బ్రిటన్‌తో మెగా డీల్ అమలు.. చైనాతోనూ రికార్డు స్థాయి వ్యాపారం.. భారత్ తగ్గేదేలే..

ప్రపంచ వాణిజ్య రంగంలో భారతదేశం మరో కీలక మైలురాయిని అధిగమించింది. అంతర్జాతీయంగా మారుతున్న ఆర్థిక సమీకరణాల నడుమ.. భారత్ ఒకేసారి రెండు ప్రధాన ఆర్థిక శక్తులతో తన వ్యాపార సంబంధాలను మరింత పటిష్టం చేసుకుంటోంది. ఒకవైపు బ్రిటన్‌తో చారిత్రాత్మక స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం అధికారికంగా అమలులోకి రాగా.. మరోవైపు పొరుగు దేశం చైనాతో కూడా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం రికార్డు స్థాయిలో దూసుకుపోతోంది. ఈ పరిణామాలు గ్లోబల్ ట్రేడ్ మార్కెట్‌లో భారత్ ప్రాధాన్యతను చాటిచెబుతున్నాయి.

బ్రిటన్‌తో చారిత్రాత్మక ఎఫ్.టీఏ అమలు.. ఎగుమతులకు సరికొత్త ద్వారాలు

భారత వాణిజ్య చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైనదిగా భావిస్తున్న భారత్-బ్రిటన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ అధికారికంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఈ మెగా డీల్ ద్వారా భారతీయ ఉత్పత్తులకు బ్రిటన్ మార్కెట్‌లో భారీ అవకాశాలు లభించనున్నాయి. ఒప్పందంలో భాగంగా భారత్ నుంచి బ్రిటన్‌కు ఎగుమతయ్యే సుమారు 99 శాతం ఉత్పత్తులపై దిగుమతి సుంకాలు పూర్తిగా రద్దు కానున్నాయి. ఫలితంగా జౌళి, రెడీమేడ్ దుస్తులు, ఔషధాలు, ఆభరణాలు, ఆక్వా, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, ఇంజినీరింగ్ వస్తువుల రంగాలు భారీగా లబ్ధి పొందనున్నాయి.ఈ డీల్‌లోని 'సామాజిక భద్రతా ఒప్పందం' వల్ల బ్రిటన్‌లో తాత్కాలికంగా పనిచేసే భారతీయ ఐటీ నిపుణులు, ఇంజినీర్లు రెండు దేశాల్లోనూ ఒకేసారి పన్నులు చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఇది వేలాది మంది ఉద్యోగులకు పెద్ద ఆర్థిక ఉపశమనం. బ్రిటిష్ ఉత్పత్తులపై రాయితీలు 'గివ్ అండ్ టేక్' విధానంలో భారత్ కూడా కొన్ని ప్రతిష్టాత్మక బ్రిటిష్ ఉత్పత్తులైన స్కాచ్ విస్కీ, ప్రీమియం కార్లపై దిగుమతి సుంకాలను దశలవారీగా తగ్గించనుంది.

చైనాతోనూ రికార్డు స్థాయి వ్యాపారం.. కానీ వాణిజ్య లోటు సవాల్

బ్రిటన్‌తో కొత్త బంధం బలపడుతున్న తరుణంలోనే చైనాతో భారత్ జరుపుతున్న వాణిజ్యం కూడా సరికొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తోంది. కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం ఇరు దేశాల మధ్య వ్యాపారం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. తొలి త్రైమాసిక దిగుమతులు చైనా నుంచి దిగుమతులు 28% వృద్ధితో 38.04 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. చైనాకు భారత ఎగుమతులు కూడా 27.5% పెరిగి 5.6 బిలియన్ డాలర్లుగా నమోదయ్యాయి. గత ఐదేళ్లుగా చైనా భారత్‌కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా ఉంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇరు దేశాల మొత్తం వాణిజ్య విలువ 16.5% వృద్ధితో 131.6 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది.

ఏం దిగుమతి.. ఏం ఎగుమతి?

భారత్ ప్రధానంగా చైనా నుండి ఎలక్ట్రానిక్ ఉత్పత్తులు, సెమీకండక్టర్లు, స్మార్ట్‌ఫోన్ విడిభాగాలు, లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలు, ఇండస్ట్రియల్ మెషినరీని దిగుమతి చేసుకుంటోంది. ప్రతిగా భారత్ నుండి చైనాకు రిఫైన్డ్ పెట్రోలియం, ఆర్గానిక్ కెమికల్స్, సముద్ర ఆహారం, ఔషధాలు ఎగుమతి అవుతున్నాయి. అయితే దిగుమతులు భారీగా పెరగడం వల్ల చైనాతో వాణిజ్య లోటు 67.1 బిలియన్ డాలర్లకు చేరడం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొంత ఆందోళన కలిగించే అంశం.

ఆర్థిక విశ్లేషకుల అభిప్రాయం

గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌లో భారత్ అత్యంత కీలకమైన భాగస్వామిగా ఎదుగుతోందనడానికి ఈ రెండు పరిణామాలు స్పష్టమైన సంకేతాలు. అయితే చైనాపై ఉన్న దిగుమతుల ఆధారాన్ని క్రమంగా తగ్గిస్తూ.. బ్రిటన్ వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాల మార్కెట్లలో భారత ఎగుమతులను గరిష్టంగా పెంచుకోగలిగితే దీర్ఘకాలంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల దిశగా మరింత వేగంగా దూసుకుపోతుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.