బార్డర్ లో పాములు, మొసళ్లు.. సరిహద్దు రక్షించుకోవడంతో భారత్ ప్రకృతి వ్యూహం..

ఒకవైపు జాతీయ భద్రత, మరోవైపు ఆచరణాత్మక సవాళ్ల మధ్య నలిగే ఇలాంటి వినూత్న ప్రతిపాదనలు వినడానికి ఆసక్తికరంగా ఉన్నా, వీటి వెనుక ఉన్న చిక్కుముడుల గురించి తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో చొరబాటుదారులకు, నేర కార్యకలాపాలకు చెక్ పెట్టేందుకు సరిహద్దు భద్రతా దళం వినూత్నమైన, అదే సమయంలో కాస్త భయం గొలిపే ఆలోచన చేస్తోంది. కీలకమైన నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లోకి ఏకంగా మొసళ్లు, పాములను వదలాలని ఆలోచన చేయడం ఇప్పుడు దేశ వ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. కంచె వేయడానికి వీలులేని జల సరిహద్దుల్లో ఈ ‘సజీవ ఆయుధాలను’ మోహరించడం ద్వారా స్మగ్లర్ల వెన్నులో వణుకు పుట్టించాలనేది ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

ఫెన్సింగ్‌కు ప్రత్యామ్నాయం

భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దుల్లోని భూ భాగం అంతా ఒకేలా ఉండదు; ముఖ్యంగా తూర్పు సరిహద్దు వెంబడి అనేక నదులు, వాగులు, చిత్తడి నేలలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో సాధారణ ఇనుప కంచె వేయడం సాంకేతికంగా కష్టమైన పని, ఎందుకంటే తరచూ వచ్చే వరదల వల్ల కంచె కొట్టుకుపోవడమో లేదా దెబ్బతినడమో జరుగుతుంటుంది. దీన్ని ఆసరాగా చేసుకొని చొరబాటుదారులు, స్మగ్లర్లు యథేచ్ఛగా నదీ మార్గాల ద్వారా సరిహద్దులు దాటుతున్నారు. అందుకే, మానవ నిర్మిత కంచె కంటే ప్రకృతి సిద్ధమైన రక్షణ కవచం వైపు బీఎస్‌ఎఫ్ మొగ్గు చూపుతోంది. నీటిలోకి దిగాలంటేనే ప్రాణభయం కలిగేలా మొసళ్లను, పొదల చాటున పాములను వదిలితే చొరబాట్లు గణనీయంగా తగ్గుతాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు. ఈ ఆలోచన వెనుక కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఆదేశాలు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

అమలులో సవాళ్లు

ఈ ఆలోచన వినడానికి వినూత్నంగా ఉన్నప్పటికీ, దీని అమలులో అనేక ఇబ్బందులు ఉన్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. బార్డర్ కు ఇరువైపులా జనసాంద్రత ఎక్కువగా ఉండడం వల్ల, ఈ సరీసృపాలు కేవలం నేరగాళ్లనే కాకుండా అమాయక ప్రజలను, ముఖ్యంగా చేపల వేటపై ఆధారపడే మత్స్యకారులను ప్రమాదంలోకి నెట్టే అవకాశం ఉంది. వరదల సమయంలో ఇవి జనావాసాల్లోకి కొట్టుకొస్తే పరిస్థితి ఏంటనేది పెద్ద ప్రశ్న. అంతేకాకుండా, మన దేశంలోని కఠినమైన వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. మొసళ్లు, పాములు ‘షెడ్యూల్డ్’ జంతువుల జాబితాలో ఉన్నందున, వీటిని వ్యూహాత్మక అవసరాల కోసం వినియోగించడంపై పర్యావరణవేత్తలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసే అవకాశం ఉంది.

ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదన ప్రాథమిక దశలోనే ఉంది. హోంమంత్రి అమిత్ షా ఆదేశాలతో దీని సాధ్యాసాధ్యాలపై బీఎస్‌ఎఫ్ ప్రాంతీయ కేంద్రాలు అధ్యయనం చేస్తున్నాయి. ఒకవేళ ఇది పట్టాలెక్కితే, ప్రపంచంలోనే అత్యంత విభిన్నమైన రక్షణ వ్యవస్థ కలిగిన సరిహద్దుగా ఇది నిలుస్తుంది.

అంతర్జాతీయ దౌత్యం మరియు సాంకేతికతతో పోటీ

భారత్-బంగ్లాదేశ్ మధ్య ఉన్న నదీ జలాలు ఉమ్మడి ఆస్తులుగా పరిగణించబడతాయి. ఒకవేళ భారత్ తన సరిహద్దు జలాల్లోకి ఇలాంటి ప్రమాదకర జీవులను వదిలితే, అది అంతర్జాతీయ నదీ ఒప్పందాలకు లేదా పొరుగు దేశంతో ఉన్న ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు విఘాతం కలిగించే ప్రమాదం ఉంది. వరదల సమయంలో ఇవి బంగ్లాదేశ్ వైపు ఉన్న జనావాసాల్లోకి వెళ్తే, అది దౌత్యపరమైన వివాదాలకు దారితీయవచ్చు. మరోవైపు, అంతర్జాతీయ స్మగ్లర్లు అత్యంత తెలివిగా విష నిరోధక మందులు లేదా ఇతర పద్ధతులను కనిపెట్టే అవకాశం కూడా ఉంది. అందుకే, కేవలం జంతువులపైనే ఆధారపడకుండా ఏఐ ఆధారిత నిఘా కెమెరాలు, థర్మల్ సెన్సార్లతో కూడిన 'స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్'ను కూడా సమాంతరంగా అభివృద్ధి చేయడంపై అధికారులు దృష్టి సారిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదన ప్రాథమిక దశలోనే ఉంది; ఒకవేళ ఇది పట్టాలెక్కితే, ప్రపంచంలోనే అత్యంత విభిన్నమైన రక్షణ వ్యవస్థ కలిగిన సరిహద్దుగా ఇది నిలుస్తుంది.