ఏఐ.. లేఆఫ్స్.. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు.. భారత్‌లో ఉద్యోగాల భవిష్యత్‌ ఏంటి?

ఒకప్పుడు సమాజంలో ఉన్నత చదువులు పూర్తి చేసి.. ఒక మంచి సంస్థలో లేదా బ్యాంకులో ఉద్యోగం సాధిస్తే ఆ వ్యక్తి భవిష్యత్తు సురక్షితమైనట్లే భావించేవారు. కానీ నేటి డిజిటల్ యుగంలో ఆ పాత నమ్మకాలు వేగంగా తుడిచిపెట్టుకుపోతున్నాయి. పనితీరు పునర్నిర్మాణం, ఖర్చుల కోత, ఆధునిక యంత్రాల వినియోగం, ఏఐ ప్రవేశం వంటి పరిణామాలు ఉద్యోగ రంగంలో ఊహించని మార్పులకు దారితీస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా సాంకేతిక సమాచార రంగం, బ్యాంకింగ్, నూతన వ్యాపార సంస్థలలో ఉద్యోగ భద్రత ప్రశ్నార్థకంగా మారుతోంది. అయితే ఈ మార్పులు ఉద్యోగాలు పూర్తిగా అంతరించిపోతున్నాయనడానికి సంకేతమా? లేక పాత తరహా పనులు తగ్గి.. కొత్త రకం అవకాశాలు రూపుదిద్దుకుంటున్నాయా? అనే కోణంలో విశ్లేషిస్తే అసలు నిజం బోధపడుతుంది.

ఉద్యోగాల తొలగింపు.. పెరుగుతున్న ఆధునిక సాంకేతికత

ప్రస్తుతం మన దేశంలోని ప్రధాన సేవా రంగాలు తీవ్ర పరిణామాత్మక దశలో ఉన్నాయి. సుమారు 315 బిలియన్ డాలర్ల పరిమాణం కలిగిన మన ఐటీ సేవా రంగం.. కృత్రిమ మేధ ప్రవేశంతో సరికొత్త రూపు దాలుస్తోంది. సాధారణమైన, నిత్యం పునరావృతమయ్యే కోడింగ్ వంటి పనులను యంత్రాలే వేగంగా పూర్తి చేస్తుండటంతో ప్రాథమిక స్థాయి ఉద్యోగుల అవసరం తగ్గుతోంది. 2022 నుండి 2026 మధ్య నమోదైన వివరాల ప్రకారం.. ఏఐ కారణంగా సుమారు 31,900 ఉద్యోగాలు కోల్పోగా అదే సాంకేతికత ఆధారంగా ఏకంగా 83,100కి పైగా కొత్త నియామకాలు జరగడం ఇక్కడ గమనించాల్సిన అంశం. అంటే యంత్రాలు ఉద్యోగాలను తగ్గించడమే కాకుండా.. సరికొత్త ఉపాధి అవకాశాలను కూడా సృష్టిస్తున్నాయి.

ఈ మార్పుల వల్ల అత్యంత ఒత్తిడికి గురవుతున్నది నవపట్టభద్రులే. గతంలో పెద్ద కంపెనీలు కళాశాలల నుంచే వేలాది మందిని ఎంపిక చేసుకుని.. శిక్షణ ఇచ్చి పనుల్లోకి తీసుకునేవి. ఇప్పుడు అనుభవజ్ఞులైన ఉద్యోగులు వినూత్న సాంకేతిక పరికరాల సహాయంతో స్వల్ప వ్యవధిలోనే ఎక్కువ పని పూర్తి చేయగలుగుతున్నారు. దీనివల్ల ప్రాథమిక ఉద్యోగుల ఆవశ్యకత తగ్గింది. అయితే కేవలం పట్టా చేతిలో ఉంటే సరిపోదని, మారుతున్న సాంకేతికతకు అనుగుణంగా నైపుణ్యం పెంపొందించుకునే వారికే అవకాశాలు లభిస్తాయని తాజా నియామక గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

భద్రతకు ప్రాధాన్యం.. ప్రభుత్వ రంగంవైపు చూపు

మరోవైపు బ్యాంకు ఉద్యోగాల్లోనూ సురక్షితమైన వాతావరణం క్షీణిస్తోంది. డిజిటల్ లావాదేవీలు, మొబైల్ బ్యాంకింగ్, స్వయంచాలక తనిఖీ వ్యవస్థలు పెరగడంతో టాప్-10 ప్రైవేట్ బ్యాంకులు వేలాది పోస్టులను తగ్గించాయి. అయితే నగదు నిర్వహణ, ఖాతాల నమోదు వంటి పాత తరహా విధులు తగ్గుతున్నప్పటికీ.. సైబర్ సెక్యూరిటీ, డేటా అనలిటిక్స్ వంటి కొత్త విభాగాల్లో ఉద్యోగాలకు మంచి డిమాండ్ ఏర్పడుతోంది.

సౌకర్యవంతమైన జీతాలతో పాటు ఉద్యోగ భద్రత, సామాజిక హోదాను ఇచ్చే ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల వైపు యువత మొగ్గు చూపడానికి ప్రైవేట్ రంగంలోని ఈ అనిశ్చితే కారణం. జాతీయ ఉద్యోగ పోర్టల్ వివరాల ప్రకారం.. కోట్ల మంది నిరుద్యోగులు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల కోసం నమోదు చేసుకోగా.. ఖాళీలు మాత్రం కొన్ని లక్షలలోనే పరిమితంగా ఉన్నాయి. పరిమిత అవకాశాల నడుమ తీవ్రమైన పోటీ నెలకొనడం వల్ల యువతలో మానసిక ఆందోళన పెరుగుతోంది.

