భారత ఐటీ రంగం: వేతనాల వేటలో బెంగళూరు వర్సెస్ హైదరాబాద్

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచిన ఐటీ రంగం, 2025 నాటికి సరికొత్త శిఖరాలను అధిరోహిస్తోంది. ఒకప్పుడు కేవలం సేవా రంగంగా గుర్తింపు పొందిన భారత టెక్ ప్రపంచం.. నేడు గ్లోబల్ ఇన్నోవేషన్ హబ్‌గా రూపాంతరం చెందింది. ఈ క్రమంలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ల వేతనాలు కేవలం వారి నైపుణ్యంపైనే కాకుండా వారు నివసించే నగరంపై కూడా ఆధారపడి ఉండటం ఒక గమనార్హమైన పరిణామం. ఇటీవల విడుదలైన గణాంకాలు భారత ఐటీ భూగోళంలో మారుతున్న ప్రాధాన్యతలను స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

బెంగళూరు పట్టు.. హైదరాబాద్ దూకుడు

దశాబ్దాలుగా భారత సిలికాన్ వ్యాలీగా చెక్కుచెదరని ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్న బెంగళూరు 2025లోనూ ₹33.65 లక్షల సగటు వేతనంతో అగ్రస్థానంలో నిలవడం ఆశ్చర్యకరం ఏమీ కాదు. అయితే ఈ గణాంకాల వెనుక ఉన్న అసలైన కథ హైదరాబాద్ ఎదుగుదల. ₹30.26 లక్షల సగటు వేతనంతో హైదరాబాద్ ఇప్పుడు బెంగళూరుకు గట్టి పోటీనిస్తోంది. గడచిన ఐదేళ్లలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం అనుసరించిన విధానాలు, అంతర్జాతీయ దిగ్గజాలను ఆకర్షించడంలో చూపిన చొరవ నేడు సాఫ్ట్‌వేర్ నిపుణుల జేబుల్లో ప్రతిబింబిస్తోంది. కేవలం జీతాలే కాకుండా, మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు ఉండటం వల్ల ప్రతిభావంతులు ఇప్పుడు 'భాగ్యనగరం' వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.

ప్రాంతీయ అసమానతలు.. ఆందోళన కలిగించే అంశం

ఈ నివేదికలోని మరో కోణం ప్రాంతీయ అసమానతలను ఎత్తిచూపుతోంది. ఒకవైపు దక్షిణ, పశ్చిమ భారత నగరాలు ఐటీ ఫలాలను జుర్రుకుంటుంటే.. తూర్పు , ఉత్తర భారతంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నాయి. ఢిల్లీ ఎన్సీఆర్ (₹21.38 లక్షలు) కొంతవరకు తన ఉనికిని చాటుకుంటున్నప్పటికీ కోల్‌కతా (₹9.15 లక్షలు), అహ్మదాబాద్ (₹8.97 లక్షలు) వంటి నగరాలు జాతీయ సగటు కంటే చాలా వెనుకబడి ఉన్నాయి. ఒకే దేశం, ఒకే వృత్తి అయినప్పటికీ నగరాన్ని బట్టి జీతంలో దాదాపు 300% వ్యత్యాసం ఉండటం గమనార్హం. ఇది ఆయా ప్రాంతాల నుంచి ప్రతిభావంతులు వలస వెళ్లడానికి ప్రధాన కారణమవుతోంది.

జీవన వ్యయం.. జీతం

కేవలం వేతనాల అంకెలను చూసి నగరాల స్థాయిని అంచనా వేయడం కూడా పాక్షికమే అవుతుంది. ముంబై వంటి నగరాల్లో ₹18.42 లక్షల సగటు జీతం ఉన్నప్పటికీ అక్కడ ఉండే అధిక అద్దెలు, రవాణా ఖర్చుల వల్ల ఇంజనీర్ల మిగులు ఆదాయం తగ్గిపోతోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే పుణే, హైదరాబాద్ వంటి నగరాలు 'కాస్ట్-టు-లివింగ్' నిష్పత్తిలో అగ్రగామిగా నిలుస్తున్నాయి.

2025లో సాఫ్ట్‌వేర్ రంగం కేవలం కోడింగ్ రాయడం మాత్రమే కాదు.. అది ఆర్థిక వృద్ధికి కొలమానంగా మారింది. బెంగళూరు తన కిరీటాన్ని కాపాడుకుంటున్నప్పటికీ హైదరాబాద్ వంటి నగరాల వేగం భారత ఐటీ రంగంలో 'బహుళ కేంద్రాల' అభివృద్ధికి సంకేతం. అయితే ప్రభుత్వం, పరిశ్రమలు కలిసి కోల్‌కతా, అహ్మదాబాద్ వంటి నగరాల్లో కూడా ఐటీ ఎకోసిస్టమ్‌ను బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అప్పుడే అభివృద్ధి అన్ని ప్రాంతాలకు సమానంగా అందుతుంది. కేవలం అంకెల్లోనే కాదు... అవకాశాల్లో కూడా భారత్ అగ్రగామిగా నిలవాలి.