హైదరాబాద్ గణేష్ నిమజ్జనం.. ఈసారి రూల్స్ ఇవే.. ట్యాంక్‌బండ్‌పై భారీ ఆంక్షలు

హైదరాబాద్ నగరంలో గణేష్ నిమజ్జన వేడుకలకు అధికార యంత్రాంగం విస్తృత స్థాయిలో ఏర్పాట్లు పూర్తి చేస్తోంది. ప్రతి ఏటా మాదిరిగానే ఈసారి కూడా హుస్సేన్‌సాగర్‌ చుట్టూ నిమజ్జన నియమావళి, పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలు ప్రధాన చర్చనీయాంశంగా మారాయి. న్యాయస్థానాల ఉత్తర్వుల ప్రకారం ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ (పీఓపీ) విగ్రహాలను సహజ నీటి వనరుల్లో కాకుండా ప్రత్యేకంగా నిర్మించిన ‘బేబీ పాండ్స్’ కృత్రిమ చెరువులులోనే నిమజ్జనం చేయాలని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. అలాగే ట్యాంక్‌బండ్ ప్రధాన రహదారి వైపు నుంచి విగ్రహాలను నేరుగా హుస్సేన్‌సాగర్‌లో వేయకుండా పోలీసులు కఠిన ఆంక్షలు అమల్లోకి తెచ్చారు.

ట్యాంక్‌బండ్‌పై ఆంక్షలు ఎందుకు?

హుస్సేన్‌సాగర్‌లో నిమజ్జనానికి సంబంధించి గతంలోనే న్యాయస్థానాలు పలు ఆదేశాలు జారీ చేశాయి. 2021లో తెలంగాణ హైకోర్టు పీఓపీ విగ్రహాల నిమజ్జనంపై ఆంక్షలు విధించింది. అదే ఏడాది సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ఒకసారి పీఓపీ విగ్రహాల నిమజ్జనానికి అనుమతించింది. అనంతరం 2023లో తెలంగాణ హైకోర్టు సహజ నీటి వనరుల్లో పీఓపీ విగ్రహాలను నిమజ్జనం చేయకూడదని.. ఇందుకోసం కృత్రిమ లేదా బేబీ పాండ్స్‌ను వినియోగించాలని ఆదేశించింది.

అయితే ట్యాంక్‌బండ్ నిబంధన, పీఓపీ నిబంధన రెండూ వేర్వేరు. పర్యావరణ నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్న మట్టి లేదా ఇతర అనుమతించబడిన విగ్రహాలను హుస్సేన్‌సాగర్ వద్ద నిర్దేశిత ప్రాంతాల్లో నిమజ్జనం చేయవచ్చు. కానీ ట్యాంక్‌బండ్ రోడ్డు వైపు నుంచి మాత్రం నేరుగా నిమజ్జనం చేయడానికి అనుమతి లేదు. పీఓపీ విగ్రహాలకు మాత్రం హుస్సేన్‌సాగర్‌లోని నిర్దేశిత ప్రాంతాల్లో కూడా నేరుగా నిమజ్జనం ఉండదు.

ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్, నెక్లెస్ రోడ్‌లో ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు

నిమజ్జన ప్రక్రియ సజావుగా సాగేందుకు ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్, పీపుల్స్ ప్లాజా, నెక్లెస్ రోడ్ తదితర ప్రాంతాల్లో క్రేన్లు, ప్లాట్‌ఫారాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. భారీ విగ్రహాలను సురక్షితంగా తరలించి నిమజ్జనం చేసేందుకు అదనపు క్రేన్లను కూడా అందుబాటులోకి తీసుకువస్తున్నారు. పీఓపీ విగ్రహాల కోసం ప్రత్యేకంగా కృత్రిమ చెరువులు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. సంజీవయ్య పార్క్, నెక్లెస్ రోడ్ ప్రాంతాల్లో బేబీ పాండ్స్ ఏర్పాటు చేయడానికి 2026 ప్రభుత్వ టెండర్‌లోనూ ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి.

16 అడుగుల గణేష్ విగ్రహాల పరిమితి

ఈ ఏడాది మరో కీలక నిబంధన గణేష్ విగ్రహాల ఎత్తుకు సంబంధించినది. హైదరాబాద్ పోలీసులు విగ్రహాల గరిష్ఠ ఎత్తును 16 అడుగులుగా పేర్కొన్నారు. రవాణా, విద్యుత్ లైన్లు, వంతెనలు, రోడ్డు క్లియరెన్స్, క్రేన్ల నిర్వహణ వంటి అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ పరిమితిని అమలు చేస్తున్నట్లు పోలీసులు తెలిపారు. అదే సమయంలో తెలంగాణ పోలీసుల 2026 గణేష్ రిజిస్ట్రేషన్ పోర్టల్‌లో 14 అడుగులకు పైబడిన విగ్రహాలకు అదనపు భద్రతా నిబంధనలు వర్తిస్తాయని ప్రత్యేకంగా సూచిస్తున్నారు. అయితే 14 అడుగులే చట్టపరమైన గరిష్ఠ పరిమితి అని ఆ పోర్టల్ పేర్కొనడం లేదు.

