ఏఐ దుర్వినియోగంపై ఉక్కుపాదం.. మెటా, గూగుల్, 'ఎక్స్' సంస్థలకు నోటీసులు

ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం 'కృత్రిమ మేధ' (ఏఐ) మానవాళికి ఎన్నో ప్రయోజనాలను చేకూరుస్తున్నప్పటికీ దాని దుర్వినియోగం మాత్రం ఆందోళనకర స్థాయికి చేరుతోంది. ముఖ్యంగా సోషల్ మీడియా వేదికగా డీప్‌ఫేక్ వీడియోలు, అశ్లీల చిత్రాలు, తప్పుడు సమాచారం వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతుండటంపై గుజరాత్ హైకోర్టు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. ఈ క్రమంలోనే ప్రముఖ అంతర్జాతీయ టెక్ దిగ్గజాలైన మెటా ఇండియా (మెటా), గూగుల్ , ఎక్స్ , రెడ్డిట్ సంస్థలకు కోర్టు నోటీసులు జారీ చేసింది.

డీప్‌ఫేక్ ముప్పుపై ఆందోళన

ఏఐ సాంకేతికతను ఉపయోగించి వ్యక్తుల ముఖాలను మార్చడం, నకిలీ గొంతులను సృష్టించడం వంటి డీప్‌ఫేక్ కంటెంట్ వల్ల వ్యక్తిగత గౌరవానికి భంగం కలగడమే కాకుండా సామాజిక భద్రతకు కూడా ముప్పు వాటిల్లుతోందని దాఖలైన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (పిల్) పై హైకోర్టు విచారణ చేపట్టింది. సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు బాధ్యతారాహిత్యంగా వ్యవహరించడం వల్ల సామాన్యులు, సెలబ్రిటీలు సైతం బాధితులుగా మారుతున్నారని పిటిషనర్ కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.

కోర్టు ఆదేశాలు.. గడువు

ఈ పిల్‌పై విచారణ జరిపిన ధర్మాసనం, చట్టవిరుద్ధమైన, అభ్యంతరకరమైన కంటెంట్‌ను తమ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల నుండి తక్షణమే తొలగించాలని టెక్ సంస్థలను ఆదేశించింది. సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడమే కాకుండా దాని దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడంలో సంస్థలు మరింత చురుకైన పాత్ర పోషించాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ నోటీసులపై స్పందిస్తూ తీసుకున్న చర్యల వివరాలను మే 8వ తేదీలోగా సమర్పించాలని కోర్టు ఆదేశించింది.

'సహ్యోగ్ పోర్టల్'.. ప్రభుత్వ ఆవేదన

కేంద్ర , రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ కేసులో ఇప్పటికే అఫిడవిట్లు దాఖలు చేశాయి. ఇందులో ప్రధానంగా చట్టవిరుద్ధమైన కంటెంట్‌పై చర్యలు తీసుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అక్టోబర్ 2024లో ప్రారంభించిన ‘సహ్యోగ్ పోర్టల్’ ప్రస్తావనకు వచ్చింది. ప్రభుత్వం ఎన్ని మార్గదర్శకాలు జారీ చేసినా కొన్ని టెక్ కంపెనీలు బేఖాతరు చేస్తున్నాయని కేంద్రం కోర్టుకు వెల్లడించింది. ఈ పోర్టల్ ద్వారా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, సోషల్ మీడియా సంస్థల మధ్య సమాచార మార్పిడి వేగంగా జరిగి నేరపూరిత కంటెంట్‌ను త్వరగా అడ్డుకోవచ్చని ప్రభుత్వం వివరించింది.

'ఎక్స్' (X) వైఖరిపై కేంద్రం అసహనం

కేంద్ర హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (ఎంహెచ్ఏ) సమర్పించిన నివేదిక ప్రకారం.. మెటా, గూగుల్ వంటి సంస్థలు ప్రభుత్వ నిబంధనలకు కొంతవరకు సహకరిస్తున్నాయి. అయితే ఎలన్ మాస్క్ నేతృత్వంలోని 'ఎక్స్' ప్లాట్‌ఫారమ్ పట్ల కేంద్రం తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. "చట్టవిరుద్ధమైన కంటెంట్‌ను తొలగించాలని ఎక్స్‌కు దాదాపు 94 సూచనలు జారీ చేసినప్పటికీ వారి నుండి ఎలాంటి సానుకూల స్పందన రాలేదు. అంతేకాకుండా ఆ సంస్థ ఇప్పటివరకు సహ్యోగ్ పోర్టల్‌లో కూడా నమోదు చేసుకోలేదు" అని కేంద్రం కోర్టుకు తెలిపింది.

టెక్ సంస్థల బాధ్యత కీలకం

డిజిటల్ విప్లవం కొనసాగుతున్న వేళ భావప్రకటన స్వేచ్ఛ పేరుతో అరాచకత్వాన్ని ప్రోత్సహించకూడదని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. గుజరాత్ హైకోర్టు తీసుకున్న ఈ తాజా నిర్ణయం టెక్ దిగ్గజాలకు ఒక హెచ్చరిక వంటిది. కృత్రిమ మేధ దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడానికి ప్రభుత్వ నిబంధనలను పాటించడంతో పాటు స్వయం నియంత్రణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఈ సంస్థలపై ఎంతైనా ఉంది. మే 8న రాబోయే విచారణలో ఈ కంపెనీలు ఏ విధమైన వివరణ ఇస్తాయనేది ఇప్పుడు సర్వత్రా ఆసక్తికరంగా మారింది.