ఇందిరా హత్య.. సిక్కు అల్లర్లు.. జీవిత ఖైదు.. సజ్జన్ కుమార్ కథ ఇదే

మాజీ ఎంపీ, కాంగ్రెస్ సీనియర్ నేత సజ్జన్ కుమార్ పేరు భారత రాజకీయ చరిత్రలో ఒక విషాదకర అధ్యాయంతో ముడిపడి ఉంది. ముఖ్యంగా 1984లో అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ హత్య అనంతరం ఢిల్లీలో చోటుచేసుకున్న సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్ల కేసులో ఆయన పేరు ప్రధానంగా వినిపించింది. తాజాగా ఆయన మరణంతో మరోసారి సజ్జన్ కుమార్ రాజకీయ ప్రస్థానం.. 1984 అల్లర్ల కేసు చర్చనీయాంశంగా మారింది.

కాంగ్రెస్‌లో అంచెలంచెలుగా ఎదిగిన నేత

సజ్జన్ కుమార్ సాధారణ కార్యకర్త స్థాయి నుంచి రాజకీయాల్లో ఎదిగిన నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు. 1977లో ఢిల్లీ మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో తొలిసారి విజయం సాధించారు. ఆ తర్వాత ఢిల్లీ రాజకీయాల్లో తనకంటూ ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. 2004లో ఢిల్లీ నుంచి లోక్‌సభకు ఎన్నికై పార్లమెంట్‌లో అడుగుపెట్టారు. కాంగ్రెస్ పార్టీతో ఆయనకు సుదీర్ఘ అనుబంధం ఉంది. అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీని ఆయన ఎంతో గౌరవించేవారని, ఆమెను తల్లి సమానంగా భావించేవారని ఆయన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని పరిశీలించినవారు చెబుతారు.

ఇందిరా గాంధీ హత్యతో పరిస్థితులు మారిపోయాయి

1984 అక్టోబర్ 31న ఇందిరా గాంధీని ఆమె భద్రతా సిబ్బందిలోని ఇద్దరు సిక్కు బాడీగార్డులు కాల్చి చంపారు. ఆ ఘటన దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర ఆగ్రహానికి దారితీసింది. ముఖ్యంగా ఢిల్లీలో పరిస్థితులు అదుపు తప్పి సిక్కు వ్యతిరేక హింస చెలరేగింది. వేలాది మంది సిక్కులు దాడులకు గురయ్యారు. ఇళ్లు, దుకాణాలు, ప్రార్థనా మందిరాలు ధ్వంసమయ్యాయి. అనేక మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

ఈ అల్లర్లలో సజ్జన్ కుమార్ పాత్రపై తీవ్ర ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఆయన అనుచరులను సిక్కులపై దాడులకు ప్రేరేపించారని, హింసకు పాల్పడిన వారికి ప్రోత్సాహం, డబ్బు, మద్యం అందించారని కేసు విచారణ సందర్భంగా సాక్షులు ఆరోపించారు.

ఐదుగురి హత్య కేసులో దోషిగా తీర్పు

సిక్కు కుటుంబానికి చెందిన ఐదుగురు వ్యక్తుల హత్య, గురుద్వారా ధ్వంసానికి సంబంధించిన కేసులో సజ్జన్ కుమార్‌పై సుదీర్ఘంగా విచారణ జరిగింది. ప్రత్యక్ష సాక్షుల వాంగ్మూలాలు, ఇతర ఆధారాలను పరిశీలించిన ఢిల్లీ హైకోర్టు 2018 డిసెంబర్ 17న ఆయనను దోషిగా నిర్ధారించింది. అనంతరం జీవిత ఖైదు విధించింది. ఈ తీర్పు 1984 సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్ల బాధిత కుటుంబాలకు కీలక పరిణామంగా నిలిచింది. దశాబ్దాల తర్వాత తమకు న్యాయం జరిగిందని పలువురు బాధితులు పేర్కొన్నారు.

రాజకీయ జీవితం నుంచి జైలు వరకు

ఢిల్లీ రాజకీయాల్లో ప్రభావవంతమైన నాయకుడిగా ఎదిగిన సజ్జన్ కుమార్ జీవితాన్ని 1984 అల్లర్ల కేసు పూర్తిగా మార్చేసింది. ఒకప్పుడు కాంగ్రెస్‌లో కీలక నేతగా.. పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా ఉన్న ఆయన చివరకు హత్య కేసులో దోషిగా తేలి జీవిత ఖైదు అనుభవించాల్సి వచ్చింది.

ఇందిరా గాంధీ హత్య అనంతరం దేశాన్ని కుదిపేసిన సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్లు భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో ఇప్పటికీ మాయని మచ్చగా మిగిలాయి. ఆ అల్లర్లపై జరిగిన న్యాయపోరాటంలో సజ్జన్ కుమార్ కేసు అత్యంత కీలకమైన కేసుల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఆయన రాజకీయ ఎదుగుదల ఎంత విశేషమో.. 1984 ఘటన తర్వాత ఆయన జీవితం అంతే విషాదకరంగా మారింది.