ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్ మధ్య సీజ్‌ఫైర్.. ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన

మధ్యప్రాచ్యం అంటేనే నిత్యం మండుతున్న అగ్నిగుండం. అగ్రరాజ్యాల ప్రయోజనాలు, మతపరమైన విభేదాలు, సరిహద్దు వివాదాల మధ్య దశాబ్దాలుగా అక్కడ రక్తం చిందించని రోజు లేదు. ఇటువంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో ఇజ్రాయెల్ , లెబనాన్ దేశాల మధ్య 10 రోజుల తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ కుదురుస్తూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన ప్రకటన అంతర్జాతీయ దౌత్య చరిత్రలో ఒక సంచలనం. ఇది కేవలం యుద్ధ విరామం మాత్రమే కాదు.. తుపాకుల మోతతో నిండిన సరిహద్దుల్లో దౌత్య నీతికి దొరికిన ఒక అరుదైన అవకాశం.

మూడు దశాబ్దాల నిశ్శబ్దానికి తెర

ఈ ఒప్పందంలో అన్నింటికంటే ఆశ్చర్యకరమైన విషయం వాషింగ్టన్‌లో జరిగిన ద్వైపాక్షిక భేటీ. గత 34 ఏళ్లుగా ఇజ్రాయెల్ , లెబనాన్ దేశాల ప్రతినిధులు ఒకే గదిలో కూర్చుని చర్చలు జరిపిన దాఖలాలు లేవు. 1990ల తర్వాత ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన అగాధం పెరుగుతూనే వచ్చింది. సరిహద్దు వివాదాలు, ముఖ్యంగా ‘బ్లూ లైన్’ వద్ద ఉద్రిక్తతలు ఒకవైపు లెబనాన్ భూభాగం నుండి హిజ్బుల్లా సాగిస్తున్న దాడులు మరోవైపు ఇరు దేశాలను నిరంతరం యుద్ధ ప్రాతిపదికన నిలబెట్టాయి. అటువంటి నేపథ్యంలో ముఖాముఖి చర్చలకు అంగీకరించడం అనేది విరోధ భావాన్ని వీడి చర్చల మార్గాన్ని ఎంచుకోవడమే.

ట్రంప్ ‘శాంతి’ వ్యూహం.. పదో అడుగు

డొనాల్డ్ ట్రంప్ తనదైన శైలిలో ఈ పరిణామాన్ని విశ్లేషించారు. తాను ఇప్పటికే తొమ్మిది యుద్ధాలను ఆపగలిగానని, ఇది తన పదో శాంతి ప్రయత్నమని ప్రకటించడం ద్వారా ఆయన తన వ్యక్తిగత దౌత్య ముద్రను చాటుకున్నారు. సాధారణంగా మధ్యప్రాచ్య వ్యవహారాల్లో అమెరికా జోక్యం పక్షపాతంగా ఉంటుందనే విమర్శలు ఉన్నప్పటికీ ఈసారి లెబనాన్ ప్రతినిధులను కూడా ఒప్పించడంలో వాషింగ్టన్ విజయం సాధించడం విశేషం. కేవలం 10 రోజుల విరామమే అయినప్పటికీ యుద్ధ క్షేత్రంలో ఉన్న సైనికులకు, సరిహద్దుల్లో ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకుని బతుకుతున్న సామాన్య పౌరులకు ఇది పెద్ద ఊరట.

క్షేత్రస్థాయి సవాళ్లు: హిజ్బుల్లా, భద్రత

సిద్ధాంతపరంగా ఈ ఒప్పందం అద్భుతంగా ఉన్నా, క్షేత్రస్థాయిలో దీని అమలు అనేక సవాళ్లతో కూడుకున్నది. లెబనాన్ ప్రభుత్వం అంగీకరించినప్పటికీ అక్కడ బలమైన శక్తిగా ఉన్న హిజ్బుల్లా మిలిటెంట్ గ్రూప్ ఈ విరామాన్ని గౌరవిస్తుందా అన్నది మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. తన ఉత్తర సరిహద్దుల్లో ముప్పు పొంచి ఉన్నంత కాలం ఇజ్రాయెల్ వెనక్కి తగ్గడం కష్టమే. ఈ 10 రోజుల్లో కాల్పులు జరగకుండా పర్యవేక్షించే బాధ్యత ఎవరిది? ఐక్యరాజ్యసమితి బలగాలా లేక అమెరికా పర్యవేక్షక బృందాలా అన్నది ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.

తాత్కాలిక ఉపశమనమా? శాశ్వత పునాదా?

ఈ 10 రోజులు ఇరు దేశాలకు ఒక ‘టెస్ట్ పీరియడ్’ లాంటివి. ఈ సమయంలో దాడులు పూర్తిగా ఆగిపోతే అది మరింత కాలం పాటు సీజ్‌ఫైర్‌ను పొడిగించడానికి సరిహద్దు సమస్యలపై లోతైన చర్చలకు దారితీస్తుంది. డ్రోన్ దాడులు, రాకెట్ ప్రయోగాలు.. వైమానిక దాడుల వల్ల విధ్వంసమైన మౌలిక సదుపాయాలను చక్కదిద్దుకోవడానికి, ప్రజలకు అత్యవసర సాయం అందించడానికి ఈ సమయం ఉపయోగపడుతుంది.

ముగింపు

ఏ యుద్ధమైనా చర్చలతోనే ముగియాలి. ఇజ్రాయెల్-లెబనాన్ మధ్య ఏర్పడిన ఈ చిన్నపాటి వెసులుబాటు, మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి కోసం వేచి చూస్తున్న మిలియన్ల మందిలో ఆశలు చిగురింపజేస్తోంది. ట్రంప్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఈ 'పదో శాంతి ప్రయత్నం' కేవలం రాజకీయం కోసమో లేక ఎన్నికల ప్రచారం కోసమో కాకుండా, నిజంగానే ఆ ప్రాంతంలో నెత్తురు చిందించడాన్ని ఆపగలిగితే, అది మానవత్వానికి దక్కిన గొప్ప విజయంగా చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది.

నిప్పును ఆర్పే ప్రయత్నం మొదలైంది... అది శాంతి దీపంగా మారుతుందా లేదా అనేది రాబోయే పది రోజులే నిర్ణయిస్తాయి.