‘మలక్కా’ వద్ద భారత్-ఇండోనేషియా పోర్ట్.. చైనాకు వ్యూహాత్మక చెక్?

ఇండో-పసిఫిక్ వ్యూహాత్మక సమీకరణాల్లో సరికొత్త అధ్యాయం మొదలైంది. మలక్కా జలసంధి సమీపంలో ఇండోనేషియాకు చెందిన సబాంగ్ పోర్ట్ అభివృద్ధి కోసం భారత్, ఇండోనేషియా దేశాలు చేతులు కలపడం అంతర్జాతీయంగా పెను సంచలనంగా మారింది. కేవలం వ్యాపార, వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసమే ఈ ప్రాజెక్ట్ అని పైకి కనిపిస్తున్నప్పటికీ... దీని వెనుక చైనాను నిలువరించే బలమైన వ్యూహాత్మక కోణం దాగి ఉందని రక్షణ రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

చైనా 'లైఫ్‌లైన్' మలక్కా జలసంధి ప్రాధాన్యత

ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే సముద్ర మార్గాల్లో మలక్కా జలసంధి అత్యంత కీలకమైనది. ప్రపంచ సముద్ర వాణిజ్యంలో దాదాపు 40 శాతం ఈ సముద్ర తీరం గుండానే సాగుతుంది. ముఖ్యంగా చైనా ఎగుమతులు, దిగుమతులకు సంబంధించి దాదాపు 60 నుంచి 70 శాతం వాణిజ్యం, అలాగే దాని ఇంధన చమురు అవసరాలు ఈ మార్గం పైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. అందుకే దీనిని చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థకు 'లైఫ్‌లైన్' లేదా 'మెడ నరం'గా అభివర్ణిస్తారు. ఇలాంటి కీలక ప్రాంతానికి కేవలం 100 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న సబాంగ్ పోర్ట్ అభివృద్ధి బాధ్యతలను భారత్ చేపట్టడం చైనాకు మింగుడుపడని విషయమే.

భారత్‌కు దక్కనున్న వ్యూహాత్మక బలం

అండమాన్ నికోబార్ దీవులకు అత్యంత సమీపంలో ఉండే సబాంగ్ పోర్ట్ భారతదేశానికి రక్షణ పరంగా భారీ ప్రయోజనాన్ని చేకూరుస్తుంది. సబాంగ్ పోర్ట్ అందుబాటులోకి వస్తే భారత నౌకాదళానికి లాజిస్టికల్ సపోర్ట్ గణనీయంగా పెరుగుతుంది. తద్వారా ఈ ప్రాంతంలో చైనా సబ్‌మెరైన్లు, యుద్ధ నౌకల కదలికలపై భారత్ నిరంతర నిఘా ఉంచవచ్చు. సముద్రపు దొంగల నిరోధం, విపత్తు నిర్వహణ, వాణిజ్య నౌకల రక్షణలో భారత్ కీలక పాత్ర పోషించడానికి ఇది వీలు కల్పిస్తుంది. భారత ప్రధాన భూభాగానికి దూరంగా, ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు దగ్గరగా తన ఉనికిని చాటుకోవడానికి భారత్‌కు ఇదొక సువర్ణావకాశం.

చైనా 'డ్రాగన్' వ్యూహానికి ప్రత్యామ్నాయం

గడిచిన దశాబ్ద కాలంగా చైనా తన 'బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్' ద్వారా హిందూ మహాసముద్రంలో శ్రీలంక (హంబన్‌తోట), పాకిస్తాన్ (గ్వాదర్) వంటి పోర్టులను చేజిక్కించుకుని భారత్‌ను చుట్టుముట్టే ప్రయత్నం చేస్తోంది. దీనికి కౌంటర్‌గా భారత్ ఇప్పుడు వ్యూహాత్మక సమతుల్యతను సాధించే పనిలో పడింది. చైనా ఆర్థిక మూలాల వద్దే భారత్ తన వ్యూహాత్మక స్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకోవడం గమనార్హం.

కేవలం చైనా కోణమేనా?

అయితే ఈ ప్రాజెక్టును కేవలం చైనా వ్యతిరేక చర్యగా మాత్రమే చూడలేమని అంతర్జాతీయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇండోనేషియా, భారత్ రెండూ సార్వభౌమాధికారాన్ని గౌరవిస్తూ, స్వేచ్ఛాయుత, సురక్షితమైన సముద్ర వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడమే తమ ప్రాథమిక లక్ష్యమని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ ఈ ప్రాంతంలో పెరగబోయే భారత ఉనికి భౌగోళిక రాజకీయాలను మార్చేస్తుందనడంలో సందేహం లేదు.

సబాంగ్ పోర్ట్ ప్రాజెక్ట్ అనేది కేవలం మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మాత్రమే కాదు... ఇది ఇండో-పసిఫిక్ రీజియన్‌లో భారత పట్టును ప్రదర్శించే ఒక 'గేమ్ చేంజర్'. చైనా విస్తరణవాదానికి పరోక్షంగా బ్రేకులు వేస్తూనే ప్రాంతీయ భద్రతలో తానే అసలైన భాగస్వామిని అని భారత్ నిరూపించుకునేందుకు ఈ పోర్ట్ ఒక వ్యూహాత్మక ఆయుధంగా మారబోతోంది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ ప్రాజెక్ట్ పురోగతి ఆధారంగా అంతర్జాతీయ సముద్ర రాజకీయాలు మరింత ఆసక్తికరంగా మారనున్నాయి.