చట్టం చూపు.. బాధితురాలి వైపు: సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక దిశానిర్దేశం
ఈ నేపథ్యంలో అలహాబాద్ హైకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన ఒక వివాదాస్పద వ్యాఖ్యను తప్పుబడుతూ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.;
మహిళల పట్ల జరిగే లైంగిక నేరాలను కేవలం సాంకేతిక నిర్వచనాల చట్రంలో బంధించి చూడలేమని.. బాధితురాలి ఆత్మగౌరవం అంతిమ ప్రాతిపదిక కావాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేయడం దేశ న్యాయ చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. భారతదేశంలో మహిళల భద్రత, గౌరవం చుట్టూ అల్లబడిన చట్టాలు ఎన్ని ఉన్నా, క్షేత్రస్థాయిలో బాధితులకు న్యాయం అందడంలో అనేక అవరోధాలు ఎదురవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా న్యాయస్థానాలు వాడే భాష, నేరాలను విశ్లేషించే తీరు కొన్నిసార్లు బాధితులను మరోసారి మానసిక క్షోభకు గురిచేసేలా ఉంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అలహాబాద్ హైకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన ఒక వివాదాస్పద వ్యాఖ్యను తప్పుబడుతూ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
సంకుచిత నిర్వచనాలకు స్వస్తి
అలహాబాద్ హైకోర్టు ఒక సందర్భంలో మహిళ దుస్తులు లాగడం లేదా ప్రైవేట్ భాగాలను తాకడం వంటి చర్యలు 'అత్యాచార ప్రయత్నం' మాత్రమే తప్ప 'అత్యాచారం' కిందకు రావు అని వ్యాఖ్యానించడం తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ఇటువంటి సంకుచిత భావజాలం నేరస్తులకు చట్టంలోని లొసుగులను వాడుకునే అవకాశం కల్పిస్తుంది. సుప్రీంకోర్టు దీనిని తీవ్రంగా పరిగణించింది. నిందితుడి ఉద్దేశం బాధితురాలిపై జరిగిన భౌతిక దాడిని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలే తప్ప, నేరం ఎంతవరకు 'పూర్తయింది' అనే సాంకేతికతను వెతకడం న్యాయం అనిపించుకోదు.
న్యాయస్థానాల్లో సున్నితత్వం.. ఒక తప్పనిసరి అవసరం
ఈ తీర్పులో కోర్టు కేవలం నేర స్వభావాన్ని మాత్రమే చర్చించలేదు.. న్యాయవ్యవస్థలో ఉండాల్సిన 'జెండర్ సెన్సిటివిటీ' గురించి కూడా గట్టిగా మాట్లాడింది. తీర్పులు రాసేటప్పుడు బాధితుల పట్ల అగౌరవంగా ఉండే పదజాలాన్ని వాడకూడదని సుప్రీం ఆదేశించింది. కోర్టులు నిందితుల సాక్ష్యాలను సరిచూసే యంత్రాలుగా కాకుండా బాధితులకు అండగా నిలిచే రక్షణ కవచాలుగా ఉండాలని ఉద్ఘాటించింది.
మార్గదర్శకాల ఏర్పాటు: ఒక నిర్మాణాత్మక అడుగు
కేవలం వ్యాఖ్యలతో సరిపెట్టకుండా భోపాల్లోని నేషనల్ జుడీషియల్ అకాడమీ ఆధ్వర్యంలో నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశించడం ఒక దార్శనిక చర్య. గత తీర్పులను సమీక్షించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో జడ్జీలు అనుసరించాల్సిన ప్రమాణాలను రూపొందించడం వల్ల న్యాయప్రక్రియలో ఏకరూపత వస్తుంది. ఇది కింది స్థాయి కోర్టులలో ఉండే గందరగోళాన్ని తొలగిస్తుంది.
న్యాయం జరగడమే కాదు.. అది జరుగుతున్నట్లు కనిపించాలి అనే సూత్రానికి ఈ తీర్పు నిలువెత్తు సాక్ష్యం. నేరస్తులకు సాంకేతిక కారణాలతో ఊరటనివ్వడం అంటే బాధితురాలికి మరోసారి అన్యాయం చేయడమే. సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ స్పష్టతతో బాధితులు న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించడానికి మరింత ధైర్యం లభిస్తుంది. సమాజంలో మహిళల భద్రత కేవలం చట్టాల కఠినత్వంలోనే కాదు.. ఆ చట్టాలను అమలు చేసే వ్యవస్థల మానవీయ కోణంలో కూడా ఉంటుందని ఈ తీర్పు గుర్తుచేస్తోంది.