చిన్న దేశాలే సాధించాయి.. మనకెందుకు దక్కలేదు? భారత ఫుట్‌బాల్ కల నెరవేరేది ఎప్పుడు?

ప్రపంచ ఫుట్‌బాల్ పండుగగా పేరొందిన ఫిఫా వరల్డ్‌కప్ సమయం వచ్చిందంటే చాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అభిమానుల్లో ఉత్సాహం ఉప్పొంగుతుంది. కోట్లాది మంది అభిమానులు తమ ఫేవరెట్ జట్ల విజయాల కోసం ఎదురుచూస్తుంటారు. సోషల్ మీడియా నుంచి వీధుల వరకు ఎక్కడ చూసినా ఫుట్‌బాల్ జ్వరమే కనిపిస్తుంది.

అయితే 140 కోట్లకు పైగా జనాభా, అపారమైన యువశక్తి, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద క్రీడా మార్కెట్లలో ఒకటైన భారత్ మాత్రం ఇప్పటికీ ఫిఫా వరల్డ్‌కప్‌కు అర్హత సాధించలేకపోవడం ప్రతి ఒక్కరినీ ఆశ్చర్యానికి ఆవేదనకు గురిచేసే విషయమే.

జనాభా భారీ.. ఫలితం శూన్యం!

భారత్ ప్రస్తుతం ఫిఫా ర్యాంకింగ్స్‌లో 138వ స్థానంలో కొనసాగుతోంది. క్రికెట్‌లో ప్రపంచాన్ని శాసించే స్థాయిలో ఉన్న మన దేశం, ఫుట్‌బాల్‌లో మాత్రం ఇంకా పునాది దశలోనే ఉందనే విమర్శలు గట్టిగా వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రపంచ పటంలో చాలా చిన్న దేశాలు కూడా వరల్డ్‌కప్‌లో పాల్గొన్న చరిత్ర కలిగి ఉండగా భారత్ మాత్రం దీనిని ఇప్పటికీ ఒక కలగానే మిగిల్చుకుంది.

చిన్న దేశాల సంచలనం.. భారత్ ఎందుకు వెనుకబడింది?

మన దేశంలోని ఒక చిన్న జిల్లా అంత విస్తీర్ణం లేదా జనాభా కూడా లేని దేశాలు ప్రపంచ ఫుట్‌బాల్‌లో తమ ముద్ర వేశాయి. ఉదాహరణకు ఐస్లాండ్ కేవలం కొన్ని లక్షల జనాభా ఉన్నప్పటికీ 2018 ఫిఫా వరల్డ్‌కప్‌కు అర్హత సాధించి ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచింది. ట్రినిడాడ్ అండ్ టొబాగో అత్యంత తక్కువ జనాభాతోనే వరల్డ్‌కప్ వేదికపై మెరిసింది. పరాగ్వే పలుమార్లు ప్రపంచకప్‌లో పాల్గొనడమే కాకుండా నాకౌట్ దశలకు కూడా చేరింది. కురాకావో, కేప్ వెర్డే ఈ చిన్న దేశాలు సైతం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అద్భుత ప్రదర్శన చేస్తున్నాయి. ఈ దేశాల విజయాలను బట్టి చూస్తే ఒక దేశం ఫుట్‌బాల్‌లో గెలవడానికి 'జనాభా' ముఖ్యం కాదు.. అక్కడ ఉన్న 'క్రీడా వ్యవస్థే' అత్యంత కీలకమని స్పష్టమవుతోంది.

భారత్ వెనుకబడటానికి ప్రధాన కారణాలు

భారతదేశంలో ఫుట్‌బాల్ ఆట ఆశించిన స్థాయిలో ఎదగకపోవడానికి క్రీడా విశ్లేషకులు కొన్ని ముఖ్యమైన కారణాలను చెప్తున్నారు.. భారత్‌లో క్రీడ అంటేనే ముందుగా గుర్తొచ్చేది క్రికెట్. మీడియా దృష్టి, కార్పొరేట్ పెట్టుబడులు, స్పాన్సర్‌షిప్‌లు అభిమానుల ఆదరణ అంతా క్రికెట్‌కే దక్కుతోంది. దీంతో ఫుట్‌బాల్‌కు అందాల్సిన స్థాయి ప్రోత్సాహం, నిధులు లభించడం లేదు.

