అమెరికాతో 'క్విడ్ ప్రోకో' ఒప్పందం లేదు.. ఫేక్ వార్తలపై రష్యా ఖండన

అంతర్జాతీయ రాజకీయ యవనికపై ఇటీవల పెను సంచలనం సృష్టించిన “క్విడ్ ప్రోకో” ప్రతిపాదనలపై రష్యా ఎట్టకేలకు మౌనం వీడింది. అమెరికా, రష్యాల మధ్య తెరవెనుక రహస్య ఒప్పందాలు జరుగుతున్నాయని, ముఖ్యంగా ఉక్రెయిన్, ఇరాన్ అంశాలను ముడిపెడుతూ సాగుతున్న ప్రచారాన్ని రష్యా అత్యున్నత వర్గాలు తీవ్రంగా ఖండించాయి. ఈ పరిణామం ప్రపంచ దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన వేడిని మరింత పెంచింది.

వివాదం నేపథ్యం.. అసలేం జరిగింది?

పశ్చిమ దేశాల మీడియాలో వెలువడిన కథనాల ప్రకారం.. ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో అమెరికా తన మద్దతును ఉపసంహరించుకోవాలనే షరతుతో రష్యా ఒక ఆసక్తికరమైన ఆఫర్ ఇచ్చిందని ప్రచారం జరిగింది. ఒకవేళ అమెరికా ఉక్రెయిన్‌కు ఆయుధ సరఫరాను, ఆర్థిక సాయాన్ని నిలిపివేస్తే.. ప్రతిగా రష్యా ఇరాన్‌కు అందిస్తున్న ఇంటెలిజెన్స్ , సాంకేతిక సహకారాన్ని నిలిపివేస్తుందని వార్తలు వచ్చాయి. దీనినే దౌత్య పరిభాషలో ‘క్విడ్ ప్రోకో’ (ఒకదానికి ప్రతిగా మరొకటి చేయడం) గా అభివర్ణించారు.

రష్యా ఖండన.. దిమిత్రీవ్ వివరణ

ఈ వార్తలు అంతర్జాతీయంగా కలకలం రేపడంతో రష్యా వెంటనే స్పందించింది. రష్యా డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్ (ఆర్.డీఐఎఫ్) సీఈఓ, అధ్యక్షుడు పుతిన్ నమ్మకస్తుడైన కిరిల్ దిమిత్రీవ్ ఈ వ్యవహారంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించినట్లు మీడియా పేర్కొంది. అయితే దిమిత్రీవ్ స్వయంగా సోషల్ మీడియా వేదికగా ఈ ఆరోపణలను కొట్టిపారేశారు. "నేను అమెరికాతో ఇలాంటి చర్చలు జరిపినట్లు వస్తున్న వార్తలు పూర్తిగా అవాస్తవం. ఇది కేవలం తప్పుడు ప్రచారం మాత్రమే. ఇరాన్-రష్యా సంబంధాల విషయంలో మా వైఖరి స్పష్టంగా ఉంది," అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

రష్యా విదేశాంగ శాఖ కూడా ఈ వార్తలను "ఫేక్ న్యూస్" గా అభివర్ణించింది. అంతర్జాతీయ సంబంధాలను దెబ్బతీయడానికి .. మిత్రదేశాల మధ్య చిచ్చు పెట్టడానికి పశ్చిమ దేశాలు ఇటువంటి కుతంత్రాలకు పాల్పడుతున్నాయని రష్యా అధికారులు మండిపడ్డారు.

భౌగోళిక రాజకీయాల సమీకరణాలు

ప్రస్తుతం ప్రపంచం రెండు ధ్రువాలుగా విడిపోయిన తరుణంలో ఈ వివాదం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. రెండేళ్లకు పైగా సాగుతున్న ఈ యుద్ధంలో అమెరికా, నాటో దేశాలు ఉక్రెయిన్‌కు వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నాయి. రష్యా దీనిని తన ఉనికికి ముప్పుగా భావిస్తోంది. ఇరాన్ నుంచి రష్యాకు డ్రోన్లు, ఇతర సైనిక పరికరాలు అందుతున్నాయని అమెరికా ఆరోపిస్తోంది. ప్రతిగా రష్యా ఇరాన్‌కు అడ్వాన్స్‌డ్ శాటిలైట్ ఇంటెలిజెన్స్ అందిస్తోందని పాశ్చాత్య నిఘా వర్గాల అనుమానం. ఈ రెండు కీలక అంశాలను ఒకే గాటన కట్టి, అమెరికాతో బేరసారాలు సాగించాల్సిన అవసరం తమకు లేదని రష్యా వాదిస్తోంది. తమ సార్వభౌమాధికారం, మిత్రదేశాలతో ఉన్న సంబంధాలు ఏ దేశం షరతులకు లోబడి ఉండవని క్రెమ్లిన్ వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి.

రాజకీయ విశ్లేషకుల ప్రకారం ఇటువంటి లీకులు ఉద్దేశపూర్వకంగానే జరుగుతుంటాయి. అమెరికాలో ప్రభుత్వ మార్పులు లేదా అంతర్జాతీయ వేదికలపై చర్చలు జరుగుతున్నప్పుడు ఎదుటి పక్షాన్ని ఇరకాటంలో పెట్టడానికి ఇవి ఉపయోగపడతాయి. రష్యా ఈ వార్తలను ఖండించినప్పటికీ అగ్రరాజ్యాల మధ్య తెర వెనుక చర్చలు జరగడం అసాధ్యమేమీ కాదని కొందరు భావిస్తున్నారు.

రష్యా ఇచ్చిన స్పష్టతతో ప్రస్తుతానికి ఈ వివాదం చల్లారినట్లు కనిపిస్తున్నప్పటికీ అంతర్జాతీయ వేదికపై అనుమానాలు మాత్రం అలాగే ఉన్నాయి. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ముగింపు దిశగా సాగాలంటే ఇటువంటి క్విడ్ ప్రోకో ఒప్పందాలు అవసరమని కొందరు భావిస్తుంటే అవి దేశాల మధ్య నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తాయని మరికొందరు హెచ్చరిస్తున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో అమెరికా అధికారికంగా ఇచ్చే స్పందనను బట్టి ఈ వ్యవహారం ఏ మలుపు తిరుగుతుందో చూడాలి.