నాటో దేశాలపై ఒంటికాలిపై లేచిన ట్రంప్.. పిరికివాళ్లంటూ పైర్

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తనదైన శైలిలో మరోసారి అంతర్జాతీయ వేదికపై విమర్శల వర్షం కురిపించారు. ఈసారి ఆయన ఆగ్రహం నాటో సభ్య దేశాలపై మళ్లింది. ఇరాన్‌తో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ముఖ్యంగా 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్' వద్ద నెలకొన్న అస్థిరతపై నాటో దేశాల ఉదాసీనతను ఆయన తూర్పారబట్టారు. ట్రంప్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెను సంచలనాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి.

ఇటీవల అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త సైనిక చర్యల నేపథ్యంలో మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. దీనికి ప్రతిచర్యగా ఇరాన్ ప్రపంచ చమురు రవాణాకు వెన్నెముక వంటి హర్మూజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతలను పెంచింది. ఈ క్రమంలో ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' ఖాతాలో నాటో దేశాల వైఖరిని ఎండగట్టారు. "అమెరికా అండ లేకపోతే నాటో కేవలం ఒక 'పేపర్ టైగర్' మాత్రమే. చమురు ధరలు పెరిగాయని గగ్గోలు పెట్టే దేశాలు ఆ సమస్యకు పరిష్కారం చూపేందుకు మాత్రం ముందుకు రావడం లేదు. హర్మూజ్ జలసంధిని సురక్షితంగా మార్చడంలో నాటో దేశాలు పిరికిపందల్లా వ్యవహరిస్తున్నాయి" అని ట్రంప్ తీవ్రస్థాయిలో విమర్శించారు.

హర్మూజ్ జలసంధి.. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రాణవాయువు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు 20% నుండి 30% వరకు ఈ హర్మూజ్ జలసంధి గుండానే వెళ్తుంది. ఇక్కడ చిన్నపాటి అలజడి రేగినా గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. ప్రస్తుతం ఇరాన్ ఈ మార్గంలో అడ్డంకులు సృష్టిస్తుండటంతో అనేక దేశాలు ఇంధన సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. చమురు ధరలు పెరగడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

విమర్శల వెనుక అసలు కారణం ఏమిటి?

ట్రంప్ అసహనానికి ప్రధానంగా మూడు కారణాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇరాన్ అణు సామర్థ్యం పెరుగుతుండటం ప్రపంచ భద్రతకు ముప్పు అని అమెరికా భావిస్తోంది. ఈ విషయంలో నాటో దేశాలు తమ సైనిక బలగాలను మోహరించి.. అమెరికాకు మద్దతుగా నిలవాలని ట్రంప్ కోరుతున్నారు. నాటో రక్షణ వ్యయంలో సింహభాగం అమెరికాయే భరిస్తోంది. ప్రయోజనం పొందే ఇతర దేశాలు బాధ్యత తీసుకోకపోవడాన్ని ట్రంప్ మొదటి నుంచీ వ్యతిరేకిస్తున్నారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ విషయంలో చురుగ్గా ఉన్న నాటో మధ్యప్రాచ్యం విషయంలో మాత్రం ఆచితూచి వ్యవహరిస్తోంది. ఈ 'సెలెక్టివ్' విధానం ట్రంప్‌కు నచ్చడం లేదు.

రాజకీయ విశ్లేషకుల ప్రకారం.. ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు నాటో కూటమిలో అంతర్గత చీలికలను మరింత పెంచే అవకాశం ఉంది. యూరప్ దేశాలు ఇప్పటికే ఉక్రెయిన్ యుద్ధంతో ఆర్థికంగా, సైనికంగా అలసిపోయి ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఇరాన్‌తో నేరుగా తలపడటం తమకు శ్రేయస్కరం కాదని అవి భావిస్తున్నాయి. కానీ ట్రంప్ వ్యూహం మాత్రం భిన్నంగా ఉంది. ఆయన 'అమెరికా ఫస్ట్' విధానంలో భాగంగా మిత్రదేశాలు కూడా సమానంగా బాధ్యతలు పంచుకోవాలని ఒత్తిడి తెస్తున్నారు.

హర్మూజ్ జలసంధి అంశం ఇప్పుడు కేవలం ఒక ప్రాంతీయ సమస్య కాదు.. అది ప్రపంచ భద్రత.. ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముడిపడి ఉన్న కీలకాంశం. నాటో దేశాలను "పిరికిపందలు" అని సంబోధించడం ద్వారా ట్రంప్ అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఒక పెద్ద చర్చకు తెరలేపారు. ఈ ఒత్తిడికి తలొగ్గి నాటో దేశాలు తమ వ్యూహాన్ని మార్చుకుంటాయా? లేక అమెరికాకు, నాటోకు మధ్య దూరం మరింత పెరుగుతుందా? అనేది వేచి చూడాలి.