హైఅలర్ట్లో ఐరోపా దేశాలు.. రష్యాతో యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నాయా?
ఇటీవల పోలాండ్ ప్రధాని డొనాల్డ్ టస్క్ మాట్లాడుతూ.. రష్యా ఉక్రెయిన్కు మద్దతు ఇస్తున్న నాటో దేశాలపై “అనుకోకుండా జరిగినట్లు” చూపించే డ్రోన్ లేదా మిస్సైల్ దాడులకు పాల్పడే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు.
ఉక్రెయిన్–రష్యా యుద్ధం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో ఐరోపాలో భద్రతా ఆందోళనలు మరోసారి పెరిగాయి. ముఖ్యంగా రష్యా నుంచి డ్రోన్లు, మిస్సైళ్లు, సైబర్ దాడులు, ఇతర హైబ్రిడ్ దాడుల ముప్పు ఉందన్న హెచ్చరికలు యూరప్ దేశాలను అప్రమత్తం చేస్తున్నాయి. అయితే ఈ పరిణామాలను నేరుగా “మూడో ప్రపంచ యుద్ధానికి సన్నాహాలు”గా అర్థం చేసుకోవడం కంటే.. యూరప్ తన నిరోధక సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంటున్న దశగా చూడటం అవసరం.
ఇటీవల పోలాండ్ ప్రధాని డొనాల్డ్ టస్క్ మాట్లాడుతూ.. రష్యా ఉక్రెయిన్కు మద్దతు ఇస్తున్న నాటో దేశాలపై “అనుకోకుండా జరిగినట్లు” చూపించే డ్రోన్ లేదా మిస్సైల్ దాడులకు పాల్పడే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా నాటో తూర్పు సరిహద్దుల్లో ఇలాంటి ఘటనలు జరిగితే ఆ దేశాలు నాటో ఆర్టికల్ 5ను అమలు చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయా లేదా అన్నది పరీక్షించే ఉద్దేశం ఉండొచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇవి పోలాండ్ ఇంటెలిజెన్స్ అంచనాల ఆధారంగా చేసిన హెచ్చరికలని టస్క్ చెప్పారు.
ఆర్టికల్ 5 ఎందుకు కీలకం?
నాటో ఆర్టికల్ 5 ప్రకారం ఒక సభ్యదేశంపై సాయుధ దాడిని కూటమి మొత్తం మీద దాడిగా పరిగణించే సూత్రం ఉంది. అందుకే నాటో సభ్యదేశ భూభాగంలో రష్యా దాడి జరిగితే అది కేవలం రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం పరిధిలో ఉండకుండా పెద్ద భద్రతా సంక్షోభంగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఆర్టికల్ 5 అనేది ఆటోమేటిక్గా ఒకే విధమైన సైనిక చర్యను నిర్దేశించదు.. మిత్రదేశాలు అవసరమైన చర్యలను నిర్ణయిస్తాయి. నాటో కూడా ప్రస్తుతం రష్యా యుద్ధాన్ని యూరో-అట్లాంటిక్ భద్రతకు తీవ్రమైన ముప్పుగా పేర్కొంటూ తన నిరోధక, రక్షణ సామర్థ్యాలను పెంచుతున్నట్లు చెబుతోంది.
ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, స్వీడన్ ఎందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి?
ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ ఇటీవల రష్యా నుంచి వస్తున్న హైబ్రిడ్ ముప్పులు పెరుగుతున్నాయని పేర్కొంటూ కీలక మౌలిక సదుపాయాల రక్షణకు ప్రణాళిక రూపొందించాలని ఆదేశించారు. సైబర్ దాడులు, డ్రోన్లు వంటి పద్ధతులు సంప్రదాయ యుద్ధానికి భిన్నంగా ఉంటాయని ఫ్రాన్స్ భావిస్తోంది.
ఇక స్వీడన్లోని గాట్ల్యాండ్ ద్వీపం బాల్టిక్ సముద్రంలో వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన ప్రాంతం. సెప్టెంబర్ 14–23 మధ్య జర్మనీ, స్వీడన్ కలిసి నిర్వహిస్తున్న సిల్వర్ ఓటాన్ సైనిక విన్యాసాల్లో గాట్ల్యాండ్ చుట్టూ భద్రత, సైనిక బలగాల వేగవంతమైన మోహరింపు వంటి అంశాలను ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నారు.
బ్రిటన్ కూడా అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతోంది. 2026 నేషనల్ రిస్క్ రిజిస్టర్లో దేశానికి ఎదురయ్యే తీవ్రమైన ప్రమాదాలను ప్రభుత్వం అధికారికంగా నమోదు చేసింది. రష్యా నుంచి వస్తున్న “సబ్ థ్రెషోల్డ్ అటాక్స్’’, సైబర్ దాడులు తదితర ముప్పులు కూడా బ్రిటన్ రిజిలియెన్స్ ప్రణాళికల్లో భాగమయ్యాయి.
మరి మూడో ప్రపంచ యుద్ధం వస్తుందా?
ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంతో రష్యా నాటోపై పూర్తి స్థాయి యుద్ధానికి సిద్ధమవుతోందని ఖచ్చితంగా చెప్పడానికి ఆధారం లేదు. అదే సమయంలో యూరప్ దేశాలు ముప్పును తేలికగా తీసుకోవడం కూడా లేదు. డ్రోన్లు, సైబర్ దాడులు, సబోటేజ్, మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు వంటి “హైబ్రిడ్ వార్ఫేర్” ప్రమాదాలు ఇప్పటికే యూరప్ భద్రతా లెక్కల్లోకి వచ్చాయి.
మరోవైపు రష్యా–నాటో మధ్య నేరుగా ఘర్షణకు దారితీసే ఏ ఘటనైనా పరిస్థితిని వేగంగా మార్చగలదు. అందుకే యూరప్ చేస్తున్న సైనిక విన్యాసాలు, ఆసుపత్రులు.. అత్యవసర వ్యవస్థల సిద్ధత, సరిహద్దు రక్షణ చర్యలను యుద్ధం ఖాయం అనే సంకేతాలుగా కాకుండా.. యుద్ధం లేదా హైబ్రిడ్ దాడులు జరిగితే వాటిని ఎదుర్కొనే నిరోధక చర్యలుగా చూడటం మరింత సరైనది.
అసలు యూరప్ ముందున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఇదే.. యుద్ధం మొదలవుతుందా? అన్నదానికంటే.. యుద్ధం జరగకుండా రష్యాకు ఎంత బలమైన నిరోధక సంకేతం ఇవ్వగలదు? ప్రస్తుతం యూరప్ తీసుకుంటున్న చర్యల వెనుక ఉన్న ప్రధాన వ్యూహాత్మక ఆలోచన ఇదే.