ఏఐ దూకుడుకు బ్రేకులు? కేంద్రం కీలక నిర్ణయం.. కొత్త రూల్స్‌కు రంగం సిద్ధం

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) ప్రపంచాన్ని వేగంగా మార్చేస్తోంది. విద్య, వైద్యం, పరిశోధన, వ్యాపారం, కమ్యూనికేషన్‌ వంటి అనేక రంగాల్లో ఏఐ కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తోంది. అయితే ఇదే టెక్నాలజీ తప్పుడు చేతుల్లోకి వెళ్తే ఫేక్ కంటెంట్, డీప్‌ఫేక్‌లు, మోసాలు, వ్యక్తిగత డేటా దుర్వినియోగం వంటి సమస్యలు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్‌లో ఏఐపై నియంత్రణ అవసరంపై చర్చ మరోసారి ఊపందుకుంది.

కేంద్ర ఐటీ మంత్రి అశ్వినీ వైష్ణవ్ తాజా వ్యాఖ్యలు ఈ చర్చకు మరింత ప్రాధాన్యం తెచ్చాయి. ఏఐ అభివృద్ధిని అడ్డుకోవడం ప్రభుత్వ ఉద్దేశం కాదని.. అయితే యూజర్ల భద్రతకు కొన్ని నిబంధనలు అవసరమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కొత్త టెక్నాలజీతో వచ్చే ప్రయోజనాలతో పాటు కొత్త రకాల సమస్యలు కూడా ఉత్పన్నమవుతాయని.. వాటిని ఎదుర్కొనేందుకు రెగ్యులేషన్‌కు కూడా ఒక పాత్ర ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఏఐని ఆపడం కాదు.. సేఫ్‌గా వాడేలా చేయడమే

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏఐపై రెండు భిన్నమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఒకవైపు టెక్నాలజీ అభివృద్ధిపై అధిక నియంత్రణ పెడితే ఇన్నోవేషన్‌ దెబ్బతింటుందనే ఆందోళన ఉంది. మరోవైపు ఎలాంటి నియంత్రణ లేకుండా ఏఐను వదిలేస్తే దాని దుర్వినియోగం పెరిగే ప్రమాదం ఉందనే వాదన ఉంది.

భారత్ ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న వైఖరి ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యత సాధించే దిశగా కనిపిస్తోంది. అంటే ఏఐ టెక్నాలజీ అభివృద్ధిని ఆపకుండా దాని వల్ల ప్రజలకు కలిగే నష్టాలను తగ్గించేందుకు అవసరమైన నిబంధనలు తీసుకురావడంపై దృష్టి పెట్టనుంది.

డీప్‌ఫేక్‌లే పెద్ద సవాలు

ఏఐతో ఎదురవుతున్న ప్రధాన సమస్యల్లో డీప్‌ఫేక్ కంటెంట్ ఒకటి. ఒక వ్యక్తి మాట్లాడని మాటలను అతని గొంతుతోనే మాట్లాడించినట్లు ఆడియో రూపొందించడం.. అసలు జరగని ఘటనను జరిగినట్లు చూపించే వీడియోలు తయారు చేయడం ఇప్పుడు సాంకేతికంగా సాధ్యమవుతోంది.

ముఖ్యంగా ప్రముఖులు, రాజకీయ నాయకులు, సినీ నటులు, వ్యాపారవేత్తల పేర్లను ఉపయోగించి ఫేక్ వీడియోలు, వాయిస్‌లు సృష్టించి మోసాలకు పాల్పడే ఘటనలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. సోషల్ మీడియాలో ఇలాంటి కంటెంట్ వేగంగా వైరల్ కావడం సమస్యను మరింత క్లిష్టంగా మారుస్తోంది.

ఫిబ్రవరి మార్పులు ఎందుకు కీలకం?

