పాకిస్తాన్-టర్కీ-సౌదీ-ఖతార్ కూటమి.. భారత్కు కొత్త సవాల్?
ప్రపంచ రాజకీయాలు వేగంగా మారుతున్న వేళ భారత్కు మరో కొత్త భద్రతా సవాల్ ఎదురయ్యే అవకాశాలపై చర్చ మొదలైంది.
ప్రపంచ రాజకీయాలు వేగంగా మారుతున్న వేళ భారత్కు మరో కొత్త భద్రతా సవాల్ ఎదురయ్యే అవకాశాలపై చర్చ మొదలైంది. ఇప్పటికే వ్యూహాత్మకంగా దగ్గరగా ఉన్న పాకిస్తాన్, టర్కీ, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా దేశాలు ఒక రక్షణ కూటమిగా మారే అవకాశాలపై అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో ఊహాగానాలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ కూటమి రూపుదిద్దుకుంటే దక్షిణాసియా మధ్యప్రాచ్య భద్రతా సమీకరణాల్లో పెద్ద మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశముందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ ప్రతిపాదిత కూటమిలో పాకిస్తాన్కు అణ్వాయుధ సామర్థ్యం ప్రధాన బలం. ఇప్పటికే అణుశక్తి దేశంగా గుర్తింపు పొందిన పాకిస్తాన్, సైనిక రంగంలో చైనాతో కూడా సన్నిహిత సంబంధాలు కొనసాగిస్తోంది. మరోవైపు టర్కీ అత్యాధునిక డ్రోన్లు, యుద్ధ సాంకేతికత, రక్షణ పరికరాల తయారీలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందుతోంది. బైరాక్తార్ వంటి డ్రోన్లు ఇప్పటికే పలు యుద్ధాల్లో తమ సామర్థ్యాన్ని నిరూపించాయి.
సౌదీ అరేబియా, ఖతార్ల వద్ద అపార ఆర్థిక వనరులు ఉండటం ఈ కూటమికి మరో ప్రధాన బలం అవుతుంది. భారీ ఆయుధాల కొనుగోళ్లు, రక్షణ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, సైనిక పెట్టుబడులకు ఈ దేశాలు ఆర్థికంగా వెన్నుదన్నుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ఇంధన సంపద ఆధారంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రభావం చూపగల సామర్థ్యం ఈ దేశాల వద్ద ఉంది.
ఈ కూటమి “ఒక దేశంపై దాడి అంటే అన్ని దేశాలపై దాడి” అనే సూత్రంతో పనిచేస్తే అది నాటో తరహా భద్రతా ఒప్పందంగా మారే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ పరిశీలకులు చెబుతున్నారు. అలా జరిగితే భారత్కు వ్యూహాత్మక ఒత్తిడి పెరగొచ్చు. ముఖ్యంగా కాశ్మీర్ అంశం, హిందూ మహాసముద్ర భద్రత, పశ్చిమాసియా దౌత్య సంబంధాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.
అయితే ఈ కూటమి నిజంగా కార్యరూపం దాల్చుతుందా? అన్నది ఇంకా స్పష్టత లేని అంశమే. ఎందుకంటే ఈ దేశాల మధ్య కూడా పలు రాజకీయ, వ్యూహాత్మక భేదాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. సౌదీ అరేబియా-టర్కీ సంబంధాలు గతంలో ఉద్రిక్తంగా మారిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. అలాగే ఖతార్కు గల ప్రత్యేక విదేశాంగ విధానం కూడా భిన్నంగా ఉంటుంది.
ఇదిలా ఉంటే భారత్ ఇప్పటికే అమెరికా, ఫ్రాన్స్, ఇజ్రాయెల్ వంటి దేశాలతో రక్షణ సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తోంది. అలాగే క్వాడ్ వంటి వేదికల ద్వారా ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో తన ప్రభావాన్ని పెంచుతోంది. కాబట్టి కొత్త కూటముల ఏర్పాట్లను భారత్ కూడా వ్యూహాత్మకంగా పరిశీలించే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుతం ఈ అంశం అధికారిక స్థాయిలో నిర్ధారించబడకపోయినా, భవిష్యత్ జియోపాలిటిక్స్లో ఇది కీలక చర్చగా మారుతోంది.