర్చి అవి ఎటు వెళ్తున్నాయో గమనించే సాంకేతికతను వాడుతున్నాయి. అయితే, ఈ సాంకేతికత జంతువుల దాడుల నుండి మనుషులను కాపాడటంలో పూర్తిగా విఫలమవుతోంది. ఇక జంతువుల కదలికలను ట్రాక్ చేయడమే కాకుండా, అవి గ్రామాలపైకి రాకుండా నిలువరించే పటిష్టమైన రక్షణ గోడలు లేదా శాశ్వత పరిష్కారాలు కరువయ్యాయి. టెక్నాలజీ కేవలం నిఘా పెట్టడానికే తప్ప, మనుషుల ప్రాణాలకు గ్యారంటీ ఇవ్వలేకపోతోంది.
మారాల్సిన చట్టాలు.. కావాల్సిన పునరావాస ప్యాకేజీలు:
ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టాల ప్రకారం జంతువుల దాడిలో ఎవరైనా చనిపోతేనో, లేదా పంట నష్టపోతేనో కొంత పరిహారం ఇస్తున్నారు. కానీ, భయం నీడలో బతకలేక ఊళ్లు వదిలేస్తున్న వారి పునరావాసం గురించి ఎలాంటి చట్టాలు లేవు. జంతువుల భయంతో వలస వెళ్లే కుటుంబాలకు ప్రభుత్వాలే సురక్షిత ప్రాంతాలలో భూమి, ఇల్లు కేటాయించేలా ప్రత్యేక పునరావాస చట్టాలు తీసుకురావాలి అని ప్రజలు కోరుతున్నారు.
వన్యప్రాణుల రక్షణ, పర్యావరణ సమతుల్యత ఎంత ముఖ్యమో.. మానవ ప్రాణాల రక్షణ కూడా అంతే ముఖ్యం. అడవుల విస్తీర్ణం తగ్గిపోవడం వల్లో, లేదా జంతువుల ప్రవర్తన మారడం వల్లో వలసపోతున్న ప్రజలను కేవలం బాధితులుగా కాకుండా 'పర్యావరణ శరణార్థులు'గా గుర్తించాలి. అటవీ సరిహద్దు గ్రామాల్లో నివసించే ప్రజల భయాలను పోగొట్టేలా శాశ్వత రక్షణ చర్యలు చేపట్టాలి. లేదంటే, భవిష్యత్తులో జంతువుల భయంతో గ్రామాలు ఖాళీ అయిపోయి, నగరాలపై వలసల భారం మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది అని నిపుణులు అంటున్నారు.