రోజుకు 25.. దశాబ్ద కాలంలో 94 వేల పాఠశాలలు కనుమరుగు

నేటి తరం సమాజంలో ప్రభుత్వ విద్యా వ్యవస్థ మనుగడపై అనేక సందేహాలు రేకెత్తుతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ పాఠశాలల దుస్థితిపై నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక ఇప్పుడు పెను సంచలనంగా మారింది. గత పదేళ్ల కాలంలో దేశంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, వాటిలో విద్యార్థుల సంఖ్య ఏ స్థాయిలో పడిపోయిందో ఈ నివేదిక కళ్లకు కట్టింది.

నీతి ఆయోగ్ వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం... గత పదేళ్లలో దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 94,000 ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మూతపడ్డాయి. అంటే సగటున రోజుకు 25 ప్రభుత్వ బడులు మూతపడుతుండటం గమనార్హం. ఇది కేవలం భవనాల మూసివేత మాత్రమే కాదు.. సామాన్యుడికి ఉచిత విద్య క్రమంగా దూరమవుతుందనడానికి స్పష్టమైన సంకేతం. పాఠశాలల సంఖ్య తగ్గడమే కాకుండా బడుల్లో చేరే పిల్లల సంఖ్య కూడా ఆందోళనకరంగా పడిపోయింది. గత దశాబ్ద కాలంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల నమోదు ఏకంగా 2.26 కోట్లు తగ్గిందని నివేదిక స్పష్టం చేసింది.

అసలు కారణాలు ఏమిటి?

ప్రభుత్వ విద్యా రంగం ఈ స్థాయి క్షీణతకు గురికావడానికి నీతి ఆయోగ్ ప్రధానంగా కారణాలను విశ్లేషించింది. తక్కువ మంది విద్యార్థులు ఉన్న పాఠశాలలను సమీపంలోని పెద్ద పాఠశాలల్లో విలీనం చేయడం వల్ల వేలాది బడులు శాశ్వతంగా మూతపడ్డాయి. దేశంలో జనాభా వృద్ధి రేటు, ముఖ్యంగా సంతానోత్పత్తి రేటు క్రమంగా తగ్గడం వల్ల బడిఈడు పిల్లల సంఖ్య తగ్గింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి ఉపాధి కోసం ప్రజలు పట్టణాలకు వలస వెళ్లడం వల్ల గ్రామాల్లోని బడులు ఖాళీ అవుతున్నాయి. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో మౌలిక వసతుల కొరత కారణంగా సామాన్య తల్లిదండ్రులు సైతం అప్పులు చేసైనా తమ పిల్లలను ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో చేర్పించేందుకే మొగ్గు చూపుతున్నారు.

గ్రామీణ విద్యార్థులపై, ముఖ్యంగా బాలికలపై తీవ్ర ప్రభావం

ఈ విలీనాల ప్రక్రియ గ్రామీణ విద్యార్థుల పాలిట శాపంగా మారుతోందని విద్యావేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. గ్రామాల్లో బడులు మూతపడటంతో పిల్లలు చదువుకోవడానికి పక్క ఊర్లకు వెళ్లాల్సి వస్తోంది. రవాణా సదుపాయాలు లేకపోవడం, సుదూర ప్రయాణాలు చేయాల్సి రావడం వల్ల ముఖ్యంగా బాలికల డ్రాపౌట్స్ పెరిగే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. బడి దూరమైతే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా ఆడపిల్లలను చదువుకు దూరం చేసే పరిస్థితి వస్తుంది. ఇది దేశ ప్రగతికే గొడ్డలిపెట్టు.

ప్రభుత్వ వాదన.. నాణ్యతే మా లక్ష్యం

అయితే ఈ విమర్శలపై ప్రభుత్వం భిన్నంగా స్పందిస్తోంది. పాఠశాలల మూసివేత తమ ఉద్దేశం కాదని, కేవలం వ్యవస్థను పునర్వ్యవస్థీకరిస్తున్నామని స్పష్టం చేస్తోంది. ఐదుగురు, పది మంది విద్యార్థులు ఉన్న పాఠశాలల కంటే వారిని సమీపంలోని కేంద్రీకృత పాఠశాలల్లో విలీనం చేయడం ద్వారా... మెరుగైన మౌలిక వసతులు, ల్యాబ్‌లు, లైబ్రరీలు, నిపుణులైన ఉపాధ్యాయులను అందించవచ్చని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.

కావాల్సింది బలమైన సంస్కరణలు

ప్రభుత్వ ఉద్దేశాలు ఎలా ఉన్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రభుత్వ విద్యపై ప్రజల్లో నమ్మకం సడలుతోందన్నది కాదనలేని సత్యం. ప్రభుత్వ పాఠశాలలను కాపాడుకోవాలంటే కేవలం విలీనాలతో సరిపెట్టకుండా గ్రామాల్లో మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచాలి. ఖాళీగా ఉన్న ఉపాధ్యాయ పోస్టులను తక్షణమే భర్తీ చేయాలి. ప్రభుత్వ బడుల్లో ఇంగ్లీష్ మీడియం బోధనతో పాటు డిజిటల్ విద్యా విధానాన్ని బలోపేతం చేయాలి. అప్పుడే ప్రభుత్వ పాఠశాలల ఉనికి కాపాడబడుతుంది, పేద విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్య అందుబాటులో ఉంటుంది.