వెనిజులా సంక్షోభం : భారత్‌పై ప్రభావం ఎంత?

లాటిన్ అమెరికా దేశమైన వెనిజులా ప్రస్తుతం తీవ్రమైన రాజకీయ, ఆర్థిక సంక్షోభంలో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక చమురు నిల్వలు ఉన్న దేశాల్లో ఒకటిగా వెనిజులాకు గుర్తింపు ఉన్నప్పటికీ అక్కడ నెలకొన్న పరిస్థితులు ఇప్పుడు ఆ దేశ సరిహద్దులు దాటి భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

చమురు భద్రత.. పెరుగుతున్న దిగుమతి భారం

భారత్ తన చమురు అవసరాలలో సుమారు 80% పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. వెనిజులా ఉత్పత్తి చేసే 'హెవీ క్రూడ్ ఆయిల్' ను శుద్ధి చేసే సాంకేతికత రిలయన్స్, నయారా వంటి భారతీయ రిఫైనరీల వద్ద ఉంది. అమెరికా ఆంక్షలు.. అంతర్గత గొడవల వల్ల చమురు ఉత్పత్తి తగ్గితే భారత్ ఇతర దేశాల నుంచి ఖరీదైన చమురును కొనాల్సి వస్తుంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సరఫరా తగ్గితే ముడి చమురు ధరలు పెరుగుతాయి. ఇది భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగుదలకు తద్వారా ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీస్తుంది.

భారతీయ కంపెనీల పెట్టుబడులు ఇప్పుడు రిస్క్ ఫ్యాక్టర్

భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన ఓఎన్.జీసీ విదేశ్ లిమిటెడ్ (ఓవీఎల్) వంటి సంస్థలు వెనిజులాలోని చమురు క్షేత్రాల్లో శాన్ క్రిస్టోబల్ ప్రాజెక్ట్ లో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టాయి. వెనిజులా ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలడం వల్ల భారతీయ కంపెనీలకు రావాల్సిన డివిడెండ్లు, లాభాల చెల్లింపులు నిలిచిపోయాయి. రాజకీయ అస్థిరత వల్ల అక్కడ ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలు.. ప్రాజెక్టుల భద్రతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఫార్మా రంగానికి ఎగుమతులపై దెబ్బ

భారత ఫార్మా కంపెనీలకు వెనిజులా ఒక ముఖ్యమైన మార్కెట్. డాక్టర్ రెడ్డీస్ వంటి సంస్థలు అక్కడ క్రియాశీలకంగా ఉన్నాయి. వెనిజులా కరెన్సీ విలువ దారుణంగా పడిపోవడంతో భారతీయ కంపెనీలు తాము సరఫరా చేసిన మందులకు నగదును తిరిగి పొందలేకపోతున్నాయి. దీనివల్ల చాలా కంపెనీలు తమ వ్యాపార పరిమాణాన్ని తగ్గించుకోవడమో లేదా అక్కడ కార్యకలాపాలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడమో చేస్తున్నాయి.

వ్యూహాత్మక దౌత్యం.. భవిష్యత్ మార్గం

వెనిజులా సంక్షోభం నేపథ్యంలో భారత్ ఇప్పుడు తన వ్యూహాన్ని మార్చుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. చమురు కోసం కేవలం కొన్ని దేశాలపై ఆధారపడకుండా గయానా, బ్రెజిల్ వంటి దేశాలతో భారత్ ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుంటోంది. డాలర్ ఆంక్షలను అధిగమించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ చెల్లింపు మార్గాలను అన్వేషించాల్సి ఉంది.

వెనిజులా సంక్షోభం కేవలం ఆ దేశ అంతర్గత సమస్య మాత్రమే కాదు, అది భారత ఇంధన భద్రత.. ఆర్థిక ప్రయోజనాలతో ముడిపడి ఉంది. మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా భారత్ తన శక్తి వనరుల కోసం ఇతర దేశాలపై దృష్టి సారించడం.. విదేశీ పెట్టుబడుల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండటం ఇప్పుడు అత్యంత కీలకం.