ఇరాన్ ఆర్థిక 'నాడి'పై క్షిపణి గురి!.. ట్రంప్ 'రెడ్ లైన్' దాటితే చమురు బావులూ బూడిదేనా?

సాగర గర్భంలో తేలియాడే ఇరాన్ ఆర్థిక కిరీటం ‘ఖర్గ్ ఐలాండ్’ ఇప్పుడు నిప్పుల కొలిమిలా మారింది. రెండు వారాలుగా అణు కేంద్రాలు, క్షిపణి స్థావరాలపై విరుచుకుపడిన అమెరికా దళాలు, తాజాగా ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులకు గుండెకాయ లాంటి ఈ ద్వీపంపై అత్యంత శక్తిమంతమైన దాడులు జరిపాయి. ‘నేను ఆదేశించాను.. నా సైన్యం తుడిచిపెట్టేసింది’ అంటూ డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' వేదికగా గర్జిస్తూ చేసిన ప్రకటన పశ్చిమాసియా రాజకీయాల్లో కొత్త ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఇరాన్ ఎగుమతి చేసే ప్రతి 10 బ్యారెళ్ల చమురులో 9 బ్యారెళ్లు ఈ ద్వీపం నుంచే ప్రపంచానికి చేరుతాయి. అటువంటి కీలక ప్రాంతాన్ని టార్గెట్ చేయడం అంటే ఇరాన్‌ను ఆర్థికంగా మట్టికరిపించడమేనని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

వ్యూహాత్మక హెచ్చరిక!

అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ జరిపిన దాడిలో ఖర్గ్ ఐలాండ్ లోని సైనిక కేంద్రాలు పూర్తిగా నేలమట్టమయ్యాయని ట్రంప్ ప్రకటించారు. అయితే, అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏంటంటే.. ద్వీపంలోని చమురు మౌలిక సదుపాయాలను తాము ఇప్పుడే తాకలేదని ఆయన వెల్లడించారు. ‘నైతిక కారణాల దృష్ట్యా చమురు బావులను వదిలేశాను, కానీ ఇది తాత్కాలికమే’ అని ఇరాన్‌కు స్పష్టమైన అల్టిమేటం ఇచ్చారు. ఒకవేళ ఇరాన్ మళ్లీ హర్మూజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలను అడ్డుకుంటే, తదుపరి లక్ష్యం ఆ చమురు బావులేనని కుండబద్దలు కొట్టారు.

ఖర్గ్ ఐలాండ్: ఇరాన్ కు ఎందుకంత ముఖ్యం?

పర్షియన్ గల్ఫ్ లో ఇరాన్ ప్రధాన భూభాగం నుంచి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ చిన్న ద్వీపం ఆ దేశానికి 'గోల్డెన్ ఎగ్' వంటిది.

ఎగుమతుల హబ్: ఇరాన్ చమురు ఎగుమతుల్లో దాదాపు 90 నుంచి 95 శాతం ఇక్కడి నుంచే జరుగుతాయి. గడిచిన పదేళ్లలో ఇక్కడి నుంచి 13.7 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురును ఎగుమతి చేసి ఇరాన్ తన ఆర్థిక వ్యవస్థను నిలబెట్టుకుంది.

చారిత్రక నేపథ్యం: 1980ల్లో ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధంలో కూడా ఈ ద్వీపంపై వందలాది దాడులు జరిగాయి. అప్పుడు కూడా ఇరాన్ పునర్నిర్మించుకుని తన ఇంధన సామ్రాజ్యాన్ని కాపాడుకుంది.

లోతైన జలాలు: ఇరాన్ తీరప్రాంతం చాలా చోట్ల లోతు తక్కువగా ఉంటుంది, కానీ ఖర్గ్ ఐలాండ్ వద్ద సముద్రం లోతుగా ఉండటం వల్ల భారీ సూపర్ ట్యాంకర్లు ఇక్కడికి సులభంగా వచ్చి చమురును నింపుకోగలవు.

ట్రంప్ వేసిన 'రెడ్ లైన్'!

ప్రపంచవ్యాప్త గ్యాస్, చమురు కొరతకు ఇరాన్ హర్మూజ్ జలసంధిని మూసివేయడమే కారణమని ట్రంప్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ‘మళ్ళీ ఎవరైనా షిప్పింగ్ కు ఆటంకం కలిగిస్తే.. మృత్యువు, నిప్పు, ఆగ్రహం వారిపై కురుస్తుంది’ అని హెచ్చరించారు. ఇరాన్ తన సైనిక పంతాన్ని వీడి, ఆయుధాలు విడిచిపెట్టాలని సూచించారు. అగ్రరాజ్యం తన యుద్ధ నౌకలను (USS Tripoli వంటివి) ఇప్పటికే ఆ ప్రాంతానికి తరలించి, యుద్ధం మరికొంత కాలం సాగితే ఇరాన్ కోలుకోలేని విధంగా దెబ్బతింటుందని సంకేతాలిచ్చింది.

ప్రపంచ మార్కెట్లపై ప్రభావం!

ఖర్గ్ ఐలాండ్ పై దాడి వార్తలతో అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు మళ్లీ భగ్గుమన్నాయి. ఒకవేళ ఇరాన్ ప్రతీకారంగా హర్మూజ్ జలసంధిలో మైన్లను వేస్తే, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇప్పటికే భారత్ వంటి దేశాల్లో గ్యాస్ సిలిండర్ల కొరత ఉన్న తరుణంలో, ఈ పరిణామాలు మరింత ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

ట్రంప్ చేసిన ఈ దాడి ఇరాన్ కు ఒక హెచ్చరిక లాంటిది. ‘ఇరాన్ కు మమ్మల్ని అడ్డుకునే సామర్థ్యం లేదు’ అని ఆయన చెప్పడం ఆ దేశ ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీసే చర్యే. ఖర్గ్ ఐలాండ్ పై మిగిలిన మౌలిక సదుపాయాలను రక్షించుకోవాలంటే ఇరాన్ చర్చలకు రావాల్సిందేనని అమెరికా భావిస్తోంది. మరి ఈ ‘ఆర్థిక కిరీటం’ పూర్తిగా కాలిపోకముందే ఇరాన్ శాంతి బాట పడుతుందా? లేక ప్రతీకారంతో రగిలిపోయి ప్రపంచాన్ని మరింత సంక్షోభంలోకి నెడుతుందా? అనేది వేచి చూడాలి. యుద్ధం ఇప్పుడు నిర్ణయాత్మక ఘట్టానికి చేరుకుంది!