భారత ఇంధన భద్రతకు ముంచుకొస్తున్న ముప్పు

పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ మేఘాలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తున్నాయి. ఇరాన్ , దాని ప్రత్యర్థి దేశాల మధ్య కొనసాగుతున్న దాడులు, ప్రతిదాడులు ఇప్పుడు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా కేంద్రాలపై పడ్డాయి. ముఖ్యంగా ఖతర్‌లోని రాస్ లఫన్ ఎల్‌ఎన్‌జీ కేంద్రం, సౌదీ అరేబియాలోని అరామ్‌కో రిఫైనరీలపై జరిగిన తాజా దాడులు భారత్‌కు పెను సవాలుగా మారనున్నాయి. ఈ పరిణామాలు భారత ఇంధన భద్రతను, పారిశ్రామిక వృద్ధికి ముప్పుగా చెప్పొచ్చు.

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు కేవలం సరిహద్దు పోరాటాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక లాంటి ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపైకి మళ్లడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇరాన్ చేపట్టిన తాజా డ్రోన్ , క్షిపణి దాడులు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సహజ వాయువు, చమురు ఉత్పత్తి కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం భారత్‌ను ఆత్మరక్షణలో పడేసింది.

ఖతర్ ఎల్‌ఎన్‌జీ సంక్షోభం: భారత్‌పై నేరుగా ప్రభావం

భారతదేశం తన మొత్తం సహజ వాయువు అవసరాలలో సుమారు 50 శాతం విదేశీ దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఇందులో సింహభాగం అంటే దాదాపు 40 శాతం ఒక్క ఖతర్ నుంచే వస్తుంది. తాజాగా ఖతర్‌లోని ప్రపంచ ప్రసిద్ధ రాస్ లఫన్ ఎల్‌ఎన్‌జీ హబ్‌పై జరిగిన దాడి భారత గ్యాస్ సరఫరా గొలుసును ఛిన్నాభిన్నం చేసేలా ఉంది. రాస్ లఫన్ నుండి సరఫరా నిలిచిపోతే భారత్‌లోని గ్యాస్ ఆధారిత విద్యుత్ ప్లాంట్లు, ఎరువుల తయారీ యూనిట్లు , సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ వ్యవస్థలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో గ్యాస్ లభ్యత తగ్గడంతో ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయం. ఇది దిగుమతి వ్యయాన్ని పెంచి, దేశీయంగా ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీస్తుంది.

అరామ్‌కోపై దాడి: చమురు మార్కెట్‌లో ప్రకంపనలు

సౌదీ అరేబియాకు చెందిన అరామ్‌కో రిఫైనరీపై జరిగిన దాడి ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లను కుదిపేసింది. సౌదీ అరేబియా భారత్‌కు రెండో అతిపెద్ద చమురు సరఫరాదారు. అక్కడి ఉత్పత్తిలో ఏ చిన్న అంతరాయం కలిగినా అది భారత పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై తక్షణ ప్రభావం చూపుతుంది. గతంలో కూడా అరామ్‌కోపై దాడులు జరిగినప్పుడు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్యారెల్ ధర ఒక్కసారిగా పెరిగిన ఉదంతాలు ఉన్నాయి.

ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడే ప్రభావం

ఇంధన ధరల పెరుగుదల కేవలం వాహనదారులకే కాకుండా మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థపై గొలుసుకట్టు ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. గ్యాస్ ధరలు పెరిగితే విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయం పెరిగి, సామాన్యులపై భారం పడుతుంది. ఎరువుల తయారీలో సహజ వాయువు ప్రధాన ముడిసరుకు. సరఫరా తగ్గితే ఎరువుల కొరత లేదా ధరల పెరుగుదల వల్ల రైతులకు కష్టాలు తప్పవు. స్టీల్, గ్లాస్, సిరామిక్ వంటి పరిశ్రమలు గ్యాస్‌పైనే ఆధారపడతాయి. ఉత్పత్తి వ్యయం పెరగడం వల్ల భారత ఉత్పత్తుల పోటీతత్వం తగ్గుతుంది. ఇరాన్ ఈ దాడులను "సౌత్ పార్స్" గ్యాస్ ఫీల్డ్‌పై జరిగిన దాడులకు ప్రతిచర్యగా పేర్కొంటోంది. ఈ ప్రతీకార దాడుల పరంపర గల్ఫ్ ప్రాంతాన్ని అస్థిరతలోకి నెట్టివేస్తోంది.

భారత్ ముందున్న మార్గాలు ఏమిటి?

ప్రస్తుత సంక్షోభాన్ని తట్టుకోవడానికి భారత్ కేవలం నిరసనలతో సరిపెట్టకుండా ఆచరణాత్మక చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. కేవలం పశ్చిమాసియాపైనే కాకుండా అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి ఎల్‌ఎన్‌జీ దిగుమతులను పెంచుకోవాలి. దేశంలో ఉన్న భూగర్భ చమురు నిల్వలను అత్యవసర సమయాల కోసం సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. సోలార్, విండ్ పవర్ వంటి రంగాల్లో పెట్టుబడులను వేగవంతం చేయడం ద్వారా శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలి. పశ్చిమాసియా దేశాలతో చర్చలు జరిపి, సరఫరాలో అంతరాయం కలగకుండా దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తీసుకురావాలి.

పశ్చిమాసియాలో రేగిన ఈ చిచ్చు ప్రపంచ శాంతికే కాక, భారత ఆర్థిక సుస్థిరతకు కూడా సవాలుగా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో అంతర్జాతీయ మార్కెట్ కదలికలను బట్టి భారత్ తన ఇంధన వ్యూహాన్ని యుద్ధ ప్రాతిపదికన మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.