నివురుగప్పిన నిప్పులా పెట్రో కంపెనీలు.. ధరల పెంపు అనివార్యమైతే సామాన్యుడి పరిస్థితి ఏంటి..?

ఒకవైపు సామాన్యుడికి ధరలు పెరగలేదనే ఉపశమనం ఉన్నప్పటికీ, చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థల ఆర్థిక పరిస్థితి చూస్తుంటే ‘నివురు గప్పిన నిప్పు’లా కనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు మండుతున్నా, దేశీయంగా ధరలను స్థిరంగా ఉంచడం వల్ల ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలపై పడుతున్న భారం సామాన్యమైనది కాదు.

రోజుకు ₹1,600 కోట్ల నష్టం..

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు అత్యంత కీలకమైనవి. రవాణా ఖర్చుల నుంచి నిత్యావసర వస్తువుల ధరల వరకు అన్నీ ఈ ఇంధన ధరలతోనే ముడిపడి ఉంటాయి. అయితే, ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితులు, దేశీయంగా ఉన్న ధరల మధ్య భారీ వ్యత్యాసం చమురు సంస్థలను కుంగదీస్తోంది. ఆర్థిక నిపుణుల తాజా అంచనాల ప్రకారం.., మన దేశంలోని ప్రధాన ఆయిల్ కంపెనీలు (ఐఓసీఎల్, బీపీసీఎల్, హెచ్ పీసీఎల్) రోజుకు ఏకంగా ₹1,600 కోట్ల మేర నష్టాన్ని చవిచూస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే చమురు రంగానికి భారీ ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.

ప్రధాన కారణం.. గ్యాప్ పెరగడమే!

అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు గణనీయంగా పెరిగాయి. సాధారణంగా ముడి చమురు ధరలు పెరిగినప్పుడు, ఆయిల్ కంపెనీలు తమ ‘మార్కెటింగ్ మార్జిన్’ను కాపాడుకోవడానికి పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను పెంచుతుంటాయి. కానీ, కొన్ని నెలలుగా దేశీయ మార్కెట్‌లో ధరల సవరణ జరగలేదు. ప్రస్తుత ముడి చమురు ధరల ప్రకారం.., లీటర్ పెట్రోల్‌పై కంపెనీలు సుమారు ₹18 నష్టపోతున్నాయి. డీజిల్ విషయంలో పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉంది. రవాణా రంగంలో ఎక్కువగా వాడే డీజిల్‌పై లీటరుకు ₹35 వరకు నష్టం వస్తున్నట్లు సమాచారం.

రోజుకు ₹1,600 కోట్లు.. నెలకు ₹50,000 కోట్లు!

దేశం తన చమురు అవసరాలలో 85% పైగా దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటుంది. అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరిగినప్పుడు మనం ఎక్కువ విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న వినియోగాన్ని లెక్కలోకి తీసుకుంటే, చమురు సంస్థలు ప్రతిరోజూ ₹1,600 కోట్లను కోల్పోతున్నాయి. ఇదే ధోరణి కొనసాగితే, నెల తిరిగేసరికి ఆయా సంస్థల బ్యాలెన్స్ షీట్లలో సుమారు ₹48,000 నుంచి ₹50,000 కోట్ల లోటు కనిపిస్తుంది. ఇది సంస్థల నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని, కొత్త రిఫైనరీల ఏర్పాటును, ఆధునీకరణ పనులను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుంది.

ప్రభుత్వం ముందున్న సవాలు..

చమురు సంస్థలు నష్టపోతున్నాయంటే అది పరోక్షంగా ప్రభుత్వ ఖజానాపై పడే భారమే. ఎందుకంటే ఇవన్నీ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు. నష్టాలను తగ్గించాలంటే ధరలు పెంచడం ఒక్కటే మార్గం. కానీ, పెట్రోల్ ధర ₹100 దాటి ఉన్న ప్రస్తుత తరుణంలో, మళ్లీ పెంచితే ద్రవ్యోల్బణం ఆకాశాన్ని తాకుతుంది. సామాన్యుడిపై భారం పెరిగి ప్రభుత్వంపై వ్యతిరేకత వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఒకవేళ వినియోగదారుడిపై భారం వేయకూడదు అనుకుంటే, కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, వ్యాట్ తగ్గించుకోవాలి. కానీ, సంక్షేమ పథకాలకు నిధులు కావాలంటే పన్నుల ఆదాయం ప్రభుత్వానికి చాలా ముఖ్యం.

చమురు కంపెనీలు ఇంత భారీ స్థాయిలో నష్టపోవడం వల్ల వాటి షేర్ల విలువ పడిపోవడమే కాదు, భవిష్యత్తులో ఇంధన కొరత ఏర్పడే ప్రమాదం లేకపోలేదు. ప్రైవేట్ సంస్థలు ఇప్పటికే కొన్ని చోట్ల సరఫరాను తగ్గించడం లేదంటే ధరలను పెంచడం వంటి చర్యలు చేపడుతున్నాయి. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు మాత్రం సామాన్యుడి కోసం భారాన్ని మోస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం తక్షణమే జోక్యం చేసుకొని, అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌కు అనుగుణంగా ఒక మధ్యేమార్గం అనుసరించకపోతే, ఈ ₹50,000 కోట్ల నెలవారీ నష్టం ఆర్థిక వ్యవస్థకు పెద్ద గుదిబండగా మారే అవకాశం ఉంది.