భరణం విషయంలో డబుల్ జెపార్డీ వర్తించదు.. అలహాబాద్ హైకోర్టు సంచలన తీర్పు..

భార్యాపిల్లల పోషణ విషయంలో బాధ్యతారాహిత్యంగా వ్యవహరించే భర్తలకు అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు ఒక బలమైన హెచ్చరిక అని చెప్పాలి. ‘నేను జైలు శిక్ష అనుభవించాను కదా, ఇక భరణం చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు’ అని తప్పించుకోవాలని చూసే వారికి న్యాయస్థానం చట్టంలోని అసలు ఉద్దేశ్యాన్ని గుర్తు చేసింది. భరణం అనేది ఒక శిక్ష కాదు, అది ఒక సామాజిక, నైతిక బాధ్యత అని కోర్టు స్పష్టం చేయడం వేలాది మంది మహిళలకు, పిల్లలకు ఊరటనిచ్చే అంశం. రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక సూత్రాలను కూడా ఈ సందర్భంలో విశ్లేషించిన తీరు అత్యంత ఆసక్తికరం. ఈ సంచలన తీర్పు, దాని వెనుక న్యాయపరమైన అంశాలపై లోతుగా ఆలోచిస్తే..

జైలు శిక్ష అనుభవిస్తే బాధ్యత తీరినట్లు కాదు..

అలహాబాద్ హైకోర్టు తన తీర్పులో అత్యంత కీలకమైన పాయింట్‌ను ప్రస్తావించింది. భరణం చెల్లించనందుకు ఒక వ్యక్తికి జైలు శిక్ష విధించడం అనేది కేవలం ఆ బాధ్యతను గుర్తు చేయడానికే తప్ప, ఆ శిక్షతో భరణం చెల్లించాల్సిన అవసరం తీరిపోదు. ఒకసారి జైలుకు వెళ్లి వచ్చినంత మాత్రాన పాత బకాయిలు రద్దవ్వవని, భర్త తన భార్యాపిల్లలకు ఇవ్వాల్సిన ప్రతి రూపాయిని కచ్చితంగా చెల్లించాల్సిందేనని కోర్టు కరాఖండిగా చెప్పింది. ఇది బాధితులకు ఆర్థిక భరోసా కల్పించే నిర్ణయం.

‘డబుల్ జెపార్డీ’ సూత్రం వర్తించదు!

సాధారణంగా భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, ఒక వ్యక్తిని ఒకే నేరానికి రెండుసార్లు శిక్షించకూడదు. దీనినే 'డబుల్ జెపార్డీ' సూత్రం అంటారు. అయితే, గృహ హింస చట్టం, భరణం కేసుల్లో ఈ సూత్రం వర్తించదని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. భరణం చెల్లించకపోవడం అనేది నిరంతరం కొనసాగే నేరం కాబట్టి, ప్రతి నెలా చెల్లించాల్సిన బాధ్యత భర్తపై ఉంటుంది. ఒకసారి శిక్ష అనుభవించినా.., బకాయిలు ఉన్నంత వరకు అది నేరంగానే పరిగణించబడుతుందని కోర్టు వివరించింది.

6% వడ్డీ, ఆస్తి జప్తు

కేవలం భరణం చెల్లించమని చెప్పడమే కాకుండా, బకాయి ఉన్న మొత్తంపై 6 శాతం వడ్డీ కూడా కలిపి ఇవ్వాలని హైకోర్టు ఆదేశించింది. ఒకవేళ భర్త మొండికేసి భరణం చెల్లించకపోతే, అతని ఆస్తులను జప్తు చేసే అధికారం కూడా కోర్టుకు ఉందని గుర్తు చేసింది. చట్టం ఎదుట ఎవరూ అతీతులు కారని, కుటుంబ బాధ్యతల నుంచి పారిపోవాలని చూస్తే ఆర్థికంగా, న్యాయపరంగా భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుందని ఈ తీర్పు హెచ్చరిస్తోంది.

అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు మహిళల, పిల్లల హక్కులను కాపాడడంలో మైలురాయిగా నిలుస్తుంది. భరణం కేసుల్లో జాప్యం చేస్తూ, జైలుకు వెళ్లడానికైనా సిద్ధపడి భార్యను వేధించే మనస్తత్వం ఉన్న వారికి ఇది గట్టి చెక్కు. చట్టం తన పని తాను చేసుకుపోతుందని, బాధ్యత గల భర్తగా లేదా తండ్రిగా తన విధిని నెరవేర్చాల్సిందేనని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తోంది. సామాజిక న్యాయం అందించడంలో న్యాయ వ్యవస్థకు ఉన్న నిబద్ధతకు ఇది మరో నిదర్శనం.