జిన్ పింగ్ కి ట్రంప్ రెడ్ కార్పెట్.. ఇండియాకు రష్యన్ ఆయిల్‌పై ఒత్తిడి.. అమెరికా చైనాని ఒకలా.. ఇండియాని మరోలా చూస్తోందా?

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్.. చైనా అధ్యక్షుడు జీ జిన్‌పింగ్‌కు ఇచ్చిన ఘన స్వాగతం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీస్తోంది. జాయింట్ బేస్ ఆండ్రూస్ వద్ద ట్రంప్ స్వయంగా జిన్‌పింగ్‌ను స్వాగతించడం, రెడ్ కార్పెట్, సైనిక గౌరవాలు వంటి అంశాలు సాధారణ దౌత్య ప్రోటోకాల్‌ను మించి కనిపించాయి. దాదాపు దశాబ్దం తర్వాత జిన్‌పింగ్ అమెరికా పర్యటనకు రావడం కూడా ఈ సమావేశానికి ప్రాధాన్యతను పెంచింది. అయితే ఇదే సమయంలో రష్యా నుంచి ముడి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్న భారత్‌పై అమెరికా ఆంక్షలు, టారిఫ్‌ల రూపంలో ఒత్తిడి పెంచుతోంది. తాజాగా రష్యన్ ఆయిల్ కొనుగోలు చేసే దేశాలపై 100 శాతం వరకు టారిఫ్‌లు విధించే ప్రతిపాదన అమెరికా చట్టసభలో ముందుకు వచ్చింది. రష్యన్ క్రూడ్‌పై ఆధారపడటం తగ్గిస్తే భారతదేశంలో ఇంధన ధరలు, దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం ఉండొచ్చని విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతుంది.. అమెరికా చైనాను ఒకలా, భారత్‌ను మరోలా చూస్తోందా?

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్.. చైనా అధ్యక్షుడు జీ జిన్‌పింగ్‌ను జాయింట్ బేస్ ఆండ్రూస్ వద్ద స్వయంగా కలవడం, రెడ్ కార్పెట్ పరచి సైనిక గౌరవాలు అప్పగించడం అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. దాదాపు ఒక దశాబ్దం తర్వాత జిన్‌పింగ్ అమెరికా గడ్డపై అడుగుపెట్టడం, ప్రొటోకాల్‌ను పక్కనపెట్టి ట్రంప్ అతనికి ఇచ్చిన ఘన స్వాగతం ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. అయితే ఇదే సమయంలో.. రష్యా నుంచి క్రూడ్ ఆయిల్ కొనుగోలు చేస్తోందనే కారణంతో భారత్‌పై అమెరికా తీవ్ర ఒత్తిడి పెంచుతోంది. రష్యన్ ఆయిల్ దిగుమతి చేసుకునే దేశాలపై ఏకంగా 100 శాతం వరకు టారిఫ్‌లు విధించేలా యూఎస్ కాంగ్రెస్‌లో బిల్లు ప్రతిపాదించడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఒకవైపు ప్రధాన ప్రత్యర్థి చైనాకు సాదర స్వాగతం.. మరోవైపు వ్యూహాత్మక మిత్రదేశమైన భారత్‌కు ఆంక్షల హెచ్చరికలు జారీ చేయడం వెనుక అమెరికా దౌత్య వ్యూహాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.

జిన్‌పింగ్‌కు ఘన స్వాగతం ఇవ్వడం వెనుక అమెరికా ఆర్ధిక, భౌగోళిక రాజకీయ అవసరాలు ఉన్నాయి. చైనాతో అమెరికా సంబంధాలు కేవలం వాణిజ్యానికి పరిమితం కావు. సెమీకండక్టర్లు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, విద్యుత్ వాహనాల్లో వాడే రేర్ ఎర్త్ మినరల్స్ సరఫరాలో చైనా ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది. వీటి సరఫరా నిలిచిపోతే అమెరికా పరిశ్రమలు స్తంభించిపోయే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాకుండా ఇరాన్ ఆయిల్ ఎగుమతులు, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం వంటి అంతర్జాతీయ అంశాల్లో చైనా వైఖరి అమెరికాకు ఎంతో ముఖ్యం. పోటీని తీవ్రతరం చేస్తూనే చర్చల ద్వారా ప్రయోజనాలు సాధించాలనేది వాషింగ్టన్ వ్యూహం. చైనాకు వేసిన రెడ్ కార్పెట్ బీజింగ్ పట్ల అమెరికా మెత్తబడిందనడానికి సంకేతం కాదు.. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో చైనా పాత్రను పక్కన పెట్టలేమనే కఠిన వాస్తవాన్ని వాషింగ్టన్ అంగీకరించడమేనని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

