'వికసిత్ భారత్' లక్ష్య సాధనకు 'సప్తధార': ఏడేళ్లలోనే దశాబ్దాల ప్రగతి సాధ్యమేనా?

భారతదేశాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పూర్తి స్థాయి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా తీర్చిదిద్దే బృహత్తర లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం మరొక అత్యంత కీలకమైన వ్యూహాత్మక అడుగు వేసింది. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థతో పాటు సాంకేతిక, రక్షణ, వ్యవసాయ, మౌలిక వసతుల రంగాలను మరింత బలోపేతం చేయడంతో పాటు ప్రపంచ పోటీలో భారత్‌ను అగ్రస్థానంలో నిలిపేందుకు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ‘సప్తధార’ అనే నూతన ప్రణాళికను ప్రకటించారు. గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా వేగంగా మారిన అంతర్జాతీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో రాబోయే ఐదేళ్ల నుంచి ఏడేళ్ల అతిస్వల్ప కాలంలోనే ఊహించని రీతిలో వేగవంతమైన ప్రగతిని సాధించడమే ఈ నూతన కార్యక్రమం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.

ఈ 'సప్తధార' వ్యూహంలో భాగంగా దేశ భవిష్యత్ ప్రగతికి అత్యంత కీలకమైన ఏడు రంగాలు ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానమై ముందుకు సాగనున్నాయి. ప్రపంచ దేశాలతో పోటీపడే స్థాయికి దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి తయారీ రంగాన్ని భారీగా విస్తరించడం, అంతర్జాతీయ దిగ్గజ కంపెనీలకు భారత్‌ను ప్రధాన తయారీ కేంద్రంగా మార్చడం తొలి ప్రాధాన్యతగా మారనుంది. దీనితో పాటుగా వ్యవసాయ రంగాన్ని ఆధునీకరిస్తూ ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగానికి విస్తృత ఊతాన్ని అందించడం ద్వారా ఉత్పత్తులకు సరైన విలువను జోడించి రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడమే కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడం సాధ్యమవుతుంది.

సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో విప్లవాత్మక మార్పులు వస్తున్న ప్రస్తుత యుగంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, డీప్‌టెక్ వంటి అత్యాధునిక రంగాల్లో దేశీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడంపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృక్పథంతో ముందుకు వెళ్తోంది. పరిశోధనలు, కొత్త ఆవిష్కరణలు యువతలో నైపుణ్యాభివృద్ధి ద్వారా భవిష్యత్ డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారత్ అగ్రగామిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. ఇక రక్షణ రంగంలో పూర్తి స్థాయిలో 'ఆత్మనిర్భరత' సాధించి, స్వదేశీ పరికరాల తయారీని పెంచడమే కాకుండా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు ఎగుమతులను పెంచే కార్యాచరణ సైతం ఇందులో భాగమై ఉంది. రహదారులు, రైల్వేలు, పోర్టులు, విమానాశ్రయాలు , డిజిటల్ మౌలిక వసతుల వేగవంతమైన కనెక్టివిటీ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపిరి పోస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు.

మరొకవైపు పర్యావరణ పరిరక్షణ, స్థిరమైన ప్రగతి కోసం పునరుత్పాదక ఇంధనం, సముద్ర ఆధారిత ఆర్థిక కార్యకలాపాల ద్వారా గ్రీన్, బ్లూ ఎకానమీకి అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. వీటితో పాటు భారతీయ సాంస్కృతిక ముద్ర అయిన యోగా, ఆయుర్వేదం , సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో విస్తరింపజేయడం ద్వారా దేశ సాఫ్ట్ పవర్‌ను బలపరచడం కూడా ఈ ఏడు ధారల సమ్మేళనంలో భాగమై ఉంది.

అయితే కొన్ని దశాబ్దాలుగా సాధ్యం కాని అభివృద్ధిని రాబోయే ఏడేళ్లలోనే సాధించాలనే ఈ గొప్ప ఆలోచన కార్యరూపం దాల్చాలంటే విధానాల రూపకల్పనతో పాటు క్షేత్రస్థాయిలో సరైన అమలు అత్యంత కీలకం. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నడుమ సమర్థవంతమైన సమన్వయం, ప్రైవేట్ రంగం నుంచి వస్తున్న భారీ పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు, నిరంతర నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి అంశాలు ఈ ప్రణాళిక విజయవంతం కావడానికి ప్రాథమిక పునాదులుగా నిలుస్తాయి. సమగ్ర ప్రణాళికతో ఈ ఏడు రంగాలపై ఏకకాలంలో దృష్టి సారించగలిగితే 'వికసిత్ భారత్' కల కేవలం ఒక స్వప్నంగా మిగిలిపోకుండా.. నిర్ణీత కాలపరిమితిలోనే సాకారమయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.