రైట్స్ విషయంలో నిర్మాతలు తీసుకోవాల్సిన ముందు జాగ్రత్తలు!
ఇలాంటి వివాదాలు తలెత్తకుండా ఉండాలంటే? నిర్మాతలు .. సృజనాత్మక భాగస్వాములు ఒప్పందాలు కుదుర్చుకునేటప్పుడే క్రియేటివ్ రైట్స్, ఫ్రాంచైజీ హక్కులు, భవిష్యత్ డెరివేటివ్ వర్క్స్పై స్పష్టమైన నిబంధనలను పొందుపరచడం అనివార్యం.
భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమలో సీక్వెల్స్ - ఫ్రాంచైజీల సంస్కృతి రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. అయితే `క్వీన్ 2` వంటి వివాదాలు చూస్తుంటే? ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభానికి ముందే లీగల్ డాక్యుమెంటేషన్పై మరింత దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం కనిపిస్తోంది. ఇలాంటి వివాదాలు తలెత్తకుండా ఉండాలంటే? నిర్మాతలు .. సృజనాత్మక భాగస్వాములు ఒప్పందాలు కుదుర్చుకునేటప్పుడే క్రియేటివ్ రైట్స్, ఫ్రాంచైజీ హక్కులు, భవిష్యత్ డెరివేటివ్ వర్క్స్పై స్పష్టమైన నిబంధనలను పొందుపరచడం అనివార్యం.
`రైట్స్ క్లియరెన్స్` ప్రక్రియను మరింత పటిష్టం చేసుకోవాలి. సినిమా నిర్మించేటప్పుడు ఆ కథాంశంపై ఎవరికి పూర్తి హక్కులు ఉన్నాయి? సీక్వెల్ చేసే అధికారం ఎవరికి చెందుతుంది? అనే అంశంపై స్పష్టమైన లిఖితపూర్వక ఒప్పందాలు ఉండాలి. సినిమా విజయవంతం అయ్యాక ఏర్పడే క్రేజ్ను బట్టి నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా, ప్రీ-ప్రొడక్షన్ దశలోనే ఫ్రాంచైజీ హక్కుల విభజనను ముందే నిర్ణయించుకోవడం వల్ల భవిష్యత్తులో గొడవలకు అవకాశం ఉండదు.
అలాగే కాపీరైట్ చట్టాల పట్ల సంపూర్ణ అవగాహన అంతే అవసరం. కేవలం పాత్రల పేర్లు లేదా కథా నేపథ్యాన్ని మార్చినంత మాత్రాన అది స్వతంత్ర చిత్రం అనిపించుకోదు. పాత్రల డెవలప్మెంట్, ట్రేడ్మార్క్ రిజిస్ట్రేషన్, ఫ్రాంచైజీ విలువను రక్షించుకోవడానికి లీగల్ టీమ్ల పర్యవేక్షణ అత్యవసరం. `క్వీన్` వంటి వివాదాల నేపథ్యంలో టైటిల్ లేదా పాత్రను వాడుకునేటప్పుడు పాత నిర్మాతల ఎన్.ఓ.సి తప్పనిసరి చేసుకోవడం ఆరోగ్యకరమైన పద్ధతి.
ఆదాయ వాటా .. రాయల్టీ నిబంధనలను పారదర్శకంగా ఉంచడం. ఒక సక్సెస్ ఫుల్ ప్రాజెక్ట్ నుండి వచ్చే అదనపు ఆదాయం లేదా సీక్వెల్ ద్వారా వచ్చే లాభాల్లో అసలు భాగస్వాములకు వాటా ఇవ్వడం ద్వారా నమ్మకాన్ని నిలబెట్టుకోవచ్చు. చాలా సందర్భాల్లో చిన్న పొరపాట్లు లేదా కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్ వల్ల పెద్ద వివాదాలు వస్తుంటాయి. నిర్మాతలు మధ్యవర్తుల ద్వారా సెటిల్మెంట్ చేసుకునే వెసులుబాటును ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి.
అలాగే పరిశ్రమలో ఒక సెంట్రల్ డిజిటల్ రిజిస్ట్రీ ఉండాలి. ఏ సినిమా హక్కులు ఎవరి దగ్గర ఉన్నాయి? ఫ్రాంచైజీ హక్కులు ఎవరికి కేటాయించబడ్డాయి? అనే సమాచారం పబ్లిక్ డొమైన్లో లేదా నిర్మాతల మండలి వద్ద అందుబాటులో ఉంటే ఇతర సంస్థలు పొరపాటున ఆ హక్కులను అతిక్రమించే అవకాశం ఉండదు. ఇలాంటి పారదర్శకమైన వ్యవస్థ చలనచిత్ర వాణిజ్యానికి ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ -న్యాయపరమైన హక్కుల మధ్య సమతుల్యత పాటించాలి. క్రియేటివిటీ అనేది ఒకరి సొత్తు కాకూడదు. కానీ కష్టపడి నిర్మించిన బ్రాండ్ విలువను ఎవరూ దుర్వినియోగం చేయకూడదు. అగ్ర నిర్మాణ సంస్థలు ఒకరికొకరు సహకరించుకుంటూ ఒప్పందాలను గౌరవించడం ద్వారానే బాలీవుడ్ వంటి భారీ పరిశ్రమలు స్థిరంగా వృద్ధి చెందుతాయి. ముందుచూపుతో కూడిన నిర్ణయాలు తీసుకుంటేనే ఇలాంటి కోర్టు వివాదాలను తగ్గించొచ్చు.