ఎల్.పీజీ సరఫరా కష్టమేనా? పునరుద్ధరణకు నాలుగేళ్లు పడుతుందా?

పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ మేఘాలు కేవలం ఆ ప్రాంత సరిహద్దులకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ పునాదులను కదిలిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు జీవనాడి వంటి ‘లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్’ (ఎల్.పీ.జీ) సరఫరా వ్యవస్థ విచ్ఛిన్నం కావడం ఆందోళనకరం. కేంద్ర ప్రభుత్వ తాజా అంచనాల ప్రకారం.. ఈ గ్యాస్ సరఫరా వ్యవస్థ తిరిగి గాడిలో పడటానికి మరో మూడు నుంచి నాలుగు ఏళ్లు పడుతుందన్న వార్త ఇంధన భద్రతపై ముంచుకొస్తున్న ముప్పును సూచిస్తోంది.

పశ్చిమాసియాలో గ్యాస్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు.. నిల్వ సదుపాయాలు యుద్ధ జ్వాలల మధ్య చిక్కుకున్నాయి. ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు ‘మహాద్వారం’ వంటి హార్ముజ్ జలసంధిలో అనిశ్చితి నెలకొనడం పెను సంక్షోభానికి దారితీస్తోంది. అత్యంత కీలకమైన ఈ జలమార్గం గుండానే ప్రపంచంలోని మెజారిటీ చమురు.. గ్యాస్ రవాణా సాగుతుంది. ఇక్కడ ఏ చిన్న అంతరాయం కలిగినా దాని ప్రభావం గ్లోబల్ మార్కెట్‌పై సునామీలా విరుచుకుపడుతోంది.

భారత్ పరిస్థితి మరింత సున్నితంగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం మనం దిగుమతులపై చూపుతున్న అమితమైన ఆధారపడటమే. దేశవ్యాప్తంగా వంట గ్యాస్ అవసరాల్లో 60 శాతానికి పైగా దిగుమతుల ద్వారానే తీరుతున్నాయి. ఇందులో 90 శాతం వాటా ఒక్క హార్ముజ్ జలసంధి మార్గం ద్వారానే రావడం గమనార్హం. అంటే పశ్చిమాసియాలో తుమ్మినా మన దేశంలో గ్యాస్ పొయ్యి వెలగని పరిస్థితి ఏర్పడింది. రూబిక్స్ డేటా సైన్సెస్ నివేదిక హెచ్చరించినట్లుగా సరఫరాలో 40 నుంచి 50 శాతం లోటు ఉందంటే అది గృహ వినియోగదారులకే కాక పారిశ్రామిక రంగానికి కూడా గొడ్డలిపెట్టు వంటిదే.

ప్రస్తుత సంక్షోభం మనకు ఒక గట్టి హెచ్చరిక. కేవలం ఒకే ప్రాంతంపై లేదా ఒకే సరఫరా మార్గంపై ఆధారపడటం ఎంతటి ప్రమాదకరమో ఇప్పుడు స్పష్టమైంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం తన వ్యూహాలను యుద్ధ ప్రాతిపదికన మార్చుకోవాలి. రష్యా, అమెరికా లేదా ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి దిగుమతులను విభిన్నీకరించడం తక్షణ అవసరం. అలాగే దేశీయంగా గ్యాస్ ఉత్పత్తిని పెంచడంతో పాటు ‘బయో గ్యాస్’, ‘గ్రీన్ హైడ్రోజన్’ వంటి ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాల వైపు ప్రజలను, పరిశ్రమలను మళ్లించడంలో ఇక ఏమాత్రం జాప్యం చేయకూడదు.

వనరుల లభ్యత కంటే సరఫరా గొలుసు పటిష్టత ఇప్పుడు అత్యంత ముఖ్యం. రాబోయే మూడు నాలుగేళ్లు గడ్డు కాలమని అర్థమవుతున్న వేళ ప్రభుత్వం నిల్వ సామర్థ్యాలను పెంచడంపై దృష్టి పెట్టాలి. వినియోగదారులు కూడా ఇంధన పొదుపును బాధ్యతగా స్వీకరించాలి. యుద్ధాలు ఎప్పుడు ముగుస్తాయో ఎవరూ ఊహించలేరు.. కానీ ఆ ప్రభావం మన వంటింటి వరకు చేరకుండా చూసుకోవడం మాత్రం మన దౌత్య, ఆర్థిక వ్యూహాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. పశ్చిమాసియా చిచ్చును ఒక పాఠంగా మార్చుకుని, ఇంధన స్వయంసమృద్ధి వైపు అడుగులు వేయడమే భారత్ ముందున్న ఏకైక మార్గం.