కారుణ్య నియామకం తెలంగాణ హై కోర్టు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు..

ప్రభుత్వ ఉద్యోగి మరణించినప్పుడు ఆ కుటుంబానికి అండగా నిలవాల్సిన 'కారుణ్య నియామకం' విషయంలో తెలంగాణ హైకోర్టు స్పష్టమైన సూచనలు చేసింది. చాలా మంది ఏళ్ల తరబడి దరఖాస్తులు పెండింగ్‌లో పెడుతూ, పదేళ్ల తర్వాత కూడా ఉద్యోగం కావాలని కోరుతుండడంతో న్యాయస్థానం ఈ విషయంలో స్పష్టమైన గడువు, నిబంధనలను ఖరారు చేసింది. ఉద్యోగి మరణించిన ఏడాదిలోపే దరఖాస్తు చేసుకోవాలని, లేదంటే ప్రభుత్వం ఆ విన్నపాన్ని ఆమోదించాల్సిన అవసరం లేదని హైకోర్టు తేల్చి చెప్పింది.

ఏడాది డెడ్ లైన్

కారుణ్య నియామకం అనేది ఒక హక్కు కాదు, అది కేవలం ఒక ‘ఆర్థిక వెసులుబాటు’ మాత్రమేనని కోర్టు గుర్తు చేసింది. ఉద్యోగి మరణించిన వెంటనే ఆ కుటుంబం ఎదుర్కొనే ఆర్థిక ఇబ్బందుల నుంచి గట్టెక్కించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. అందుకే మరణించిన ఏడాది కాలంలోపే సంబంధిత వారసులు దరఖాస్తు చేసుకోవాలని సూచించింది. ఏడాది దాటిన తర్వాత చేసే దరఖాస్తులను ప్రభుత్వం తిరస్కరించవచ్చు. పదేళ్ల తర్వాత లేదంటే పిల్లలు పెద్దయ్యాక ఉద్యోగం అడగడం కారుణ్య నియామక నిబంధనలకు విరుద్ధమని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.

ఆర్థిక స్థితిగతులే ప్రామాణికం

ఉద్యోగి కుటుంబం నిజంగా సంక్షోభంలో ఉంటేనే ఈ నియామకం వర్తిస్తుంది. మరణించిన ఉద్యోగి భార్య లేదంటే భర్త ఇప్పటికే ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో ఉంటే, ఆ కుటుంబంలోని పిల్లలకు లేదా ఇతర సభ్యులకు కారుణ్య నియామకం వర్తించదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. సదరు కుటుంబం ఆర్థికంగా నిలకడగా ఉన్నా, ఇతర ఆదాయ మార్గాలు ఉన్నా ఈ కోటా కింద ఉద్యోగం ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదని న్యాయస్థానం వివరించింది. ఈ నియామకం కేవలం ఆ కుటుంబం ఆకలితో అలమటించకుండా చూసేందుకే తప్ప, వారసత్వంగా వచ్చే ఉద్యోగం కాదని కోర్టు ఘాటైన వ్యాఖ్యలు చేసింది.

తెలంగాణ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన వివిధ తీర్పులకు అనుగుణంగా ఉంది. ఆర్టికల్ 14, 16 సాధారణంగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు నోటిఫికేషన్ ద్వారా, మెరిట్ ఆధారంగా భర్తీ చేయాలి. కారుణ్య నియామకం అనేది వీటికి ఒక మినహాయింపు మాత్రమే. ఈ మినహాయింపును దుర్వినియోగం చేయకూడదని, అర్హత లేని వారికి ఈ ఉద్యోగాలు ఇస్తే అది రాజ్యాంగ విరుద్ధమని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

కుటుంబాలపై ప్రభావం

ఈ తీర్పు వల్ల భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కుటుంబాలు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఏదైనా విషాదం జరిగినప్పుడు బాధలో ఉండి దరఖాస్తు వాయిదా వేయకూడదు. నిర్ణీత గడువులోగా పత్రాలను సమర్పించాలి. కుటుంబ సభ్యులందరి అంగీకారంతో, సరైన వారసుడిని ఎంపిక చేసుకొని దరఖాస్తు చేసుకోవడం ద్వారా అనవసరమైన కోర్టు వివాదాలను నివారించవచ్చు.

కారుణ్య నియామకం అనేది ఒక సామాజిక భద్రతా కవచం. హైకోర్టు తీర్పు ద్వారా అర్హులైన వారికే, అది కూడా సకాలంలో ఉద్యోగం అందేలా చూసే అవకాశం కలిగింది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం లేని, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు ఈ తీర్పు ఒక రకమైన రక్షణ కల్పిస్తుంది. అనర్హులు ఈ పథకాన్ని వాడుకోకుండా అడ్డుకట్ట వేయడంలో ఇది ఒక మైలురాయిగా నిలుస్తుంది.