తొలిరోజే రూ.95,500 కోట్ల బిడ్లు.. జియో ఐపీఓపై ఇంత క్రేజ్ ఎందుకు?

టెలికాం రంగంలో తిరుగులేని ఆధిక్యం.. డిజిటల్ సేవల విస్తరణ.. భవిష్యత్ వృద్ధిపై అపారమైన నమ్మకం.. జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ భారీ ఐపీఓకు ఇన్వెస్టర్లు బారులు తీరడానికి అసలు కారణాలేంటి? బిడ్ల ప్రవాహం కంపెనీ అసలు విలువకు సంకేతమా? లేక మార్కెట్ అంచనాల ప్రభావమా? అన్నది మార్కెట్ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది.

భారత స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలోనే మరో బిగ్గెస్ట్ ఐపీఓ వేడి మొదలైంది. జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ పబ్లిక్ ఇష్యూకు తొలిరోజే ఇన్వెస్టర్ల నుంచి అనూహ్య స్పందన లభించింది. మొదటి రోజే దాదాపు రూ.95,500 కోట్ల విలువైన బిడ్లు వచ్చిపడటంతో ఇష్యూ 3.1 రెట్లు సబ్‌స్క్రైబ్ అయినట్లు ప్రారంభ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. మొత్తం రూ.30,230 కోట్ల ఇష్యూ పరిమాణంతో పోలిస్తే ఈ రికార్డు స్థాయి స్పందన దలాల్ స్ట్రీట్‌లో పెద్ద చర్చకే దారితీసింది. అయితే ఏ విభాగంలో ఎంత డిమాండ్ ఉంది? సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు ఎందుకింత ఉత్సాహం చూపిస్తున్నారు? మార్కెట్ ఈ స్థాయి ఆశలు పెట్టుకోవడానికి ప్రధాన కారణాలున్నాయి.

ఈ ఐపీఓలో అత్యంత శ్రద్ధ వహించాల్సిన అంశం అర్హత కలిగిన సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్ల విభాగం. మొదటి రోజే ఈ విభాగంలో ఏకంగా 9.4 రెట్ల సబ్‌స్క్రిప్షన్ నమోదైనట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. సాధారణంగా పెద్ద మొత్తంలో నిధులు మళ్లించే విదేశీ, స్వదేశీ సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు కేవలం బ్రాండ్ పేరు చూసి పెట్టుబడులు పెట్టరు. వారు ప్రధానంగా కంపెనీ ఆదాయ స్థిరత్వం, వ్యూహాత్మక వృద్ధి, భవిష్యత్ లాభాల ఆర్జన శక్తి, మార్కెట్‌లో పోటీని తట్టుకునే సత్తా, యాజమాన్య సామర్థ్యాన్ని పరిశీలిస్తారు. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ మాతృసంస్థగా ఉన్న జియో వ్యాపారం కేవలం టెలికాం సేవలకే పరిమితం కాలేదు. డేటా వినియోగం, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఎంటర్‌ప్రైజ్ సొల్యూషన్స్ వంటి భవిష్యత్ డిజిటల్ విప్లవంలో జియో ముందంజలో ఉండటం సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షిస్తోంది.

భారత్‌లో విస్తరిస్తున్న ఇంటర్నెట్ విప్లవం జియోకు అతిపెద్ద అడ్వాంటేజ్. ప్రతికూల పరిస్థితుల్లోనూ కంపెనీకి వృద్ధిని అందించే ప్రధాన బలాలు కోట్లాదిమంది ఉన్న భారీ కస్టమర్ బేస్. ఇప్పటికే ఉన్న వినియోగదారుల ఆధారంగా అదనపు డిజిటల్ సేవలను అందించడం ద్వారా ఒక్కో వినియోగదారుని నుండి వచ్చే సగటు ఆదాయాన్ని పెంచుకునే వెసులుబాటు ఉంది. 5జీ నెట్‌వర్క్ వేగవంతమైన విస్తరణ, డిజిటల్ చెల్లింపులు, బిజినెస్ క్లౌడ్ సేవలు కంపెనీకి కొత్త ఆదాయ మార్గాలను తెరిచాయి. నిరంతరం నెట్‌వర్క్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవడం, కొత్త టెక్నాలజీలను స్వీకరించడం ద్వారా దీర్ఘకాలంలో తిరుగులేని స్థానాన్ని పటిష్టం చేసుకుంటోంది. అయితే భారీ వృద్ధి అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ టెలికాం రంగానికి ఉండే స్వభావాన్ని మరిచిపోకూడదు. తీవ్రమైన పోటీ, నిరంతరం చేయాల్సిన మూలధన వ్యయం, సాంకేతిక మార్పుల ఖర్చులు, టారిఫ్ ధరల ఒత్తిడి లాంటివి కంపెనీ లాభదాయకతపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.

సాధారణంగా పెద్ద ఐపీఓలు వచ్చినప్పుడు మార్కెట్ విశ్లేషకులు గతంలో వచ్చిన హ్యుందాయ్ మోటార్ ఇండియా లేదా ఎల్‌జీ ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి భారీ ఇష్యూలతో పోల్చి చూస్తుంటారు. అయితే ఈ పోలిక విషయంలో కొన్ని అంశాలను గుర్తుంచుకోవాలి. కేవలం వచ్చిపడిన బిడ్ల మొత్తం ఆధారంగా ఒక ఐపీఓ విజయాన్ని పూర్తిగా కొలవలేము. ఇష్యూ సైజ్, ప్రైస్ బ్యాండ్, అందుబాటులో ఉన్న షేర్ల సంఖ్య భిన్నంగా ఉంటాయి. ఏ రంగానికి ఎంత శాతం షేర్లు కేటాయించారు? సబ్‌స్క్రిప్షన్‌కు ఎంత సమయం లభించిందనేది ముఖ్యం. అందువల్ల కేవలం ప్రారంభ బిడ్ల అంకెలను చూసి నిర్ధారణకు రాకుండా ఐపీఓ పూర్తిగా ముగిసిన తర్వాత స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు విడుదల చేసే అధికారిక డేటా, విభాగాలు వారీగా నమోదైన తుది సబ్‌స్క్రిప్షన్ ఆధారంగా మాత్రమే సరైన అంచనాకు రావడం శ్రేయస్కరం.

జియో ఐపీఓకు లభిస్తున్న తొలిరోజు స్పందన భారతీయ క్యాపిటల్ మార్కెట్‌లో ఉన్న తీవ్రమైన లిక్విడిటీకి, టెలికాం డిజిటల్ భవిష్యత్తుపై ఇన్వెస్టర్లకు ఉన్న నమ్మకానికి నిదర్శనం. అయితే రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు ఎమోషనల్ మైండ్ సెట్‌తో కాకుండా కంపెనీ ఆర్థిక వివరాలు, సొంత రిస్క్ ప్రొఫైల్‌ను బేరీజు వేసుకుని నిర్ణయం తీసుకోవడం ఉత్తమం.