ఖమేనీ తర్వాత ఇరాన్ పాలకుడు ఇతడే.. ప్రకటించిన ఇరాన్

ఇరాన్‌ రాజకీయ వ్యవస్థలో భారీ మార్పులకు దారితీసే పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ సంయుక్త దాడుల్లో సుప్రీం లీడర్‌ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించినట్లు ఆ దేశ అధికారిక మీడియా ఐఆర్‌ఎన్‌ఏ ప్రకటించడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలుగా ఇరాన్‌ పాలనను నడిపించిన అత్యున్నత నాయకత్వం ఒక్కసారిగా ఖాళీ కావడంతో ఆ దేశ రాజకీయ వ్యవస్థ తాత్కాలికంగా కొత్త మార్గాన్ని ఎంచుకుంది.

ప్రస్తుతానికి ఇరాన్‌లో సుప్రీం లీడర్‌ పదవి ఖాళీగా ఉండటంతో ముగ్గురు కీలక నేతలతో కూడిన తాత్కాలిక కౌన్సిల్‌ను ఏర్పాటు చేసినట్లు అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ కౌన్సిల్‌లో అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియాన్‌, న్యాయ వ్యవస్థ అధిపతి, గార్డియన్‌ కౌన్సిల్‌కు చెందిన ఒక జ్యూరీ సభ్యుడు ఉన్నారు. ఈ ముగ్గురు కలిసి దేశ పరిపాలనను తాత్కాలికంగా నిర్వహించనున్నారు. సుప్రీం లీడర్‌ ఎంపిక ప్రక్రియ పూర్తయ్యే వరకు ఈ వ్యవస్థ కొనసాగనుంది.

ఇరాన్‌ రాజ్యాంగం ప్రకారం సుప్రీం లీడర్‌ దేశంలో అత్యున్నత అధికారం కలిగిన పదవి. సైన్యం, విదేశాంగ విధానం, న్యాయ వ్యవస్థ, మీడియా వంటి కీలక రంగాలపై అతనికి ప్రత్యక్ష నియంత్రణ ఉంటుంది. అలాంటి పదవి ఖాళీ కావడం ఇరాన్‌లో అరుదైన సంఘటన. దీంతో అధికార సమతుల్యతలో తాత్కాలిక మార్పులు చోటుచేసుకోవడం సహజం.

ఇక కొత్త సుప్రీం లీడర్‌ ఎంపిక ప్రక్రియ కీలక దశకు చేరుకుంది. ఈ బాధ్యత ‘అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్‌పర్ట్స్‌’కు ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా గార్డియన్‌ కౌన్సిల్‌తో గందరగోళానికి గురయ్యే అంశం. గార్డియన్‌ కౌన్సిల్‌ ప్రధానంగా చట్టాల పర్యవేక్షణ, ఎన్నికల అర్హతలను నిర్ణయించడం వంటి పనులు చేస్తుంది. అయితే సుప్రీం లీడర్‌ను ఎన్నుకునే అధికారం మాత్రం అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్‌పర్ట్స్‌కే ఉంటుంది. ఇందులో సుమారు 88 మంది షియా మత గురువులు ఉంటారు. వీరు ఎనిమిదేళ్ల పదవీకాలంతో ఎన్నికవుతారు.

ఖమేనీ మరణంతో పాటు ఇరాన్‌ భద్రతా వ్యవస్థకు చెందిన కీలక నాయకులు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు వార్తలు రావడం పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చింది. ముఖ్యంగా ఐఆర్‌జీసీ కమాండర్‌ మహమూద్‌ పాక్‌పౌర్‌, ఖమేనీకి అత్యంత సన్నిహితుడైన సలహాదారు అలీ షామ్‌ఖానీ మరణించడం, దేశ భద్రతా వ్యవస్థపై గట్టి దెబ్బగా భావిస్తున్నారు. ఐఆర్‌జీసీ ఇరాన్‌ సైన్యంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన విభాగం కావడంతో, దీని నాయకత్వంలో వచ్చిన లోటు దేశ రక్షణ వ్యూహాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

ఇక కొత్త సుప్రీం లీడర్‌గా ఎవరు వస్తారన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చగా మారింది. ఖమేనీ రెండో కుమారుడు మొజ్తబా ఖమేనీ పేరు బలంగా వినిపిస్తోంది. ఆయన్నే కొత్త ఇరాన్ సుప్రీంలీడర్ గా ప్రకటించినట్టు సమాచారం. మతపరమైన, రాజకీయపరమైన అర్హతలు, దేశంలోని శక్తి సమీకరణలు అన్నీ కలిపి ఈ ఎంపిక చేపట్టినట్టు తెలుస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్‌లో అంతర్గత రాజకీయ సమీకరణలు, మత నాయకత్వం, సైనిక వ్యవస్థ.. అన్నీ కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. ఒకవైపు అంతర్గత స్థిరత్వం, మరోవైపు బాహ్య ఒత్తిడులు ఈ రెండింటి మధ్య ఇరాన్‌ కొత్త నాయకత్వం ఎలా పనిచేస్తుందో వేచిచూడాలి.

మొత్తానికి ఖమేనీ మరణం ఇరాన్‌ చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. తాత్కాలిక కౌన్సిల్‌ ఏర్పాటు, కొత్త సుప్రీం లీడర్‌ ఎంపిక ప్రక్రియ, భద్రతా వ్యవస్థలో మార్పులు.. ఇవి అన్నీ కలిసి వచ్చే రోజుల్లో ఇరాన్‌ రాజకీయ దిశను నిర్ణయించనున్నాయి. ప్రపంచ రాజకీయాలపై కూడా దీని ప్రభావం ఉండటం ఖాయం.