మోదీ బర్త్‌డే వేడుకలకు డుమ్మా.. ఐఐఎం విద్యార్థులకు షోకాజ్ నోటీసులు?

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ జన్మదినం సందర్భంగా జమ్మూలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ (ఐఐఎం జమ్మూ) లో నిర్వహించిన ఓ కార్యక్రమం ఇప్పుడు రాజకీయ దుమారం రేపుతోంది. సాధారణంగా విద్యాసంస్థల్లో జరిగే కార్యక్రమాలకు విద్యార్థుల హాజరు పెద్దగా చర్చనీయాంశం కాకపోవచ్చు. కానీ.. ఈసారి కార్యక్రమానికి గైర్హాజరైన విద్యార్థులకు షోకాజ్ నోటీసులు జారీ చేయడం.. రూ.500 జరిమానా విధించే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించడం వివాదానికి కేంద్రంగా మారింది.

సెప్టెంబర్ 17న ఐఐఎం జమ్మూ అకడమిక్ బ్లాక్‌లో ‘జ్యోతి ప్రజ్వలన’ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి విద్యార్థుల హాజరు తప్పనిసరి అని స్టూడెంట్స్ కౌన్సిల్ పేర్కొంది. హాజరు కాలేని విద్యార్థులు అందుకు గల కారణాలను లిఖితపూర్వకంగా వివరించాలని నోటీసుల్లో సూచించింది. వైద్యపరమైన కారణాలను మినహాయించి ఇతర కారణాలను పరిగణనలోకి తీసుకోబోమని, గైర్హాజరైన వారికి రూ.500 జరిమానా విధించవచ్చని పేర్కొనడం చర్చకు దారితీసింది.

మొదట సుమారు 65 మంది విద్యార్థులకు నోటీసులు జారీ చేసినట్లు సమాచారం. అయితే ప్లేస్‌మెంట్ ప్రక్రియలో ఉన్నవారు.. అనారోగ్య కారణాలతో కార్యక్రమానికి రాలేకపోయిన వారి విషయంలో నోటీసులను ఉపసంహరించుకున్నామని స్టూడెంట్స్ కౌన్సిల్ ప్రెసిడెంట్ అకుల్ శర్మ తెలిపారు. ఇప్పటివరకు ఏ విద్యార్థిపైనా జరిమానా విధించలేదని కూడా ఆయన స్పష్టం చేశారు.

రాజకీయ కార్యక్రమమా? క్యాంపస్ కార్యక్రమమా?

ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది. ప్రధాని మోదీ జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని నిర్వహించిన కార్యక్రమానికి విద్యార్థుల హాజరును తప్పనిసరి చేయడం సరైనదేనా? లేక దీనిని సాధారణ క్యాంపస్ కార్యకలాపంగా పరిగణించాలా? ఈ రెండు వాదనల మధ్యే ప్రస్తుతం చర్చ సాగుతోంది.

ఈ కార్యక్రమానికి బీజేపీ ఎమ్మెల్యే యుధ్‌వీర్ సేథీతో పాటు ఐఐఎం డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ బీఎస్ సహాయ్ హాజరయ్యారు. దీంతో కార్యక్రమం రాజకీయ రంగు పులుముకుందని కాంగ్రెస్ విమర్శించింది. విద్యాసంస్థలు విద్యార్థుల్లో స్వతంత్ర ఆలోచనా విధానాన్ని.. ప్రశ్నించే తత్వాన్ని పెంపొందించాల్సిన ప్రదేశాలని కాంగ్రెస్ జమ్మూ-కశ్మీర్ ఇన్‌చార్జ్ సయ్యద్ నసీర్ హుస్సేన్ పేర్కొన్నారు. రాజకీయ నాయకుల పుట్టినరోజు కార్యక్రమాలకు విద్యార్థులను తప్పనిసరిగా హాజరయ్యేలా చేయడం.. గైర్హాజరైతే జరిమానా విధిస్తామని హెచ్చరించడం సమంజసం కాదని ప్రశ్నించారు.

అయితే ఐఐఎం వైపు నుంచి మరో వివరణ వచ్చింది. విద్యార్థులు క్యాంపస్ కార్యకలాపాల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేలా చేయడంలో భాగంగానే ఇలాంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నామని సంస్థ ప్రతినిధి తెలిపారు. ఈ వ్యవహారాన్ని రాజకీయ కోణంలో చూడాల్సిన అవసరం లేదని, ఇప్పటివరకు ఎవరికీ జరిమానా విధించలేదని స్పష్టం చేశారు.

అసలు చర్చ హాజరుపై కాదు.. హద్దులపై ఈ వ్యవహారంలో ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే.. వివాదం కేవలం రూ.500 జరిమానా చుట్టూ తిరగడం లేదు. విద్యార్థులపై సంస్థలు విధించే నియమాలకు ఎక్కడ వరకు పరిమితి ఉండాలి? క్యాంపస్‌లో నిర్వహించే కార్యక్రమాల్లో ఏవి తప్పనిసరి? వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలు, రాజకీయ అనుబంధాలకు అతీతంగా విద్యార్థులకు కార్యక్రమాలకు హాజరు కావాలా? అనే ప్రశ్నలు ముందుకొస్తున్నాయి.

ఒకవైపు విద్యాసంస్థలు విద్యార్థుల్లో సామాజిక అవగాహన, భాగస్వామ్యం పెంచేందుకు వివిధ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం సహజమే. మరోవైపు ఒక రాజకీయ నాయకుడి జన్మదినంతో ముడిపడిన కార్యక్రమానికి తప్పనిసరి హాజరు నిబంధన పెట్టినప్పుడు అది విద్యార్థుల స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన ప్రశ్నలను లేవనెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం ఐఐఎం జమ్మూ వివరణ ప్రకారం ఎవరికీ జరిమానా విధించలేదు. ప్లేస్‌మెంట్, ఆరోగ్య కారణాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు కూడా వెల్లడైంది. అయితే మొదట జారీ చేసిన నోటీసులపై వచ్చిన అభ్యంతరాలు మాత్రం విద్యాసంస్థల్లో విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం, స్వేచ్ఛ, సంస్థాగత నియమాల మధ్య సమతుల్యతపై మరోసారి చర్చకు తెరతీశాయి.

అందుకే ఈ ఘటనను కేవలం రాజకీయ వివాదంగా చూడటం కంటే.. విద్యాసంస్థల్లో కార్యక్రమాలు నిర్వహించే విధానం, విద్యార్థుల హాజరుపై నియమాలు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంస్థలు ఇచ్చే ప్రాధాన్యం వంటి విస్తృత అంశాల నేపథ్యంలో చూడాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.