డీల్ చేసుకుంటారా? చస్తారా..? ఇరాన్ కు ట్రంప్ వార్నింగ్

ప్రపంచ రాజకీయ యవనికపై మరోసారి అగ్రరాజ్యం అమెరికా , ఇరాన్ మధ్య ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ వాతావరణం ముదురుతోంది. ఇరు దేశాల మధ్య దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న వైరం ఇప్పుడు క్లైమాక్స్ దశకు చేరుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ వేదికగా జరగనున్న చారిత్రాత్మక శాంతి చర్చలకు ముందే అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ దౌత్య వర్గాల్లో పెను సంచలనాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి.

డీల్ లేదా వినాశనం.. ట్రంప్ ఘాటు వ్యాఖ్యలు

శాంతి చర్చల కోసం ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు సిద్ధమవుతున్న తరుణంలో ట్రంప్ తనదైన శైలిలో హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. “ఈసారి ఇరాన్ ముందు రెండే మార్గాలు ఉన్నాయి. ఒకటి గౌరవప్రదంగా డీల్ చేసుకోవడం.. లేదా ఊహించని తీవ్ర పరిణామాలు ఎదుర్కోవడం‘‘ అంటూ ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ నాయకత్వం ఈ చర్చల్లో మెట్టు దిగి రాకపోతే అమెరికా సైనిక చర్యకు వెనుకాడబోదని ఇప్పటికే అత్యాధునిక ఆయుధ సంపత్తిని సిద్ధం చేసినట్లు ఆయన బాంబు పేల్చారు. చర్చల ముందే ఇలాంటి "అల్టిమేటం" ఇవ్వడం ద్వారా ఇరాన్‌పై మానసిక ఒత్తిడి పెంచాలని ట్రంప్ భావిస్తున్నట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఒకవైపు శాంతి మంత్రం పఠిస్తూనే మరోవైపు యుద్ధ హెచ్చరికలు చేయడం ట్రంప్ ద్వంద్వ వైఖరికి నిదర్శనమని ప్రతిపక్షాలు.. అంతర్జాతీయ ప్రతినిధులు విమర్శిస్తున్నారు.

ఇస్లామాబాద్ చర్చల అజెండా ఏమిటి?

మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి స్థాపనే లక్ష్యంగా ఇస్లామాబాద్‌లో నిర్వహించతలపెట్టిన ఈ సమావేశం అత్యంత కీలకం. ఈ చర్చల్లో ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై దృష్టి సారించనున్నారు. అణు ఆయుధాల తయారీని పూర్తిగా నిలిపివేయాలని అమెరికా డిమాండ్ చేస్తోంది. అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు కీలకమైన ఈ ప్రాంతంలో ఇరాన్ జోక్యం తగ్గాలని అమెరికా కోరుతోంది. మిడిల్ ఈస్ట్‌లో ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న గ్రూపుల కార్యకలాపాలపై నియంత్రణ.

సందిగ్ధంలో ఇరాన్ నాయకత్వం

ట్రంప్ వ్యాఖ్యలపై ఇరాన్ అధికారికంగా ఇంకా స్పందించనప్పటికీ ఆ దేశ అంతర్గత వర్గాల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది. “తమ జాతీయ సార్వభౌమాధికారాన్ని తాకట్టు పెట్టి ఎలాంటి ఒప్పందాలు చేసుకోబోం” అని ఇరాన్ గతంలోనే ప్రకటించింది. అమెరికా ఆంక్షల నుంచి విముక్తి లభిస్తేనే చర్చలకు అర్థం ఉంటుందని ఇరాన్ వాదిస్తోంది. ఈ క్రమంలో ట్రంప్ హెచ్చరికలు చర్చల ప్రక్రియను నీరుగార్చే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. “శాంతి చర్చల మేజా వద్ద కూర్చునే ముందు ఆయుధాలు చూపి బెదిరించడం దౌత్యం అనిపించుకోదు. ఇది చర్చలను విజయవంతం చేయడం కంటే విచ్ఛిన్నం చేయడానికే ఎక్కువ దోహదపడుతుంది.” అని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళన

ప్రస్తుతం ప్రపంచం మరో యుద్ధాన్ని భరించే స్థితిలో లేదు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం తర్వాత చమురు ధరలు, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పటికే కుదేలయ్యాయి. ఇప్పుడు అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య యుద్ధం సంభవిస్తే అది మూడో ప్రపంచ యుద్ధానికి దారితీస్తుందేమోనన్న భయం నెలకొంది. ఐక్యరాజ్యసమితి సహా పలు ఐరోపా దేశాలు ఈ విషయంలో సంయమనం పాటించాలని కోరుతున్నాయి.

ఏం జరగబోతోంది?

రానున్న కొద్ది రోజులు ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అత్యంత కీలకం కానున్నాయి. ఇస్లామాబాద్ చర్చలు సఫలమైతే మధ్యప్రాచ్యంలో దశాబ్దాల నాటి ఉద్రిక్తతలకు తెరపడుతుంది. ఒకవేళ విఫలమైతే మాత్రం ట్రంప్ హెచ్చరించినట్లుగా సైనిక చర్యలు ప్రారంభమయ్యే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. అగ్రరాజ్యం దూకుడుకు ఇరాన్ తలొగ్గుతుందా? లేక ప్రతిఘటనకు సిద్ధమవుతుందా? అన్నది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. ప్రపంచమంతా ఇప్పుడు ఇస్లామాబాద్ వైపు ఆసక్తిగా చూస్తోంది!