మౌలిక సదుపాయాల కొరత

గ్రామీణ స్థాయి నుంచి అంతర్జాతీయ స్థాయి వరకు మన దేశంలో ఫుట్‌బాల్ మైదానాలు, అత్యాధునిక శిక్షణా కేంద్రాలు, అకాడమీలు తగినంతగా లేవు. ప్రతిభ ఉన్నా సరే సరైన సదుపాయాలు లేక ఎంతోమంది యువ క్రీడాకారులు మధ్యలోనే ఆటను వదిలేస్తున్నారు.

గ్రాస్‌రూట్ వ్యవస్థ బలహీనత

యూరప్, దక్షిణ అమెరికా దేశాల్లో 5-6 ఏళ్ల చిన్న వయస్సు నుంచే పిల్లల్లో ఫుట్‌బాల్ నైపుణ్యాలను పెంపొందించడానికి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు అమలు చేస్తారు. కానీ భారత్‌లో స్కూల్, కాలేజ్ స్థాయిలో సమగ్రమైన ఫుట్‌బాల్ నిర్మాణం ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి చెందలేదు.

లీగ్ వ్యవస్థ పరిమిత ప్రభావం

ఇండియన్ సూపర్ లీగ్ వంటి టోర్నీలు ప్రారంభమయ్యాక భారత్‌లో ఫుట్‌బాల్‌కు కొంత ఊపు వచ్చినప్పటికీ, అవి జాతీయ జట్టు స్థాయిలో పెద్దగా ఫలితాలు సాధించడానికి ఇంకా సమయం పట్టేలా ఉంది.

ఆశలు ఇంకా సజీవమే!

గత కొన్నేళ్లుగా భారత ఫుట్‌బాల్ రంగాన్ని గమనిస్తే కొన్ని సానుకూల మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. ఇది అభిమానుల్లో సరికొత్త ఆశలను రేకెత్తిస్తోంది. యువ ఆటగాళ్లు విదేశీ క్లబ్‌ల ట్రయల్స్‌కు వెళ్తుండటం... దేశవ్యాప్తంగా ప్రైవేట్ ఫుట్‌బాల్ అకాడమీల సంఖ్య పెరగడం... మహిళా ఫుట్‌బాల్ జట్టు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మంచి ప్రదర్శన ఇస్తుండటం. భారత్‌లో ఫుట్‌బాల్ అభివృద్ధికి 'ఫిఫా' సైతం ప్రత్యేక ప్రాజెక్టులను ప్రోత్సహిస్తూ మద్దతుగా నిలవడం ముఖ్యం..

2030 లేదా 2034 లక్ష్యంగా ముందుకు..

ఫిఫా వరల్డ్‌కప్‌లో జట్ల సంఖ్యను 48కి పెంచడం భారత్‌కు ఒక సువర్ణ అవకాశంగా మారింది. దీనివల్ల ఆసియా ఖండం నుంచి మరికొన్ని ఎక్కువ జట్లకు అవకాశం దక్కుతుంది. సరైన ప్రణాళిక, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు, గ్రామీణ స్థాయి నుంచి ప్రతిభను వెలికితీసే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తే.. వచ్చే దశాబ్దంలో 2030 లేదా 2034 కల్లా భారత్ కూడా ప్రపంచకప్ వేదికపై గర్జించే అవకాశం ఉంది.

140 కోట్ల జనాభా ఉన్న దేశం వరల్డ్‌కప్‌కు అర్హత సాధించలేకపోవడం కేవలం సంఖ్యల వైఫల్యం కాదు. అది మన క్రీడా విధానాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికల లోపానికి అద్దం పడుతోంది. చిన్న చిన్న దేశాలు సాధించిన విజయాలే భారత్‌కు పెద్ద ప్రేరణ కావాలి. ప్రతిభకు సరైన అవకాశాలు, శిక్షణకు ప్రభుత్వ-కార్పొరేట్ మద్దతు లభిస్తే... భారత్ వరల్డ్‌కప్ ఆడటం ‘ఎప్పుడో ఒక రోజు’ అనే ఆశ నుంచి, ‘త్వరలోనే’ అనే నమ్మకంగా మారడం ఖాయం!