ఇరాన్ వార్ @ డే 13.. తల లేకున్నా పోరాడుతున్న మొండెం.. మొజాయిక్ డిఫెన్స్ వెనుక ఉన్న భీకర యుద్ధతంత్రం!

అగ్రరాజ్యం అమెరికా, అజేయమైన ఇజ్రాయెల్ దళాలు ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్‌పై విరుచుకుపడినప్పుడు, ఆ దేశం పేకమేడలా కూలిపోతుందని ప్రపంచం భావించింది. సుప్రీం లీడర్ ఖమేనీ సహా టాప్ కమాండర్లందరినీ తొలిరోజే మట్టుబెట్టిన అమెరికా, ఇక ఇరాన్ లొంగుబాటు కేవలం గంటల వ్యవధిలోనే ఉంటుందని ధీమా వ్యక్తం చేసింది. కానీ, రెండు వారాలు గడుస్తున్నా ఇరాన్ ఏమాత్రం పట్టు సడలించకుండా ఎదురుదాడి చేస్తోందంటే.. అందుకు కారణం రెండు దశాబ్దాలుగా తెర వెనుక సిద్ధమైన 'డీసెంట్రలైజ్డ్ మొజాయిక్ డిఫెన్స్'. ఇరాక్ పతనాన్ని దగ్గరుండి చూసిన మేజర్ జనరల్ మహమ్మద్ అలీ జఫారీ రూపొందించిన ఈ వ్యూహం, ఇప్పుడు అమెరికాకు ఒక అంతుచిక్కని పజిల్ లా మారింది.

ఏమిటీ 'మొజాయిక్' రక్షణ వ్యవస్థ?

సాధారణంగా ఏదైనా దేశంపై యుద్ధం జరిగినప్పుడు, శత్రువు మొదట ఆ దేశ రాజధానిని, కమాండ్ సెంటర్లను, అగ్రనేతలను లక్ష్యం చేసుకుంటాడు. ఒకసారి నాయకత్వం దెబ్బతింటే, కింది స్థాయి సైనికులకు ఆదేశాలు అందక వారు లొంగిపోతారు. 2003లో ఇరాక్ నియంత సద్దాం హుస్సేన్ విషయంలో ఇదే జరిగింది. అయితే, అలీ జఫారీ ఈ లోపాన్ని ముందే గుర్తించారు. ఆయన రూపొందించిన 'మొజాయిక్' వ్యూహం ప్రకారం.. ఇరాన్ సైన్యం (IRGC) ఒకే కమాండ్ కింద ఉండదు. దేశాన్ని 31 సెమీ-అటానమస్ (పాక్షిక స్వతంత్ర) విభాగాలుగా విభజించారు. ప్రతి విభాగానికి సొంత హెడ్‌క్వార్టర్స్, సొంత క్షిపణులు, డ్రోన్లు, నిర్ణయాధికారం ఉంటాయి. అంటే, టెహ్రాన్‌లోని ప్రధాన కేంద్రం ధ్వంసమైనా.. మిగిలిన 31 విభాగాలు దేనికదే స్వతంత్రంగా యుద్ధాన్ని కొనసాగించగలవు.

అలీ జఫారీ.. ఇరాక్ ఓటమి నుంచి పాఠాలు..

