శాంతి చర్చలు విఫలం: హోర్ముజ్ జలసంధిపై ట్రంప్ సంచలన నిర్ణయం..

అంతర్జాతీయ రాజకీయ యవనికపై అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య విభేదాలు మరోసారి ముదిరాయి. తాజా పరిణామాలు గమనిస్తే ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పతాక స్థాయికి చేరుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా ప్రపంచ ఇంధన అవసరాలను తీర్చే అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ ఇప్పుడు యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయి. శాంతి చర్చలు విఫలం కావడం.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఘాటైన హెచ్చరికలు జారీ చేయడంతో గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లు ఒక్కసారిగా కుదిపేయబడ్డాయి.

విఫలమైన పాకిస్థాన్ చర్చలు.. అసలేం జరిగింది?

ఇటీవల పాకిస్థాన్ వేదికగా అమెరికా , ఇరాన్ ప్రతినిధుల మధ్య అత్యంత కీలకమైన చర్చలు జరిగాయి. అమెరికా తరఫున ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి. వాన్స్ ఈ చర్చలకు నాయకత్వం వహించారు. చర్చల ప్రారంభంలో సానుకూల సంకేతాలు కనిపించినప్పటికీ చివరి నిమిషంలో ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమంపై స్పష్టమైన భరోసా ఇవ్వలేకపోయింది. దీంతో ఈ చర్చలు ఎటువంటి ఒప్పందం కుదరకుండానే ముగిశాయి. ఈ వైఫల్యమే ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతలకు తక్షణ కారణమైంది.

ట్రంప్ ‘ట్రూత్ సోషల్’ హెచ్చరికలు.. ‘విశ్వ దోపిడీ’గా అభివర్ణన

చర్చల విఫలంపై డోనాల్డ్ ట్రంప్ తన సోషల్ మీడియా వేదిక ‘ట్రూత్ సోషల్’ ద్వారా తీవ్రంగా స్పందించారు. హోర్ముజ్ జలసంధిని స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం కోసం తెరిచి ఉంచుతామని గతంలో ఇచ్చిన హామీని ఇరాన్ ఉల్లంఘించిందని ఆయన ఆరోపించారు. "ఇరాన్ నౌకాదళం సముద్ర మార్గాల్లో మైన్స్ వేస్తోంది. అమెరికా నౌకాదళం వాటిని ధ్వంసం చేయడానికి వెనుకాడదు. నౌకలను ఎంచుకుని అనుమతించడం, మరికొన్నింటిని అడ్డుకోవడం ‘విశ్వ దోపిడీ’ తప్ప మరొకటి కాదు." అని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించడం సంచలనం సృష్టించింది.

హోర్ముజ్ జలసంధి: ప్రపంచానికి ఎందుకు కీలకం?

హోర్ముజ్ జలసంధి కేవలం ఒక సముద్ర మార్గం మాత్రమే కాదు, అది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక వంటిది. ప్రపంచవ్యాప్త చమురు మరియు సహజ వాయువు సరఫరాలో దాదాపు 20% (ఐదవ వంతు) ఈ సన్నని జలమార్గం ద్వారానే జరుగుతుంది. ఇక్కడ చిన్నపాటి అంతరాయం ఏర్పడినా, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. ఇది ఇప్పటికే పెరుగుతున్న పెట్రోల్, డీజిల్ మరియు ఎల్పీజీ ధరలపై పెను ప్రభావం చూపుతుంది. మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుండి ఆసియా, ఐరోపా దేశాలకు వెళ్లే భారీ కార్గో నౌకలకు ఇదే ప్రధాన మార్గం.

సవాళ్లు, అంతర్జాతీయ చట్టాలు

అమెరికా నౌకాదళం ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైనది అయినప్పటికీ, హోర్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా అదుపులోకి తీసుకోవడం అంత సులభం కాదు. ఇది ఒక అంతర్జాతీయ జలమార్గం కావడం వల్ల, ఏకపక్షంగా ఆంక్షలు విధించడం అంతర్జాతీయ చట్టాలకు విరుద్ధం కావచ్చు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా ఇరాన్ గనుక సైనిక చర్యలకు దిగితే, అది పూర్తిస్థాయి ప్రాంతీయ యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.

మరోవైపు అమెరికా ఈ చర్యలో ఒంటరిగా పోరాడటం కష్టమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ట్రంప్ ఇతర దేశాల సహకారం కోరుతున్నప్పటికీ ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఏయే దేశాలు అమెరికా వెనుక నిలుస్తాయనేది ఇంకా సస్పెన్స్‌గానే ఉంది.

మొత్తానికి హోర్ముజ్ జలసంధి వేదికగా జరుగుతున్న ఈ ఆధిపత్య పోరు ప్రపంచాన్ని అనిశ్చితిలోకి నెట్టేస్తోంది. అమెరికా నిజంగా బ్లాకేడ్ (దిగ్బంధం) విధిస్తుందా? లేక ఇరాన్ వెనక్కి తగ్గుతుందా? అన్నది వేచి చూడాలి. ఏది ఏమైనా, ఈ ఉద్రిక్తతలు తగ్గకపోతే సామాన్యుడి జేబుపై భారం పడటంతో పాటు గ్లోబల్ ఎకానమీ కుప్పకూలే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.