కొత్త ప్రపంచ వ్యవస్థకు నాంది? యూరప్ నుంచి లక్ష మంది సైనికులను వెనక్కి పిలుస్తున్న అమెరికా

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో చారిత్రాత్మక మార్పులకు నాంది పలికే అత్యంత కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. దశాబ్దాలుగా అంతర్జాతీయ భద్రతకు అండగా నిలిచిన అమెరికా.. ఇప్పుడు తన విదేశాంగ, రక్షణ వ్యూహాలను పూర్తిగా మార్చుకునే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. యూరప్‌లో మోహరించిన దాదాపు లక్ష మంది అమెరికా సైనికులను దశలవారీగా వెనక్కి పిలిపించడంతో పాటు, రక్షణ వ్యయాలపై ట్రిలియన్ల డాలర్ల ఖర్చును తగ్గించుకోవాలని వాషింగ్టన్ భావిస్తున్నట్లు సంకేతాలు వెలువడుతున్నాయి. ఈ పరిణామం అంతర్జాతీయ భద్రతా వ్యవస్థను, భౌగోళిక రాజకీయాలను పూర్తిగా మార్చివేసే అవకాశముందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

"పొత్తులు అంటే రెండు వైపుల బాధ్యత" - మార్కో రుబియో

అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రుబియో చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వేదికలపై తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి. "పొత్తులు, మైత్రి సంబంధాలు అనేవి ఎప్పుడూ ఒకే దేశంపై ఆధారపడి నడవకూడదు. ఇందులో భాగస్వామ్య దేశాలన్నింటికీ సమాన బాధ్యత ఉండాలి" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసినప్పటి నుంచి యూరప్ రక్షణ కోసం అమెరికా తన సొంత ఖజానా నుంచి భారీగా నిధులను వెచ్చిస్తూ వస్తోంది. అయితే అనేక యూరోపియన్ మిత్రదేశాలు నాటో ఒప్పందాల ప్రకారం తమ రక్షణ వ్యయాలను తగిన స్థాయిలో పెంచడం లేదని రుబియో అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఇకపై ప్రతి దేశం తన స్వీయ భద్రత కోసం మరింత ఆర్థిక, సైనిక బాధ్యత తీసుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని ఆయన ఘాటుగా పేర్కొన్నారు.

యూరప్‌కు ముంచుకొస్తున్న పెద్ద సవాలు

అమెరికా గనుక తన సైనిక ఉపసంహరణ ప్రణాళికను నిజంగానే అమలు చేస్తే అది యూరప్ దేశాలకు ఊహించని పెద్ద సవాలుగా మారనుంది. గడిచిన ఎనిమిది దశాబ్దాలుగా ఐరోపా ఖండానికి అమెరికా సైనిక శక్తే ప్రధాన రక్షణ కవచంగా ఉంటూ వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ రక్షణ వలయం బలహీనపడితే యూరోపియన్ దేశాలు తమ సైనిక సామర్థ్యాలను అత్యంత వేగంగా పెంచుకోవాల్సి ఉంటుంది.

ముఖ్యంగా రష్యా నుంచి పొంచి ఉన్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి యూరప్ స్వయంసమృద్ధిని సాధించక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. నాటో కూటమి భవిష్యత్తు, ఐరోపా భద్రతా వ్యూహాలు, రష్యా పట్ల అనుసరించాల్సిన వైఖరి వంటివన్నీ సరికొత్త కోణంలో పునర్నిర్మించాల్సి వస్తుంది.

ప్రపంచ శక్తి సమీకరణాల్లో ఊహించని మార్పులు?

అమెరికా యూరప్ నుంచి తప్పుకోవడం వెనుక ఒక పెద్ద వ్యూహాత్మక కారణం ఉందనేది నిపుణుల అభిప్రాయం. ఐరోపాలో భారాన్ని తగ్గించుకోవడం ద్వారా అమెరికా తన పూర్తి దృష్టిని, వనరులను ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంపై అక్కడ వేగంగా విస్తరిస్తున్న చైనా ప్రభావాన్ని అడ్డుకోవడంపై కేంద్రీకరించవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే యూరప్‌లో అమెరికా ప్రభావం తగ్గితే అది అంతర్జాతీయ శక్తి సమతుల్యతను దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందనే హెచ్చరికలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. గ్లోబల్ లీడర్‌గా అమెరికా స్థానాన్ని ఇది ప్రభావితం చేయవచ్చు.

చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపు

వాషింగ్టన్ తీసుకోబోయే ఈ నిర్ణయం కేవలం కొద్దిమంది సైనికుల ఉపసంహరణకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. ఇది శతాబ్దపు అతిపెద్ద భౌగోళిక రాజకీయ మార్పునకు సంకేతం. ప్రపంచ భద్రతా వ్యవస్థ, అంతర్జాతీయ మైత్రి సంబంధాలు, దేశాల మధ్య ఉండే వ్యూహాత్మక బంధాలు అన్నింటినీ ఈ నిర్ణయం తిరగరాయనుంది. ప్రస్తుతానికి ప్రపంచ దేశాల కళ్లన్నీ వాషింగ్టన్ వైపున్నాయి. అమెరికా వేయబోయే తదుపరి అడుగు ప్రపంచ రాజకీయాల భవిష్యత్తును ఎలా మలుస్తుందో వేచి చూడాలి.