గ్లోబల్ ఎనర్జీపై ఇరాన్ 'మెరుపు' దాడి.. భారత్కు పెను ముప్పు!
ఇరాన్ తన వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలను విస్తరిస్తూ ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు గుండెకాయ వంటి ఖతార్లోని రస్ లాఫాన్ ఇండస్ట్రియల్ సిటీపై క్షిపణి దాడులకు దిగడం అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేస్తోంది;
పశ్చిమాసియాలో మునుపెన్నడూ లేని విధంగా ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇరాన్ తన వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలను విస్తరిస్తూ ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు గుండెకాయ వంటి ఖతార్లోని రస్ లాఫాన్ ఇండస్ట్రియల్ సిటీపై క్షిపణి దాడులకు దిగడం అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేస్తోంది. ఈ దాడుల ప్రభావంతో ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ మార్కెట్లు ఒక్కసారిగా కుప్పకూలే పరిస్థితికి చేరుకున్నాయి.
రస్ లాఫాన్.. ప్రపంచ ఎల్ఎన్జీ కేంద్రంపై దాడి
ఖతార్ రాజధాని దోహాకు ఈశాన్యంగా ఉన్న రస్ లాఫాన్ నగరం.. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద లిక్యూఫైడ్ నేచరురల్ గ్యాస్ (ఎల్.ఎన్.జీ) ఎగుమతి కేంద్రం. ఇక్కడి నుంచే ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలకు గ్యాస్ సరఫరా అవుతుంది. ఇరాన్ ప్రయోగించిన క్షిపణులు ఇక్కడి గ్యాస్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, భారీ నిల్వ ట్యాంకులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి.
ఖతార్ ఎనర్జీ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. ఈ దాడుల వల్ల ప్లాంట్లో భారీ అగ్నిప్రమాదాలు సంభవించాయి. అత్యవసర సిబ్బంది మంటలను అదుపు చేసేందుకు శ్రమిస్తున్నప్పటికీ గ్యాస్ ఉత్పత్తికి తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు అత్యంత కీలకమైన ఈ కేంద్రంపై దాడి జరగడం అంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై నేరుగా దాడి చేయడమేనని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
విస్తరిస్తున్న దాడులు.. యూఏఈ, ఒమన్ తీరాల్లో అలజడి
ఇరాన్ దాడులు కేవలం ఖతార్కే పరిమితం కాలేదు. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ లోని కీలకమైన బాబ్ ఆయిల్ ఫీల్డ్, హబ్షాన్ గ్యాస్ కాంప్లెక్స్లను కూడా ఇరాన్ లక్ష్యం చేసుకుంది. హబ్షాన్ అనేది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆన్షోర్ గ్యాస్ ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాలలో ఒకటి. ఈ దాడుల నేపథ్యంలో యూఏఈ ప్రభుత్వం అక్కడ కార్యకలాపాలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేసింది. మరోవైపు ఒమన్ తీరానికి సమీపంలో సముద్ర మార్గాల్లో ప్రయాణించే ట్యాంకర్లపై కూడా దాడులు పెరిగాయి. ఇప్పటివరకు సుమారు 20కి పైగా నౌకలు ఈ దాడుల బారిన పడ్డట్లు సమాచారం. దీనివల్ల ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా రవాణా ప్రమాదంలో పడింది.
ప్రపంచ మార్కెట్లపై ప్రభావం: భారత్కు పెను ముప్పు
ఈ పరిణామాల ప్రభావం తక్షణమే ప్రపంచ మార్కెట్లపై కనిపించింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధర ఒక్కసారిగా బ్యారెల్కు 110 డాలర్లకు చేరుకుంది. భారత్ తన అవసరాల కోసం దిగుమతి చేసుకునే ఎల్ఎన్జీలో దాదాపు 40-47 శాతం ఖతార్ నుంచే వస్తుంది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ఎరువుల తయారీ, పారిశ్రామిక అవసరాలతో పాటు గృహ వినియోగం అంతా ఈ గ్యాస్పైనే ఆధారపడి ఉంది. సరఫరాలో అంతరాయం కలిగితే భారత్లో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగి, సామాన్యుడిపై భారం పడే అవకాశం ఉంది.
అంతర్జాతీయ స్పందన: హెచ్చరించిన ట్రంప్, సౌదీ అరేబియా
ఈ దాడులను ప్రపంచ దేశాలు తీవ్రంగా ఖండించాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ స్పందిస్తూ ఖతార్పై దాడిని "అమాయక దేశంపై దాడి"గా అభివర్ణించారు. ఇరాన్ గనుక తన వైఖరి మార్చుకోకపోతే ఆ దేశంలోని సౌత్ పార్స్ గ్యాస్ క్షేత్రాన్ని పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తామని, అపూర్వమైన శక్తితో ప్రతిస్పందిస్తామని హెచ్చరించారు.
మరోవైపు సౌదీ అరేబియా ఇప్పటికే ఎనిమిది బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అడ్డుకున్నట్లు ప్రకటించింది. సౌదీ విదేశాంగ మంత్రి ప్రిన్స్ ఫైసల్ బిన్ ఫర్హాన్ మాట్లాడుతూ తమ ప్రాంతీయ భద్రతకు ముప్పు కలిగితే సైనిక చర్యకు వెనుకాడబోమని స్పష్టం చేశారు. రియాద్లో సమావేశమైన 12 అరబ్-ఇస్లామిక్ దేశాలు సౌదీ, యూఏఈ, పాకిస్థాన్, తుర్కియే తదితరులు ఇరాన్ తక్షణమే దాడులను ఆపాలని డిమాండ్ చేశాయి.
చారిత్రక నేపథ్యం: నార్త్ ఫీల్డ్ ప్రాముఖ్యత
1971లో కనుగొనబడిన నార్త్ ఫీల్డ్ (ఖతార్).. సౌత్ పార్స్ (ఇరాన్) గ్యాస్ క్షేత్రం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సహజ వాయువు నిల్వ. ఈ వనరును ఉపయోగించుకునే ఖతార్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనిక దేశాల్లో ఒకటిగా ఎదిగింది. 1996లో మొదటి ఎగుమతి ప్రారంభించిన ఖతార్, నేడు ఏడాదికి 77 మిలియన్ టన్నుల ఎల్ఎన్జీని ఉత్పత్తి చేస్తోంది. ఇప్పుడు అదే వనరును దెబ్బతీయడం ద్వారా ఇరాన్ ప్రపంచాన్ని ఇంధన సంక్షోభంలోకి నెట్టాలని చూస్తోంది.
పశ్చిమాసియాలో మండుతున్న ఈ మంటలు చల్లారకపోతే, అది మూడవ ప్రపంచ యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన కొరత ఏర్పడి ఆర్థిక మాంద్యం వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతానికి ప్రపంచం మొత్తం పశ్చిమాసియా వైపు ఆందోళనతో చూస్తోంది.