కవిత 'ఎకరం భూమి' హామీ.. ఆచరణలో సాధ్యమేనా?

తెలంగాణ రాజకీయాల్లో భూమి పంపిణీ హామీ మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. తెలంగాణ రక్షణ సేన అధినేత్రి కల్వకుంట్ల కవిత ఇటీవల భూమిలేని పేదలకు ఎకరం భూమి అందిస్తామని ప్రకటించడం రాజకీయ వర్గాల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది. కొత్తగా పార్టీ ఏర్పాటు చేసిన కవిత.. ‘భూలక్ష్మి’ పథకం పేరుతో భూమిలేని పేద కుటుంబాలకు ఎకరం చొప్పున భూమి పంపిణీ చేస్తామని వెల్లడించారు. అయితే ఈ హామీని వాస్తవంగా అమలు చేయడం సాధ్యమేనా? రాష్ట్రంలో అంత పెద్ద మొత్తంలో భూమి అందుబాటులో ఉందా? అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు తెరపైకి వస్తున్నాయి.

కుటుంబానికి ఎకరం భూమి..

తెలంగాణలో అధికారంలోకి వస్తే భూమిలేని పేదలకు ఒక్కో కుటుంబానికి ఎకరం భూమి ఇస్తామని కవిత ప్రకటించారు. పేదలకు కేవలం ఆర్థిక సాయం కాకుండా భూమి వంటి శాశ్వత ఆస్తిని అందించడం ద్వారా వారి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచవచ్చన్నది ఈ ప్రతిపాదన వెనుక ఉన్న ఆలోచనగా కనిపిస్తోంది. అయితే భూమి పంపిణీకి అవసరమైన భూమి, నిధులు, పరిపాలనా వ్యవస్థపై స్పష్టమైన కార్యాచరణ ఎలా ఉంటుందన్నది మాత్రం కీలకంగా మారింది.

తండ్రి హామీతో పోలిక..

కవిత తాజా ప్రకటనను గతంలో ఆమె తండ్రి కేసీఆర్ ఇచ్చిన హామీతో పలువురు పోల్చుతున్నారు. 2014 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో అప్పటి టీఆర్‌ఎస్ అధినేత కేసీఆర్ భూమిలేని దళిత కుటుంబాలకు మూడెకరాల చొప్పున భూమి ఇస్తామని హామీ ఇచ్చారు. అయితే పదేళ్ల పాలనలో ఆ హామీ పూర్తి స్థాయిలో అమలు కాలేదన్న విమర్శలు ఉన్నాయి. దీంతో ఇప్పుడు కవిత ప్రకటించిన ఎకరం భూమి హామీపై కూడా రాజకీయ ప్రత్యర్థులు, విమర్శకులు ప్రశ్నలు సంధిస్తున్నారు.

అసలు భూమి ఎంత ఉంది?

కవిత హామీ అమలుకు ప్రధాన సవాలు అందుబాటులో ఉన్న భూమి. తెలంగాణలో భూమిలేని పేద కుటుంబాల సంఖ్య ఎంత? ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉన్న ఖాళీ భూమి ఎంత? సాగుకు అనుకూలమైన భూమి ఎంత? ఇప్పటికే వివిధ పథకాల కింద కేటాయించిన భూమి ఎంత? వంటి అంశాలపై సమగ్ర లెక్కలు అవసరం. భూమిలేని కుటుంబాల సంఖ్య లక్షల్లో ఉంటే.. ప్రతి కుటుంబానికి ఎకరం చొప్పున కేటాయించేందుకు భారీ స్థాయిలో భూమి అవసరమవుతుంది.

ప్రభుత్వ భూములు, అసైన్‌మెంట్ భూములు, వివాదాల్లో ఉన్న భూములు, అటవీ పరిధిలోని భూములు, సాగుకు అనుకూలం కాని భూములను మినహాయిస్తే వాస్తవంగా పంపిణీ చేయగల భూమి ఎంత మిగులుతుందనేది కీలక ప్రశ్నగా మారుతోంది.

భూమి కొనుగోలు చేస్తే భారీ వ్యయం

అవసరమైన భూమి ప్రభుత్వ ఆధీనంలో లేకపోతే.. మార్కెట్ నుంచి భూమిని కొనుగోలు చేసి పేదలకు పంపిణీ చేయాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం భూముల ధరలు భారీగా పెరిగిన నేపథ్యంలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా లక్షల కుటుంబాలకు భూమి కొనుగోలు చేయడం ప్రభుత్వంపై భారీ ఆర్థిక భారాన్ని మోపే అవకాశం ఉంది. భూమి కొనుగోలుతో పాటు రిజిస్ట్రేషన్, అభివృద్ధి, సాగునీరు, రహదారులు, ఇతర మౌలిక సదుపాయాల కోసం కూడా అదనపు నిధులు అవసరమవుతాయి.

సంక్షేమ పథకాల భారం మధ్య కొత్త హామీ

తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే అనేక సంక్షేమ, అభివృద్ధి పథకాలను అమలు చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో కొత్తగా భూమి పంపిణీ పథకాన్ని అమలు చేయాలంటే భారీ మొత్తంలో నిధులు కేటాయించాల్సి ఉంటుంది. ప్రభుత్వం ఆర్థికంగా ఎంతవరకు భరించగలదన్నది కూడా కీలక అంశమే. సంక్షేమ హామీలు ప్రకటించడం కంటే వాటికి అవసరమైన నిధులను సమకూర్చి, పారదర్శకంగా అమలు చేయడం పెద్ద సవాలుగా ఉంటుంది.

సర్వే నుంచి పంపిణీ వరకు సవాళ్లే..

భూమి పంపిణీ ప్రక్రియ అంత సులభం కాదు. ముందుగా భూమిలేని కుటుంబాలను గుర్తించాలి. ఆ తర్వాత వారి అర్హతలను నిర్ధారించాలి. అందుబాటులో ఉన్న భూములపై సమగ్ర సర్వే నిర్వహించాలి. భూ రికార్డులను నవీకరించాలి. యాజమాన్య వివాదాలు, కోర్టు కేసులు, స్థానిక సమస్యలను పరిష్కరించాలి. ఆ తర్వాతే లబ్ధిదారులకు భూమిని కేటాయించాల్సి ఉంటుంది.

అందువల్ల కవిత ప్రకటించిన ఎకరం భూమి హామీ రాజకీయంగా ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ.. దాని అమలుకు స్పష్టమైన భూ లభ్యత, భారీ ఆర్థిక వనరులు, పటిష్టమైన పరిపాలనా వ్యవస్థ అవసరం. గతంలో ఇచ్చిన భూ హామీల అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకుంటే.. “భూమిలేని పేదలకు ఎకరం భూమి” అనే హామీ నిజంగా ఆచరణలోకి వస్తుందా? లేక రాజకీయ సంచలనం కోసమేనా? అన్నదే ఇప్పుడు తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ప్రధాన చర్చగా మారింది.