ఏఐ ద్వారా తయారైన కంటెంట్‌ను వినియోగదారులు సులభంగా గుర్తించేలా చేయడం కూడా కేంద్రం తీసుకున్న చర్యల్లో ఒకటి. ఫిబ్రవరిలో ఐటీ రూల్స్‌లో మార్పులు చేసి, ఏఐతో రూపొందించిన కంటెంట్‌కు సంబంధించిన లేబులింగ్, అలాగే మెటాడేటాలో సంబంధిత సమాచారం ఉండేలా నిబంధనలు తీసుకొచ్చింది. ఇది అమల్లోకి వస్తే ఒక ఫొటో, వీడియో లేదా ఇతర కంటెంట్ నిజమైనదా? ఏఐ ద్వారా రూపొందించబడిందా? అనే విషయాన్ని గుర్తించడానికి వినియోగదారులకు కొంత అదనపు సమాచారం లభించే అవకాశం ఉంటుంది. అంతేకాదు చట్టవిరుద్ధమైన ఏఐ కంటెంట్ విషయంలో సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌ల బాధ్యత కూడా కీలకం కానుంది.

భారత్‌లో ప్రత్యేక ఏఐ చట్టం ఉందా?

ప్రస్తుతం భారత్‌లో ఏఐను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుని రూపొందించిన ప్రత్యేక సమగ్ర చట్టం లేదు. అయితే ఏఐతో సంబంధం ఉన్న వివిధ అంశాలకు ఇప్పటికే ఉన్న ఐటీ చట్టాలు, డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ చట్టం, ఇతర నిబంధనలు వర్తిస్తున్నాయి. అయితే ఏఐ సామర్థ్యాలు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ నిబంధనలు సరిపోతాయా? లేక ప్రత్యేకంగా మరిన్ని నియమాలు అవసరమా? అనే ప్రశ్నపై చర్చ జరుగుతోంది.

టెక్ కంపెనీలతో చర్చలు.. నెక్ట్స్ ఏంటి?

ఏఐ రంగంలో పనిచేస్తున్న టెక్ కంపెనీలతో ప్రభుత్వం మరిన్ని నియంత్రణ చర్యలపై చర్చిస్తున్నట్లు మంత్రి వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి. ఇక్కడ ప్రధానంగా మూడు అంశాలు కీలకం కానున్నాయి. యూజర్ సేఫ్టీ, ఏఐ కంటెంట్ గుర్తింపు, టెక్నాలజీ ఇన్నోవేషన్‌కు స్వేచ్ఛ.. ఈ మూడింటి మధ్య సమతుల్యత సాధించడం ప్రభుత్వానికి ప్రధాన సవాలుగా మారనుంది.

ఎక్కువ నియంత్రణలు తీసుకొస్తే ఏఐ స్టార్టప్‌లు, పరిశోధనలు, కొత్త ఉత్పత్తుల అభివృద్ధిపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో నియంత్రణలు తక్కువగా ఉంటే డీప్‌ఫేక్‌లు, మోసాలు, డేటా దుర్వినియోగం వంటి సమస్యలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.

రాబోయే రోజుల్లో ఏఐకి ‘రూల్‌బుక్’?

అందుకే కేంద్రం ముందున్న అసలు ప్రశ్న ఏఐను నియంత్రించాలా? అనే దానికంటే ఎంతవరకు, ఏ అంశాల్లో నియంత్రించాలి? అన్నదే. ఏఐని పూర్తిగా కట్టడి చేయడం కంటే దాని దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకునే నిబంధనలు తీసుకురావడం.. ప్రజలకు పారదర్శకత కల్పించడం.. ప్లాట్‌ఫామ్‌ల బాధ్యతను స్పష్టం చేయడం వంటి అంశాలపై భవిష్యత్ విధానం ఉండే అవకాశం ఉంది.

మొత్తంగా చూస్తే.. భారత్‌లో ఏఐపై నియంత్రణ చర్చ ఇప్పుడు కొత్త దశలోకి వెళ్తోంది. టెక్నాలజీ వేగానికి బ్రేకులు వేయడం కాకుండా.. అది అదుపు తప్పకుండా చూసే ‘సేఫ్టీ బెల్ట్’ ఏర్పాటు చేయడమే కేంద్రం ముందున్న లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. రాబోయే రోజుల్లో ప్రభుత్వం, టెక్ కంపెనీలు, నిపుణుల చర్చల తర్వాత ఎలాంటి కొత్త నిబంధనలు వస్తాయన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.