ఇరాన్ హెచ్చరికల మధ్య ప్రపంచం ఉలిక్కిపాటు.. భారత్ నౌకలకు మార్గం సుగమమా?

మధ్యప్రాచ్యంలో ముదురుతున్న యుద్ధ మేఘాల మధ్య ప్రపంచ ఆర్థిక ప్రాణనాడి 'హార్ముజ్ జలసంధి' ఇప్పుడు నిప్పుల కొలిమిగా మారింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ కీలక సముద్ర మార్గాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంటామని హెచ్చరించగా ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ ధీటుగా బదులిస్తూ తమ సార్వభౌమత్వాన్ని సవాల్ చేస్తే గల్ఫ్ దేశాల తాగునీటి వనరులైన డీసాలినేషన్ ప్లాంట్లను ధ్వంసం చేస్తామని హెచ్చరించారు. ఈ ఉద్రిక్తతల మధ్య భారత్‌కు చెందిన 22 చమురు నౌకలు అక్కడ చిక్కుకుపోవడం దేశ ఇంధన భద్రతపై ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాను శాసించే ఈ జలసంధి చుట్టూ జరుగుతున్న పరిణామాలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని పెను సంక్షోభం అంచున నిలబెట్టాయి.

ఇరాన్ , అమెరికా మధ్య నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు ఇప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక వంటి హార్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ కేంద్రీకృతమయ్యాయి. ఈ కీలక సముద్ర మార్గం మూతపడే ప్రమాదం ఉందన్న వార్తలతో అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్ అతలాకుతలమవుతోంది.

వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం.. హార్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు కీలకం?

హార్ముజ్ జలసంధి కేవలం ఒక నీటి మార్గం మాత్రమే కాదు.. అది ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యానికి ప్రాణనాడి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినియోగించే చమురులో దాదాపు 20% నుండి 30% వరకు ఈ ఇరుకైన మార్గం ద్వారానే రవాణా అవుతుంది. సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్, కువైట్ , యూఏఈ వంటి దేశాల నుండి బయలుదేరే భారీ ట్యాంకర్లు ఈ మార్గం గుండానే ఆసియా, యూరప్ మార్కెట్లకు చేరుకుంటాయి. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని అడ్డుకుంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరా వ్యవస్థ కుప్పకూలి ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయం.

ట్రంప్ హెచ్చరిక.. ఇరాన్ ధీటుగా బదులు

ఇటీవల అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు అగ్నికి ఆజ్యం పోశాయి. హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ ఆధిపత్యాన్ని సహించేది లేదని అవసరమైతే అమెరికా ఆ ప్రాంతాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంటుందని ఆయన హెచ్చరించారు. ఇరాన్ దూకుడుకు అడ్డుకట్ట వేయడమే తమ లక్ష్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అయితే దీనిపై ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ అత్యంత కఠినంగా స్పందించారు. "ఇరాన్‌ను మ్యాప్ నుంచి తొలగించాలనుకోవడం ఒక భ్రమ మాత్రమే. మా సార్వభౌమత్వాన్ని గౌరవించే దేశాలకు హార్ముజ్ జలసంధి ఎప్పుడూ తెరిచే ఉంటుంది. కానీ మాపై దాడులు జరిగితే ఊరుకోం " అని ఆయన ప్రకటించారు.

నీటి భద్రతపై ముప్పు.. గల్ఫ్ దేశాలకు పెను సవాలు

ఈ వివాదంలో ఇరాన్ చేసిన తాజా హెచ్చరిక గల్ఫ్ దేశాలను కలవరపెడుతోంది. తమ మౌలిక సదుపాయాలపై దాడి జరిగితే గల్ఫ్ దేశాల్లోని డీసాలినేషన్ (నీటి శుద్ధి) ప్లాంట్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని ఇరాన్ ప్రకటించింది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఖతార్ వంటి దేశాల్లో సహజమైన మంచినీటి వనరులు తక్కువ. అవి సముద్రపు నీటిని శుద్ధి చేసే ప్లాంట్లపైనే 90% ఆధారపడతాయి. ఈ ప్లాంట్లపై దాడి జరిగితే కోట్లాది మందికి తాగునీటి సరఫరా నిలిచిపోయి.. ఊహించని మానవతా సంక్షోభం తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది.

భారత్‌పై ప్రభావం: 22 నౌకల భవితవ్యం ఏమిటి?

మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం భారత్‌కు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తోంది. తాజా సమాచారం ప్రకారం.. సుమారు 22 భారతీయ నౌకలు ప్రస్తుతం ఆ ప్రాంతంలో చిక్కుకుపోయి ఉన్నాయి. ఇవి భారత్‌కు అవసరమైన చమురు, సహజ వాయువును మోసుకొస్తున్నాయి. ఈ నౌకల విడుదల ఆలస్యమైతే దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపై కూడా ప్రభావం పడవచ్చు.

అయితే ఇరాన్ అధ్యక్షుడు "తమతో వైరం లేని దేశాలకు జలసంధి తెరిచే ఉంటుంది" అని ప్రకటించడం భారత్‌కు కొంత ఊరటనిచ్చే అంశం. మన దౌత్య వర్గాలు ఇప్పటికే ఇరు దేశాలతో సంప్రదింపులు జరుపుతూ భారతీయ నౌకలు సురక్షితంగా బయటపడేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.

మొత్తానికి హార్ముజ్ జలసంధి అంశం ఇప్పుడు కేవలం రెండు దేశాల మధ్య వివాదం కాదు.. ఇది ప్రపంచ దేశాల మనుగడకు సంబంధించిన సమస్యగా మారింది. యుద్ధం వైపు అడుగులు పడకుండా అంతర్జాతీయ సమాజం వెంటనే జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. లేనిపక్షంలో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర మాంద్యంలోకి వెళ్లే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.