భవిష్యత్తు ఉద్యోగ మార్కెట్‌లో కేవలం డిగ్రీ ఉన్నవారికి కాకుండా స్వీకరించగలిగే వారికి ఎక్కువ అవకాశాలు ఉంటాయి. ఐటీలో ఉన్నవారు కోడింగ్‌తో పాటు ఏఐ టూల్స్, క్లౌడ్, సైబర్‌సెక్యూరిటీ, డేటా స్కిల్స్‌పై దృష్టి పెట్టాలి. బ్యాంకింగ్‌లో ఉన్నవారు డిజిటల్ బ్యాంకింగ్, అనలిటిక్స్, రిస్క్ టెక్నాలజీ వంటి విభాగాలపై పట్టు పెంచుకోవాలి.

యువత వ్యాపారం, స్టార్టప్‌లు, ఫ్రీలాన్సింగ్ వైపు ఎందుకు?

ఇక్కడ మరో ఆసక్తికరమైన ట్రెండ్ ఏర్పడింది. “ఒక కంపెనీలో ఉద్యోగం చేయడం” ఒక్కటే కెరీర్ ఎంపిక కాదని యువత భావిస్తోంది. యూట్యూబ్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ఇ-కామర్స్, ఫ్రీలాన్సింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, ఆన్‌లైన్ విద్య, డిజిటల్ మార్కెటింగ్, కంటెంట్ క్రియేషన్ వంటి మార్గాలు చిన్న స్థాయిలో వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించే అవకాశాలను పెంచుతాయి. ఆర్థిక సర్వే 2025-26 ప్రకారం 2021- 2025 మధ్య భారత్‌లో గిగ్ వర్కర్ల సంఖ్య 55% పెరిగి 77 లక్షల నుంచి 1.2 కోట్లకు చేరింది. రెడ్ సీర్ తాజా నివేదిక ప్రకారం.. భారత గిగ్ ఇంటర్నెట్ వర్క్‌ఫోర్స్‌లో నెలకు యాక్టివ్‌గా ఉండే వారు 60 లక్షలకు పైగా ఉన్నారు. వీరిలో 90%కిపైగా పార్ట్‌టైమ్‌గా పనిచేస్తున్నారు. అంటే యువతకు ఇప్పుడు ఒకే ఆదాయ వనరు కాకుండా బహుళ ఆదాయ ప్రవాహాలు అనే ఆలోచన పెరుగుతోంది. అయితే బిజినెస్ ఫ్రీలాన్సింగ్ అంటే పూర్తిస్థాయి స్వేచ్ఛ మాత్రమే కాదు. ఆదాయ అస్థిరత, పోటీ, కస్టమర్ సముపార్జన, ఆర్థిక ప్రమాదం, ప్రయోజనాలు లేకపోవడం వంటి సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి.

జీతం పెరుగుదలపై కూడా ప్రభావం

తొలగింపులు పెరిగితే ఉద్యోగుల బేరసారాల శక్తి తగ్గుతుంది. ఒక ఉద్యోగం కోసం ఎక్కువ మంది పోటీ పడితే కంపెనీలకు అధిక జీతాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. ముఖ్యంగా రొటీన్ స్కిల్స్ ఉన్న ఉద్యోగాల్లో జీతం వృద్ధి మందగించే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో స్కిల్స్ ఉన్న ఉద్యోగులకు పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. ఏఐ ఇంజనీరింగ్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, క్లౌడ్ ఆర్కిటెక్చర్, డేటా ఇంజనీరింగ్, మెషీన్ లెర్నింగ్ వంటి విభాగాల్లో నైపుణ్యం ఉన్నవారికి కంపెనీలు అధిక ప్రాధాన్యతనిస్తున్నాయి.

రేపటి ఉద్యోగ మార్కెట్ "ఒక డిగ్రీ - ఒక ఉద్యోగం - ఒకే సంస్థ" అనే పాత విధానానికి స్వస్తి పలుకుతోంది. నిరంతర అభ్యాసం, మారుతున్న సాంకేతికతకు అనుగుణంగా నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకోవడం అప్‌స్కిల్లింగ్ , సమస్యలను పరిష్కరించే ప్రాక్టికల్ అవగాహనే భవిష్యత్తు ఉద్యోగికి నిజమైన అభయం. భారత్‌లో ఉద్యోగాలు అంతరించిపోవడం లేదు.. ఉద్యోగం అనే భావన మాత్రమే పరిణామం చెందుతోంది. మార్పును ఆహ్వానించి, దానికి తగ్గట్టుగా రూపాంతరం చెందే వారికే భవిష్యత్తు స్వాగతం పలుకుతుంది.

భవిష్యత్తులో ఉద్యోగం ఉంటుందా లేదా అన్నది కంటే.. ఎలాంటి ఉద్యోగం ఉంటుంది..దానికి ఎలాంటి స్కిల్ కావాలి అన్నదే అసలు ప్రశ్న.