అమెరికా – ఇరాన్ సీజ్ ఫైర్ ఫెయిల్.. పాకిస్తాన్ అడ్డంగా బుక్కైంది..

పశ్చిమాసియా రాజకీయాల్లో అనూహ్య మలుపులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. అమెరికా - ఇరాన్ మధ్య కుదిరినట్లుగా భావించిన 'సీజ్‌ఫైర్' ఒప్పందం ఇప్పుడు తీవ్ర గందరగోళానికి దారితీసింది. ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో పాకిస్థాన్ ప్రమేయం.. ఆ దేశ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పెద్ద దుమారాన్నే రేపుతున్నాయి. శాంతి స్థాపన కోసం జరుగుతున్న ప్రయత్నాలు ఫలిస్తాయని ఆశించిన తరుణంలో ఈ గందరగోళం పరిస్థితులను మళ్ళీ మొదటికి తీసుకువచ్చింది.

అమెరికా – ఇరాన్ సీజ్‌ఫైర్: పాకిస్థాన్ ప్రమేయంపై దుమారం

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న వేళ అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఒక అవగాహన కుదిరిందని వార్తలు వచ్చాయి. అయితే ఈ ఒప్పందంపై అధికారిక ప్రకటన వెలువడకముందే పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ స్పందించిన తీరు వివాదానికి కేంద్రబిందువైంది. ఈ సీజ్‌ఫైర్ ఒప్పందం కేవలం ఇరాన్ పరిధికే పరిమితం కాకుండా లెబనాన్‌కు కూడా వర్తిస్తుందని ఆయన పేర్కొనడం అంతర్జాతీయ దౌత్య వర్గాలను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది.

వివాదానికి అసలు కారణం ఏమిటి?

సాధారణంగా రెండు దేశాల మధ్య సీజ్‌ఫైర్ కుదిరినప్పుడు దాని పరిధి అత్యంత కీలకం. షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రకటన ప్రకారం లెబనాన్ కూడా ఈ ఒప్పందంలో భాగమని ప్రపంచానికి తెలిసింది. అయితే దీనిని అమెరికా , ఇజ్రాయెల్ తీవ్రంగా ఖండించాయి. తాము కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం కేవలం ఇరాన్ ప్రభావం ఉన్న నిర్దిష్ట ప్రాంతాలకు మాత్రమే పరిమితమని ఇందులో లెబనాన్ అంశం లేదని స్పష్టం చేసింది. లెబనాన్ సరిహద్దుల్లో తమ భద్రతకు ముప్పు పొంచి ఉన్నంత కాలం అక్కడ వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తే లేదని ఇజ్రాయెల్ తేల్చి చెప్పింది. పాకిస్థాన్ అత్యుత్సాహంతో ఇరు పక్షాల మధ్య స్పష్టత రాకముందే మధ్యలో దూరి, లెబనాన్‌ను ఇందులో చేర్చడం దౌత్యపరమైన వైఫల్యంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

ఇరాన్ పట్టుదల.. క్లిష్టంగా మారిన పరిస్థితి

మరోవైపు ఇరాన్ తన పాత వైఖరికే మొగ్గు చూపుతోంది. లెబనాన్‌పై దాడులు ఆపకుండా కేవలం ఇరాన్ సరిహద్దుల్లో శాంతిని నెలకొల్పడం వల్ల ఎటువంటి ప్రయోజనం ఉండదని ఇరాన్ వాదిస్తోంది. పశ్చిమాసియాలో శాంతి అంటే అది అన్ని దేశాలకు వర్తించాలని, ముఖ్యంగా లెబనాన్ ప్రాంతంలో హింస ఆగిపోవాలని ఇరాన్ డిమాండ్ చేస్తోంది. పాకిస్థాన్ చేసిన ప్రకటన ఇరాన్ వాదనకు బలాన్ని చేకూర్చేలా ఉండటం అమెరికాకు ఆగ్రహం తెప్పించింది.

పాకిస్థాన్ 'అడ్డంగా బుక్కైందా'?

అంతర్జాతీయ సంబంధాల నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం పాకిస్థాన్ తన రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం లేదా ఇస్లామిక్ దేశాల మధ్య తన ప్రాముఖ్యతను చాటుకోవడం కోసం ఈ ప్రకటనను వక్రీకరించి ఉండవచ్చు. సరైన సమన్వయం లేకుండా ఒక సున్నితమైన ఒప్పందంపై వ్యాఖ్యలు చేయడం వల్ల అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యాల వద్ద పాకిస్థాన్ విశ్వసనీయత దెబ్బతింది. సీజ్‌ఫైర్ ప్రక్రియలో తీవ్ర జాప్యం ఏర్పడింది. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం మరింత సంక్షోభంలో పడింది. దౌత్యపరమైన చర్చలు జరుగుతున్నప్పుడు సంబంధం లేని మూడవ పక్షం చేసే ప్రకటనలు మొత్తం ప్రక్రియను చెడగొడతాయి. పాకిస్థాన్ విషయంలో ఇప్పుడు అదే జరిగింది. అని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

శాంతికి దూరమవుతున్న పశ్చిమాసియా?

ప్రస్తుతం లెబనాన్ సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. తాజా గందరగోళం వల్ల అక్కడి ప్రజల్లో అభద్రతా భావం పెరిగింది. అమెరికా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య తదుపరి చర్చలు సజావుగా సాగాలంటే ఈ 'లెబనాన్' చిక్కుముడి వీడాల్సిందే. పాకిస్థాన్ చేసిన ఈ పొరపాటు వల్ల శాంతి ప్రయత్నాలు వెనక్కి వెళ్తాయా లేక ఇరు దేశాలు మళ్ళీ చర్చల మేజా వద్దకు వస్తాయా అనేది వేచి చూడాలి. ఏది ఏమైనా అంతర్జాతీయ దౌత్యంలో మాట ఆచితూచి వాడకపోతే కలిగే నష్టానికి ఈ సంఘటన ఒక ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.