ద‌ర్శ‌క‌ర‌చ‌యిత‌ల‌కు కొత్త చిక్కు.. స్క్రిప్ట్ దశలోనే చట్టం తెలియ‌క‌పోతే!
| ఓటీటీ కంటెంట్ విషయంలో రచయితలు, దర్శకులు, నిర్మాతలు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలని న్యాయస్థానాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రీ-సెన్సార్‌షిప్ లేకపోయినా మతపరమైన మనోభావాలు, కుల, రాజకీయ అంశాలపై హద్దులు మీరితే చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఐటీ రూల్స్ 2021 ప్రకారం ఓటీటీ సంస్థలు స్క్రిప్ట్‌లకు లీగల్, సెన్సిటివిటీ చెక్ నిర్వహిస్తున్నాయి. వివాదాలు నివారించేందుకు ముందుగానే జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరం.
ఓటీటీ వేదిక‌ల‌కు కంటెంట్ రూపకల్పన చేసే రచయితలు- దర్శక-నిర్మాతలు అత్యంత అప్రమత్తంగా వ్యవహరించాల్సిన సమయం ఇది. డిజిటల్ మాధ్యమానికి ఎలాంటి ప్రీ-సెన్సార్‌షిప్ లేకపోయినా.. భావప్రకటన స్వేచ్ఛ పేరిట హద్దులు మీరితే చట్టపరమైన చిక్కులు ఎదుర్కోక తప్పదని న్యాయస్థానాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. తాండవ్, పాతాళ్ లోక్ వంటి వెబ్ సిరీస్‌ల వివాదాలు సృజనాత్మక స్వేచ్ఛకు, సామాజిక బాధ్యతకు మధ్య ఉన్న సన్నని గీతను గుర్తు చేశాయి. ఈ నేపథ్యంలో స్క్రిప్ట్ దశలోనే సృజనాత్మకతతో పాటు చట్టపరమైన పరిమితులపై పూర్తి అవగాహన కలిగి ఉండటం అత్యవసరమైంది.
కథా రచనలో మతపరమైన మనోభావాలు.. కుల సమీకరణాలు..రాజకీయ ప్రముఖుల ప్రస్తావనలు.. చారిత్రక వాస్తవాలను ప్రస్తావించేటప్పుడు రచయితలు చాలా జాగ్రత్తలు పాటించాలి. ఉద్దేశపూర్వకంగా ఏ వర్గాన్ని కించపరిచేలా లేదా శాంతిభద్రతలకు భంగం కలిగించేలా డైలాగులు రాస్తే ప్రభుత్వాల నుంచి..ర‌క‌ర‌కాల సంఘాల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత వస్తుంది. సెన్సార్‌ బోర్డు సర్టిఫికేషన్ లేదన్న ఉద్దేశంతో ఇష్టానుసారంగా కంటెంట్‌ను రూపొందిస్తే... ఐటీ రూల్స్ 2021 ప్రకారం అంతర్-శాఖల కమిటీ (ఐడీసీ) లేదా కేంద్ర సమాచార ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ జోక్యం చేసుకుని కఠిన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
ఈ చట్టపరమైన రిస్క్‌లను నివారించేందుకే ఓటీటీ సంస్థలు ప్రొడక్షన్‌కు ముందే `లీగల్ అండ్ సెన్సిటివిటీ చెక్` ప్రక్రియను కచ్చితంగా అమలు చేస్తున్నాయి. ప్రఖ్యాత లీగల్ టీమ్‌లు స్క్రిప్ట్‌లోని ప్రతి సన్నివేశాన్ని.. సంభాషణను నిశితంగా పరిశీలిస్తాయి. కాపీరైట్ సమస్యలు, పరువునష్టం దావాలు, జాతీయ చిహ్నాల అవమానం వంటి అంశాలపై రెడ్ ఫ్లాగ్స్ గుర్తిస్తాయి. అవసరమైతే కొన్ని పాత్రల పేర్లు మార్చడం.. వాస్తవ సంఘటనలకు సంబంధించి స్పష్టమైన డిస్కైమర్లు జోడించడం వంటి మార్పులు సూచిస్తాయి.
అంతేకాకుండా ఐటీ నిబంధనల ప్రకారం.. కంటెంట్‌ను తగిన వయోపరిమితి వర్గీకరణ (యుఏ 16+, A రేటింగ్స్) కిందకు తీసుకురావడం చాలా ముఖ్యం. అసభ్యకరమైన పదజాలం.. హింస లేదా శృంగార సన్నివేశాలు కథాంశానికి నిజంగా అవసరమైతేనే వాటికి ఆమోదం లభిస్తుంది. లేకపోతే సెన్సిటివిటీ నిపుణులు వాటిని తొలగించాల్సిందిగా డిమాండ్ చేస్తారు. ఈ నిబంధనల కారణంగానే నేడు ప్రతి వెబ్ సిరీస్ ప్రారంభంలోనూ కంటెంట్ వార్నింగ్‌లు, లీగల్ డిస్కైమర్లు విధిగా ప్రదర్శించడం ఒక సంప్రదాయంగా మారింది.
రాను రాను ప‌రిస్థితులు కాంప్లికేటెడ్ గా మారుతున్నాయి. చ‌ట్టాలు క‌ఠిన‌త‌రంగా మారాయి. ఓటీటీ రచయితలు - ఫిలింమేకర్లు కేవలం కళాత్మక దృక్పథంతో మాత్రమే కాకుండా బాధ్యతాయుతమైన సృజనాత్మక విధానంతో ముందుకు సాగాలి. ప్లాట్‌ఫామ్‌ల లీగల్ అడ్వైజర్లతో కలిసి స్క్రిప్ట్ స్థాయిలోనే పక్కా స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే కోర్టు కేసులు, వివాదాల నుంచి రక్షణ పొందవచ్చు. స్వయం నియంత్రణను పాటిస్తూ.. చట్టాలకు లోబడి వినోదాన్ని అందిస్తేనే డిజిటల్ రంగంలో రచయితలుగా సుదీర్ఘకాలం నిలదొక్కుకోవడం సాధ్యమవుతుంది. పెరుగుతున్న వివాదాల నేపథ్యంలో ముఖ్యంగా రచయితలు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన ప‌రిస్థితి ఉంది.