మేజర్ జనరల్ మహమ్మద్ అలీ జఫారీ ఒక సామాన్య సైనికుడి నుంచి ఐఆర్‌జీసీ కమాండర్ ఇన్ చీఫ్ స్థాయికి ఎదిగిన మేధావి. 1979-89 మధ్య జరిగిన ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధంలో ప్రత్యక్ష అనుభవం గడించిన ఆయన, 2003లో అమెరికా చేపట్టిన 'ఆపరేషన్ ఇరాకీ ఫ్రీడమ్'ను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేశారు. సద్దాం హుస్సేన్ చుట్టూ ఉన్న అతి కేంద్రీకృత కమాండ్ వ్యవస్థే ఆ దేశ నాశనానికి కారణమని ఆయన గ్రహించారు. 2007లో బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత, ఇరాన్ సైన్యాన్ని 'డీసెంట్రలైజ్' (వికేంద్రీకరణ) చేయడం ద్వారా ఒక అజేయమైన రక్షణ గోడను నిర్మించారు. ఆయన వ్యూహం వల్లే నేడు ఖమేనీ వంటి అగ్రనేతలు లేకపోయినా ఇరాన్ సైన్యం గందరగోళానికి గురికాకుండా ప్రతిఘటిస్తోంది.

అమెరికాను వణికిస్తున్న వ్యూహం

ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఈ వ్యూహబలాన్ని చాటిచెబుతున్నాయి. ‘మా రాజధానిపై బాంబులేసినంత మాత్రాన మా యుద్ధ సామర్థ్యాలను తగ్గించలేరు’ అని ఆయన చేసిన హెచ్చరిక అమెరికాకు బలమైన సందేశం. ఇరాన్ వ్యూహం ప్రకారం.. ప్రతి ప్రావిన్స్ ఒక చిన్న సైనిక దేశంలా పనిచేస్తుంది. అమెరికా ఒక చోట దాడులు ఆపితే, మరో చోట నుంచి డ్రోన్లు లేదా క్షిపణులు దూసుకువస్తాయి. ఎప్పుడు, ఎక్కడ యుద్ధాన్ని ముగించాలో తమ 'మొజాయిక్ డిఫెన్స్' ముందే నిర్ణయించిందని ఇరాన్ చెబుతోంది. ఇది అగ్రరాజ్యానికి మింగుడుపడని నిజం.

యుద్ధ గమనాన్ని మార్చబోతున్న సిద్ధాంతం?

పశ్చిమ దేశాల సైనిక విశ్లేషకులు ఇప్పుడు జఫారీ రూపొందించిన ఈ సిద్ధాంతంపై లోతైన అధ్యయనం చేస్తున్నారు. ఆధునిక యుద్ధ తంత్రంలో కేవలం టెక్నాలజీ మాత్రమే కాదు, ఇలాంటి వికేంద్రీకృత వ్యవస్థలు ఎంతటి ప్రభావాన్ని చూపుతాయో ఇరాన్ నిరూపిస్తోంది. ఒక దేశాన్ని ఓడించడం అంటే ఆ దేశ నాయకత్వాన్ని అంతం చేయడం మాత్రమే కాదు, ఆ దేశంలోని ప్రతి అణువును అణచివేయడం అని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ 'మొజాయిక్' కవచాన్ని ఛేదించడం అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దళాలకు పెను సవాలుగా మారింది.

మేజర్ జనరల్ అలీ జఫారీ ఒక దార్శనికత కలిగిన సైనిక అధికారిగా ఇరాన్ చరిత్రలో నిలిచిపోతారు. ఆయన సృష్టించిన ఈ వ్యవస్థ వల్ల ఇరాన్ ఈ యుద్ధంలో గెలుస్తుందా లేదా అనేది పక్కన పెడితే, దానిని లొంగదీసుకోవడం మాత్రం అగ్రరాజ్యానికి ఒక పీడకలలా మారింది. ఒక వ్యూహం ఒక దేశాన్ని ఎలా కాపాడుతుందో చెప్పడానికి ఈ 'మొజాయిక్ డిఫెన్స్' ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. జఫారీ వేసిన ఈ విత్తనం ఇప్పుడు మహావృక్షమై అమెరికా దళాల ముప్పును అడ్డుకుంటోంది. యుద్ధ క్షేత్రంలో జఫారీ నేర్పిన ఈ పాఠం భవిష్యత్తులో మరెన్నో దేశాలకు రక్షణ కవచంగా మారే అవకాశం ఉంది.