ఆర్థిక సంక్షోభం : మాదాకోలం తల్లే.. అప్పుల కోసం అర్రులు చాస్తోన్న పాకిస్తాన్

పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక సంక్షోభం ఆ దేశ చరిత్రలోనే అత్యంత క్లిష్టమైన దశకు చేరుకుంది. ఒకవైపు అంతర్జాతీయ రుణాల భారం.. మరోవైపు అడుగంటుతున్న విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు దేశాన్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నాయి. తాజాగా సౌదీ అరేబియా నుంచి అందిన ఆర్థిక సాయం పాకిస్థాన్‌కు ప్రాణవాయువులా మారినప్పటికీ అదే సమయంలో యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌ (యూఏఈ) నుంచి వచ్చిన రుణ చెల్లింపుల డిమాండ్ ఆ దేశాన్ని ఆత్మరక్షణలో పడేసింది.

అడుగంటుతున్న నిల్వలు.. పెరిగిన ఒత్తిడి

పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ గత కొంతకాలంగా అనిశ్చితిలో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. విదేశీ మారక నిల్వలు క్రమంగా క్షీణిస్తుండటం వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల దిగుమతి కూడా కష్టతరంగా మారింది. తాజా గణాంకాల ప్రకారం మార్చి 27 నాటికి పాకిస్థాన్ వద్ద ఉన్న విదేశీ మారక నిల్వలు కేవలం 16.4 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయాయి. ఒక దేశం కనీస ఆర్థిక భద్రతను కలిగి ఉండాలంటే ఉండాల్సిన నిల్వలు ఇవి కావు. అప్పుల చెల్లింపు గడువులు సమీపిస్తుండటంతో ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి రెట్టింపు అయ్యింది.

సౌదీ అరేబియా అండ.. ఆశాకిరణం

ఇలాంటి అత్యంత క్లిష్ట సమయంలో సౌదీ అరేబియా పాకిస్థాన్‌ను ఆదుకునేందుకు ముందుకు వచ్చింది. మొత్తం 3 బిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీని సౌదీ ప్రకటించగా అందులో భాగంగా ఇప్పటికే 2 బిలియన్ డాలర్లు పాకిస్థాన్‌ ఖాతాలోకి చేరాయి. ఈ విషయాన్ని స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ పాకిస్థాన్ (ఎస్.బీపీ) అధికారికంగా ధృవీకరించింది. ఈ నిధులు రాకతో దేశ విదేశీ మారక నిల్వలు కొంతమేర పుంజుకున్నాయి. ఇది తాత్కాలికంగా రూపాయి విలువ పతనాన్ని అడ్డుకోవడంలోనూ అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో దేశ విశ్వసనీయతను కాపాడటంలోనూ కీలక పాత్ర పోషించనుంది.

యూఏఈ డిమాండ్.. కొత్త తలనొప్పి

సౌదీ నుంచి నిధులు అందాయన్న సంతోషం పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వానికి ఎంతో సేపు నిలవలేదు. గతంలో తాను ఇచ్చిన సుమారు 3.5 బిలియన్ డాలర్ల రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించాలని యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) పాకిస్థాన్‌ను కోరింది. సాధారణంగా మిత్ర దేశాలు రుణ గడువును పొడిగిస్తుంటాయి.. కానీ యూఏఈ తక్షణమే చెల్లింపులు చేయాలని కోరడం పాకిస్థాన్‌ను ఇరకాటంలో పడేసింది. దీంతో సౌదీ నుంచి వచ్చిన సొమ్మును ఇతర అభివృద్ధి పనులకు లేదా దిగుమతులకు వాడకుండా నేరుగా యూఏఈ బాకీ తీర్చడానికి కేటాయించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

షెహబాజ్ షరీఫ్ పర్యటన.. వ్యూహాత్మక అడుగులు

ఆర్థిక ఇబ్బందుల నుంచి గట్టెక్కడానికి పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఆయన సౌదీ అరేబియాలో పర్యటిస్తూ క్రౌన్ ప్రిన్స్ మొహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్‌తో చర్చలు జరుపుతున్నారు. కేవలం నగదు సహాయం మాత్రమే కాకుండా పాకిస్థాన్‌లో భారీ పెట్టుబడులు పెట్టాలని ఆయన సౌదీని కోరుతున్నారు. ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని సాధించాలని పాక్ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

తాత్కాలిక ఉపశమనమేనా?

ప్రస్తుతానికి పాకిస్థాన్ పరిస్థితి "ఒక చేత్తో అప్పు తీసుకుని మరో చేత్తో చెల్లించే" చందంగా మారింది. సౌదీ సాయంతో యూఏఈ బాకీ తీర్చవచ్చు. కానీ దేశీయంగా ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగం, ఉత్పాదకత లేకపోవడం వంటి సమస్యలు అలాగే ఉన్నాయి. ఆర్థిక నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి (ఐఎంఎఫ్) షరతులకు అనుగుణంగా నిర్మాణాత్మక మార్పులు చేపట్టకపోతే ఇటువంటి తాత్కాలిక సాయాలు దేశాన్ని సంక్షోభం నుంచి శాశ్వతంగా బయటపడేయలేవు. అంతర్జాతీయ రుణాల చెల్లింపులు.. విదేశీ మారక నిల్వల మధ్య సమతౌల్యం సాధించడమే ఇప్పుడు షెహబాజ్ ప్రభుత్వం ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు.