చారిత్రాత్మక తీర్పు: భార్య ఆస్తిపై భర్తకు ఎటువంటి హక్కులూ లేవు
ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మహిళల ఆస్తి హక్కులకు సంబంధించి ఒక అత్యంత కీలకమైన, చారిత్రాత్మకమైన తీర్పును వెలువరించింది.
By: A.N.Kumar | 31 March 2026 12:15 PM ISTఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మహిళల ఆస్తి హక్కులకు సంబంధించి ఒక అత్యంత కీలకమైన, చారిత్రాత్మకమైన తీర్పును వెలువరించింది. భార్యకు ఆమె పుట్టింటి వైపు నుండి అంటే తల్లిదండ్రుల నుండి వారసత్వంగా సంక్రమించిన ఆస్తిపై భర్తకు ఎలాంటి చట్టబద్ధమైన హక్కులు ఉండవని న్యాయస్థానం అత్యంత స్పష్టంగా ప్రకటించింది. మహిళల ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యాన్ని, ఆత్మగౌరవాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే ఈ తీర్పు ప్రస్తుతం న్యాయ వర్గాల్లోనే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. మహిళలు తమ ఆస్తిపై పూర్తి నియంత్రణ కలిగి ఉంటారని ఈ తీర్పు మరోసారి రుజువు చేసింది.
కేసు నేపథ్యం.. చట్టపరమైన అంశాలు
ఈ కేసు హిందూ వారసత్వ సవరణ చట్టంలోని సెక్షన్ 15(2)(a) ఆధారంగా విచారణకు వచ్చింది. భారతీయ న్యాయ వ్యవస్థలో ఈ నిబంధన చాలా ప్రత్యేకమైనది. దీని ప్రకారం... ఒక మహిళకు ఆమె తల్లి లేదా తండ్రి వంశం నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తి ఆమెకు సంతానం లేని పక్షంలో ఆమె మరణం తర్వాత కూడా తిరిగి ఆమె తండ్రి వంశానికి చెందిన వారికే పుట్టింటి వారికే చెందాలి. ఈ చట్టం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే మహిళకు పుట్టింటి నుండి వచ్చిన ఆస్తి భర్తకు లేదా అతని కుటుంబానికి అత్తగారింటికి వెళ్లకుండా నిరోధించడం. ఆస్తి ఏ మూలాల నుండి అయితే వచ్చిందో అదే వంశంలో అది కొనసాగాలనేది ఈ చట్టం వెనుక ఉన్న అసలు స్ఫూర్తి.
ఈ కేసు వివరాల్లోకి వెళితే... ఒక మహిళ తనకు తన తల్లిదండ్రుల నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తిని తన ఇష్టపూర్వకంగా తన పెద్ద మనవరాలికి బదిలీ చేసింది. అయితే ఇక్కడే అసలు వివాదం మొదలైంది. ఆమె భర్త (మనవరాలికి తాతయ్య) ఆ ఆస్తిపై తనకూ హక్కు ఉందని.. భార్య ఆస్తి కాబట్టి అందులో తనకు కూడా వాటా ఇవ్వాలని కోరుతూ కోర్టును ఆశ్రయించాడు. వివాహ బంధం రీత్యా భార్య ఆస్తిలో భర్తకు సహజంగానే హక్కులు ఏర్పడతాయనేది అతని వాదన.
హైకోర్టు సంచలన తీర్పు
భర్త చేసిన వాదనలను ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు పూర్తిగా తోసిపుచ్చింది. న్యాయమూర్తులు ఈ కేసులో అత్యంత స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను జారీ చేశారు. ఒక మహిళకు ఆమె తల్లి లేదా తండ్రి వంశం నుండి వచ్చిన ఆస్తిపై భర్తకు ఎలాంటి చట్టబద్ధమైన హక్కు ఉండదు. మహిళ తన ఇష్టప్రకారం తనకు వచ్చిన ఆస్తిని ఎవరికి అయినా బదిలీ చేసే.. విక్రయించే లేదా బహుమతిగా ఇచ్చే పూర్తి స్వేచ్ఛను కలిగి ఉంటుంది. దీనికి భర్త అనుమతి గానీ, సమ్మతి గానీ అవసరం లేదు. ఈ నిర్దిష్ట కేసులో ఆ మహిళ తన మనవరాలికి ఆస్తిని ఇవ్వడం పూర్తిగా చట్టబద్ధమని హైకోర్టు తేల్చి చెప్పింది. భర్త చేసిన క్లెయిమ్కు ఎలాంటి చట్టపరమైన ప్రాముఖ్యత లేదని స్పష్టం చేసింది.
న్యాయ నిపుణుల హర్షం – సామాజిక ప్రభావం
ఈ తీర్పుపై దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న న్యాయ నిపుణులు, మహిళా హక్కుల సంఘాలు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. సమాజంలో మహిళల ఆస్తి హక్కులు మరింత స్పష్టతతో బలపడినట్లు వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు. గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ మహిళలపై పుట్టింటి ఆస్తిని భర్త పేరిట మార్చాలని లేదా అత్తగారింటికి అప్పగించాలని తీవ్రమైన ఒత్తిళ్లు, వేధింపులు జరుగుతున్నాయి. ఈ చారిత్రాత్మక తీర్పు అటువంటి ఒత్తిళ్లకు, బలవంతపు ఆస్తి బదిలీలకు అడ్డుకట్ట వేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
మహిళలు తమకు వచ్చిన వారసత్వ ఆస్తిపై పూర్తి నియంత్రణ కలిగి ఉంటారనే నమ్మకాన్ని ఈ తీర్పు మరింత పెంచింది. మహిళ ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోవడానికి.. సమాజంలో ఆమె ఆత్మగౌరవానికి భంగం కలగకుండా ఉండటానికి ఈ నిర్ణయం ఎంతో దోహదపడుతుంది.
మొత్తంగా చూస్తే ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు మహిళల హక్కులను రక్షించే దిశగా పడిన ఒక గొప్ప ప్రగతిశీల అడుగు. ఇది మహిళల ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యాన్ని పెంపొందించడమే కాకుండా కుటుంబాల్లో ఆస్తి కోసం మహిళలపై జరిగే అన్యాయాలను, వేధింపులను అడ్డుకోవడంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుంది.
