వివాహిత కూతురికీ ఉద్యోగ హక్కు..కారుణ్య నియామకాలపై సుప్రీంకోర్టు సంచలనం

ప్రభుత్వ ఉద్యోగి మరణం తర్వాత ఆ కుటుంబం ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో పడకుండా ఆదుకునేందుకు ఉద్దేశించిన కారుణ్య నియామకాల విషయంలో దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది. పెళ్లైన కూతురికి కారుణ్య నియామకం వర్తించదంటూ గతంలో అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు పూర్తిగా కొట్టివేసింది. కూతురు వివాహితా, కాదా అన్న అంశానికి కారుణ్య నియామక అర్హతతో ఎలాంటి సంబంధం లేదని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.

తీర్పు వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం

కుటుంబ సభ్యుడి ఆకస్మిక మరణంతో ఏర్పడే తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని తగ్గించి ఆ కుటుంబాన్ని ఆదుకోవడమే కారుణ్య నియామకాల ప్రధాన ఉద్దేశమని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. ఇటువంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కేవలం 'వివాహిత' అనే కారణాన్ని చూపిస్తూ కూతురిని అర్హుల జాబితా నుంచి తప్పించడం రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికే విరుద్ధమని వ్యాఖ్యానించింది. మహిళలపై ఇలాంటి లింగ వివక్ష చూపే నిబంధనలు రాజ్యాంగం కల్పించిన సమానత్వ హక్కును దెబ్బతీస్తాయని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

కేసు నేపథ్యం ఏమిటి?

ఈ వివాదం 2019 నాటి ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులకు సంబంధించింది. ఒక ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగి మరణించిన అనంతరం.. ఆయన వివాహిత కూతురు కారుణ్య నియామకం కింద ఉద్యోగం కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం పెళ్లైన కూతుళ్లను తండ్రి కుటుంబ సభ్యులుగా పరిగణించరు. ఈ నిబంధనను సాకుగా చూపిస్తూ ఆమె అభ్యర్థనను ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది. దీనిపై సదరు మహిళ న్యాయపోరాటం ప్రారంభించగా కేసును విచారించిన అలహాబాద్ హైకోర్టు ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్నే సమర్థిస్తూ ఆమె పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది.

సుప్రీంకోర్టులో లభించిన ఊరట

అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పును సవాలు చేస్తూ ఆమె సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించగా చివరకు ఆమెకు న్యాయం లభించింది. ఈ కేసు విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు గతంలో కర్ణాటక, బాంబే హైకోర్టులు ఇచ్చిన కీలక తీర్పులను ప్రస్తావించింది. వివాహిత కూతుళ్లను కారుణ్య నియామకాలకు దూరం చేయడం ఎంతమాత్రం సరైంది కాదన్న ఆయా హైకోర్టుల అభిప్రాయాలతో తాము పూర్తిగా ఏకీభవిస్తున్నట్లు అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.

లింగ సమానత్వానికి ఒక మైలురాయి

మ్యారిటల్ స్టేటస్ ఆధారంగా ఉద్యోగ హక్కుల్లో మహిళలపై వివక్ష చూపడం రాజ్యాంగ విరుద్ధం అని సుప్రీంకోర్టు తేల్చిచెప్పింది. తాజా తీర్పుతో దేశవ్యాప్తంగా కారుణ్య నియామకాల విషయంలో మహిళలకు మరింత న్యాయం జరిగే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వివాహిత కూతుళ్లను అర్హుల జాబితా నుంచి తప్పించే వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పాత నిబంధనలపై ఈ తీర్పు గట్టి ప్రభావం చూపనుంది. మహిళల హక్కుల పరిరక్షణలో దేశంలో లింగ సమానత్వాన్ని పెంపొందించడంలో ఈ తీర్పు ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచిపోతుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.