నాడు 30.. నేడు 70! రెండు శతాబ్దాల్లో రెట్టింపైన మానవ ఆయుష్షు..

మానవ పరిణామ క్రమంలో మనం సాధించిన అతిపెద్ద విజయం ఏదైనా ఉందంటే అది మన ఆయుర్దాయాన్ని (Life Expectancy) రెట్టింపు చేసుకోవడమే. ఒకప్పుడు పుట్టిన ప్రతి శిశువు మృత్యువుతో పోరాడాల్సి వచ్చేది, కానీ నేడు వైద్య విజ్ఞానం పుణ్యమా అని సగటు మనిషి డెబ్బై ఏళ్లకు పైగా జీవించగలుగుతున్నాడు. 1800ల నాటి భయంకరమైన పరిస్థితుల నుంmr నేటి ఆధునిక ఆరోగ్య సౌకర్యాల వరకు మనం సాగించిన ప్రయాణం నిజంగా ఒక అద్భుతం. మానవ చరిత్రలో 200 ఏళ్లుగా జరిగిన ఆరోగ్య విప్లవం మునుపెన్నడూ లేనిది. 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ప్రపంచంలోని ఏ దేశంలోనూ సగటు ఆయుర్దాయం 40 ఏళ్లు దాటలేదంటే అప్పటి పరిస్థితులు ఎంత దారుణంగా ఉండేవో అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ నేడు, ప్రపంచ సగటు ఆయుర్దాయం 72.6 ఏళ్లకు చేరడం ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయి.

1800 నాటి చీకటి రోజులు

200 ఏళ్ల క్రితం ప్రపంచం మొత్తం ఒకే రకమైన దుర్భర స్థితిలో ఉండేది. తీవ్ర పేదరికం వైద్య పరిజ్ఞానం శూన్యం, దాదాపు ప్రతి ఒక్కరూ పేదరికంలోనే ఉండేవారు. అంటువ్యాధులు, సరైన పోషకాహారం లేకపోవడంతో మన పూర్వీకులు చాలా తక్కువ కాలం మాత్రమే జీవించేవారు. అప్పట్లో మనిషి మరణం ఎప్పుడు సంభవిస్తుందో తెలియని అనిశ్చితి ఉండేది.

1950ల నాటి భారీ అంతరాలు

పారిశ్రామిక విప్లవం తర్వాత ప్రపంచం రెండుగా విడిపోయింది. కొన్ని దేశాలు వేగంగా అభివృద్ధి చెందగా, మరికొన్ని వెనుకబడిపోయాయి. ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా వంటి ప్రాంతాల్లో ఆయుర్దాయం 60 ఏళ్లు దాటింది. 1950లో నార్వేలో ఆయుర్దాయం 72 ఏళ్లుగా ఉండేది. అదే సమయంలో ఆఫ్రికా, ఆసియాలోని అనేక ప్రాంతాల్లో ఆయుర్దాయం కేవలం 30 ఏళ్ల లోపే ఉండేది. మాలి వంటి దేశాల్లో 26 ఏళ్లు మాత్రమే మనిషి జీవించి ఉండడం ఆనాటి తీవ్ర అసమానతలకు అద్దం పడుతోంది.

ఆధునిక ప్రపంచం.. చెరిగిపోతున్న సరిహద్దులు

1950 నుంచి నేటి వరకు ప్రపంచం ఊహించని వేగంతో పురోగమించింది. మన పాత ఆలోచనలను మార్చుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది. 2019 నాటికి ప్రపంచ సగటు ఆయుర్దాయం 72.6 ఏళ్లు. విశేషమేమిటంటే, నేటి ప్రపంచ సగటు.. 1950లో అత్యుత్తమంగా ఉన్న నార్వే ఆయుర్దాయం (72.3) కంటే ఎక్కువ. కేవలం శిశు మరణాలు తగ్గడం వల్ల మాత్రమే కాదు, వైద్యం అందరికీ చేరువవ్వడం వల్ల అన్ని వయసుల వారిలోనూ మరణాల రేటు తగ్గింది. గతంలో వెనుకబడిన దేశాలే ఇప్పుడు ఆరోగ్య రంగంలో అత్యంత వేగంగా పురోగతి సాధిస్తున్నాయి. దీంతో ప్రపంచ దేశాల మధ్య ఉన్న ఆరోగ్య వ్యత్యాసం క్రమంగా తగ్గుతోంది.

గత రెండు శతాబ్దాల్లో మనం సాధించిన ఈ ప్రగతి మనకు ఒక భరోసా ఇస్తోంది. మన పూర్వీకుల కంటే మనం రెండింతల కాలం జీవించగలుగుతున్నామంటే అది సైన్స్ సాధించిన విజయం. అయితే, ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఆరోగ్య అసమానతలు మనం ఇంకా మెరుగుపడాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి. ఈ పురోగతిని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని, ప్రతి ఒక్కరికీ నాణ్యమైన వైద్యం అందేలా చూడటమే మన ముందున్న లక్ష్యం.