సెప్టెంబర్ 25న ప్రధాన నిమజ్జనం

చిన్న గృహ విగ్రహాల నిమజ్జనం ఇప్పటికే ప్రారంభమైంది. సెప్టెంబర్ 16 నుంచి ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్, నెక్లెస్ రోడ్, పీపుల్స్ ప్లాజా, ఐమాక్స్ థియేటర్ లేన్ వంటి ప్రాంతాలకు భక్తులు విగ్రహాలను తీసుకువెళ్తున్నారు. అయితే ప్రధాన గణేష్ మండపాల నిమజ్జనం సెప్టెంబర్ 25న జరగనుంది. ఆ రోజు భారీ స్థాయిలో నిమజ్జన కార్యక్రమం జరగనున్న నేపథ్యంలో పోలీసులు, జీహెచ్‌ఎంసీ, హైడ్రా తదితర విభాగాలు సమన్వయంతో ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాయి. దాదాపు 19 కిలోమీటర్ల ప్రధాన ఊరేగింపు మార్గంలో రోడ్లు, వంతెనలు, విద్యుత్ లైన్లు, ఇతర క్లియరెన్స్‌లను అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు.

20 వేల మంది పోలీసులతో భద్రత

సెప్టెంబర్ 25న హైదరాబాద్‌లో సుమారు 20 వేల మంది పోలీసులను భద్రత కోసం మోహరించనున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. కీలక ప్రాంతాల్లో సీసీటీవీ కెమెరాలు, బారికేడ్లు, క్రేన్లు, పడవలు, స్విమ్మర్లు, అంబులెన్స్‌లు, అత్యవసర బృందాలను సిద్ధంగా ఉంచుతున్నారు. హైడ్రా ఆధ్వర్యంలో డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ ఫోర్స్ బృందాలు, స్విమ్మర్లను కూడా అందుబాటులో ఉంచుతున్నారు. ప్రధాన నిమజ్జన ప్రక్రియ మరుసటి రోజుకు కొనసాగకుండా అదే రోజు పూర్తి చేయాలని అధికారులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇందుకోసం ఎన్టీఆర్ మార్గ్ వైపు మరిన్ని ప్లాట్‌ఫారాలు, క్రేన్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

లక్షన్నర విగ్రహాలు.. 50 లక్షల మంది భక్తులు

భాగ్యనగర్ గణేష్ ఉత్సవ సమితి అంచనాల ప్రకారం ఈ ఏడాది హైదరాబాద్‌లో సుమారు 1.5 లక్షల గణేష్ విగ్రహాలు లేదా మండపాలు ఉండొచ్చని భావిస్తున్నారు. 2025లో ఈ సంఖ్య సుమారు 1.4 లక్షలుగా ఉందని సమితి పేర్కొంది. దాదాపు 50 లక్షల మంది భక్తులు నిమజ్జన కార్యక్రమంలో పాల్గొనే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. నగరవ్యాప్తంగా సుమారు 110 నిమజ్జన ప్రాంతాలు ఉన్నాయని పేర్కొంది. అలాగే గణేష్ ఉత్సవాల ద్వారా సుమారు రూ.6 వేల కోట్ల ఆర్థిక కార్యకలాపాలు జరుగుతాయని, లక్షలాది మందికి ప్రత్యక్షంగా పరోక్షంగా ఉపాధి లభిస్తుందని సమితి అంచనా వేసింది.

2025లో జీహెచ్ఎంసీ గణాంకాల ప్రకారం సాయంత్రం 5.30 గంటల వరకు ఆరు జోన్లలో 2.32 లక్షలకు పైగా విగ్రహాల నిమజ్జనం జరిగింది. ఈసారి కూడా భారీ సంఖ్యలో విగ్రహాలు నిమజ్జనం కానుండటంతో అధికార యంత్రాంగానికి సెప్టెంబర్ 25 కీలకంగా మారింది.

ట్యాంక్‌బండ్‌పై కొనసాగుతున్న చర్చ

ట్యాంక్‌బండ్‌ను సంప్రదాయ నిమజ్జన ప్రదేశంగా పేర్కొంటూ గణేష్ ఉత్సవ సమితి ఆంక్షలను వ్యతిరేకిస్తోంది. ట్యాంక్‌బండ్ వద్దే నిమజ్జనం నిర్వహిస్తామని సంస్థ ప్రతినిధులు పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. మరోవైపు పోలీసులు మాత్రం ట్యాంక్‌బండ్ రోడ్డు వైపు బారికేడ్లు, సుమారు 10 అడుగుల రైలింగ్ ఏర్పాటు చేసి, భక్తులను నిర్దేశిత నిమజ్జన కేంద్రాల వైపు మళ్లిస్తున్నారు. అందువల్ల ఈ ఏడాది హుస్సేన్‌సాగర్‌లో నిమజ్జనం పూర్తిగా నిలిపివేయడం లేదు. ఏ విగ్రహాన్ని ఎక్కడ నిమజ్జనం చేయాలి? ఏ విగ్రహాన్ని బేబీ పాండ్‌కు తరలించాలి? ఏ మార్గం నుంచి నిమజ్జన కేంద్రాలకు వెళ్లాలి అనే అంశాలపై నియంత్రణ విధిస్తున్నారు.

నగరవ్యాప్తంగా 100కు పైగా నిమజ్జన కేంద్రాలను గుర్తించిన నేపథ్యంలో సెప్టెంబర్ 25న సుమారు 1.5 లక్షల విగ్రహాలను ఆయా ప్రాంతాలకు తరలించడం.. ట్రాఫిక్‌ను నియంత్రించడం.. పర్యావరణ నిబంధనలను అమలు చేయడం... భద్రతను కాపాడటం అధికారులకు ప్రధాన సవాలుగా మారనుంది.