మరోవైపు భారత్‌కు రష్యన్ క్రూడ్ ఆయిల్ కేవలం చమురు మాత్రమే కాదు.. దేశీయంగా ఇంధన ధరలు పెరగకుండా నిరోధించే ఒక భద్రతా కవచం. కానీ అమెరికా దృష్టిలో రష్యాకు చమురు ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని కట్టడి చేయడం ద్వారా ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో మాస్కో ఆర్థిక బలాన్ని బలహీనపరచడం ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది. చైనాతో పోలిస్తే.. భారతదేశంపై ప్రత్యక్ష ఒత్తిడి తెచ్చి రష్యా కొనుగోళ్లను తగ్గించడం సులభమని అమెరికా భావిస్తోంది. నిజానికి చైనా కూడా రష్యన్ ఎనర్జీని భారీగా కొనుగోలు చేస్తున్నప్పటికీ బీజింగ్‌ను ఈ విషయంలో నేరుగా నిరోధించలేక వాషింగ్టన్ తన ఇతర భాగస్వామ్య దేశాలను టార్గెట్ చేస్తోందన్న విమర్శలు కూడా ఉన్నాయి.

ఈ పరిణామాలు భారత్ ముందు ఒక క్లిష్టమైన సవాలును నిలిపాయి. ఒకవైపు చౌకైన రష్యన్ క్రూడ్ ద్వారా ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచుకోవడం, రిఫైనరీలకు లాభాలు సాధించడం ఎంత కీలకమో.. మరోవైపు భారీ అమెరికా మార్కెట్, పెట్టుబడులు, క్వాడ్ సహకారాన్ని నిలబెట్టుకోవడం కూడా అంతే అవసరం. అయితే రష్యన్ ఆయిల్ విషయంలో విభేదాలు ఉన్నంత మాత్రాన అమెరికా-భారత్ సంబంధాలు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నాయని చెప్పలేం. ఉదాహరణకు 2026 ఫిబ్రవరిలో ఇరు దేశాలు ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యానికి సంబంధించిన మధ్యంతర ఒప్పంద ఫ్రేమ్‌వర్క్‌పై అంగీకారానికి రావడం ఇందుకు నిదర్శనం.

అదే సమయంలో అమెరికా-చైనా సంబంధాలు సయోధ్య వైపు సాగితే ప్రపంచ తయారీ రంగంలో కొత్త మార్పులు రావచ్చు. గత కొన్నేళ్లుగా పాశ్చాత్య కంపెనీలు చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్ వైపు చూసిన 'చైనా ప్లస్ 1' వ్యూహం కొంత మందగించే ప్రమాదం ఉంది. అమెరికా-చైనా వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గి సంబంధాలు స్థిరపడితే గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లు మళ్లీ చైనా వైపే మొగ్గుచూపే అవకాశం ఉంది.

మొత్తానికి అమెరికా భారత్‌కు వ్యతిరేకం అనడంగానీ.. చైనా విషయంలో ట్రంప్ మెత్తబడ్డారు అని అనుకోవడం గానీ అంతర్జాతీయ సమీకరణాలను తక్కువ చేసి చూడటమే అవుతుంది. ప్రతి సంబంధంలో అమెరికా తన ఆర్థిక, భద్రతా, వాణిజ్య ప్రయోజనాలను ఎలా లెక్కించుకుంటోందో చూడటం అవసరం. అమెరికా చైనాతో ‘వ్యాపార పోటీ.. చర్చల సమతుల్యత’, భారత్‌తో ‘రక్షణ-వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం’ అనే రెండు వేర్వేరు సూత్రాలను ఉపయోగిస్తోంది. భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడుకుంటూనే ఇంధన భద్రతకు భంగం వాటిల్లకుండా అమెరికాతో సంబంధాలను ఎలా సమతుల్యం చేసుకుంటుందనేదే రాబోయే రోజుల్లో అత్యంత కీలకం.