మూడో ప్రపంచ యుద్ధం దిశగా ప్రపంచం వెళ్లుతోందా?

ప్రస్తుతం ప్రపంచం ఒక అగ్నిపర్వతం మీద కూర్చున్నట్లు కనిపిస్తోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో మండుతున్న యుద్ధ జ్వాలలు కేవలం రెండు దేశాల మధ్య ఘర్షణగా మిగిలిపోకుండా క్రమంగా ప్రపంచ యుద్ధం వైపు అడుగులు వేయిస్తున్నాయా? అన్న అనుమానాలు బలపడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి గుండెకాయ వంటి హార్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ ఇరాన్ చేపడుతున్న దూకుడు చర్యలు.. దానికి ప్రతిగా పశ్చిమ, గల్ఫ్ దేశాలు ఏకం కావడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెను సంచలనాన్ని సృష్టిస్తోంది.

హార్ముజ్ జలసంధి: ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపిరితిత్తులు

ప్రపంచ చమురు రవాణాలో సుమారు 20 నుంచి 30 శాతం వాటా కలిగిన హార్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ దాదాపు దిగ్బంధం చేయడం అంతర్జాతీయంగా ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఈ మార్గం గుండానే గల్ఫ్ దేశాల నుంచి యూరప్, ఆసియా దేశాలకు ముడి చమురు సరఫరా అవుతుంది. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని అడ్డుకోవడంతో చమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటడమే కాకుండా యూరప్ దేశాల్లో తీవ్ర ఇంధన సంక్షోభం తలెత్తింది. గ్యాస్ సరఫరా నిలిచిపోవడంతో పరిశ్రమలు మూతపడే పరిస్థితి రావడం.. ప్రజలు రోడ్లపైకి వచ్చి నిరసనలు తెలపడం అక్కడి దేశాధినేతలకు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తోంది.

ఇరాన్‌కు వ్యతిరేకంగా ప్రపంచ దేశాల మహాకూటమి

ఇరాన్ ఏకపక్ష చర్యలను అడ్డుకునేందుకు చరిత్రలో ఎన్నడూ లేని విధంగా 22 దేశాలు ఒకే వేదికపైకి వచ్చాయి. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) వంటి గల్ఫ్ దేశాలతో పాటు, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేయడం ఇరాన్‌కు బలమైన సంకేతం పంపింది.

ఈ కూటమి ప్రధాన డిమాండ్లు ఇవే

ఆయుధాలు లేని పౌర నౌకలపై దాడులు చేయడం అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘనేనని దేశాలు పేర్కొన్నాయి. ఇక సముద్ర మార్గాల్లో మైన్లు వేయడం, డ్రోన్లు, క్షిపణులతో భయాందోళనలు సృష్టించడం వెంటనే ఆపాలి. ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానం 2817 ప్రకారం నౌకల రాకపోకలకు ఆటంకం కలిగించకూడదని తీర్మానించాయి.

తగ్గేదే లేదంటున్న ఇరాన్.. ఆందోళనలో అగ్రరాజ్యాలు

ప్రారంభంలో అమెరికా, ఇజ్రాయిల్ దాడులకు ఇరాన్ వెనక్కి తగ్గుతుందని భావించినప్పటికీ క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. తన అగ్రశ్రేణి కమాండర్లను కోల్పోయినప్పటికీ ఇరాన్ మరింత పట్టుదలతో ప్రతిదాడులు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా ఇజ్రాయిల్ నగరాలపై క్షిపణుల వర్షం కురిపించడంతో అక్కడ భీతిగొల్పే వాతావరణం నెలకొంది. ఇజ్రాయిల్ ప్రధాని నెతన్యాహు సైతం ఈ పరిస్థితిని “అత్యంత భయంకరమైన కాళరాత్రి”గా వర్ణించడం యుద్ధ తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. మరోవైపు అగ్రరాజ్యం అమెరికా కూడా సందిగ్ధంలో పడింది. ఇరాన్ యొక్క ఈ స్థాయిలో ప్రతిఘటనను ఊహించని అమెరికా ఇప్పుడు ఈ సంక్షోభాన్ని ఎలా ముగించాలో తెలియక తలమునకలవుతోంది. ఒకప్పుడు ప్రపంచ శాంతిని శాసించిన దేశాలు సైతం ఇప్పుడు అనిశ్చితిలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి.

గల్ఫ్ దేశాల ఆందోళన వెనుక అసలు కారణం

గతంలో ఇరాన్ పట్ల కొంత మెతక వైఖరి అవలంబించిన గల్ఫ్ దేశాలు, ఇప్పుడు నేరుగా రంగంలోకి దిగడానికి కారణం వారి ఆర్థిక మూలాలపై దాడులు జరగడమే. చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు, గ్యాస్ పైప్‌లైన్‌ల రక్షణ ప్రశ్నార్థకంగా మారడంతో సొంత భద్రత కోసం అవి పశ్చిమ దేశాలతో చేతులు కలిపాయి. ఇది కేవలం భౌగోళిక రాజకీయ పోరాటం మాత్రమే కాదు.. ప్రపంచ మనుగడకు సంబంధించిన ఆర్థిక పోరాటంగా మారింది.

యుద్ధం వైపునా.. శాంతి వైపునా?

ప్రస్తుత పరిస్థితులు కేవలం ప్రాంతీయ ఘర్షణలా కనిపించడం లేదు. అగ్రరాజ్యాల ప్రత్యక్ష జోక్యం, కీలక జలసంధుల మూసివేత, ప్రపంచ దేశాల ధృవాలుగా చీలిపోవడం వంటివి చూస్తుంటే మూడో ప్రపంచ యుద్ధం కేవలం అంచనా మాత్రమే కాదేమో అనిపిస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధి సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే, ప్రపంచం పెను ఆర్థిక మాంద్యంలోకి జారుకోవడం ఖాయం. దౌత్యపరమైన చర్చలు విఫలమైతే, మానవాళి మరో మహా వినాశనాన్ని చూడక తప్పదు.

ప్రపంచ దేశాల ఈ ఉమ్మడి హెచ్చరికకు ఇరాన్ తలొగ్గుతుందా? లేక యుద్ధమే శరణ్యమని ముందుకు సాగుతుందా? అన్నది రాబోయే కొద్ది రోజుల్లో తేలిపోనుంది.