పాకిస్తాన్ లో పరిస్థితి ఇంత ఘోరంగా ఉందా?

పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇరాన్-అమెరికా మధ్య యుద్ధం నేపథ్యంలో ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హార్మూజ్ జలసంధిపై ఆంక్షలు, రవాణా అంతరాయాలు ఏర్పడటంతో చమురు, సహజవాయువు సరఫరాలపై ఒత్తిడి పెరిగింది. దీంతో ఇప్పటికే ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న దేశాలు మరింత సంక్షోభంలోకి జారుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి పాకిస్థాన్‌పై మాత్రం మరింత తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

అసలే బలహీనమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ, పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం, భారీ అప్పులు, నిరుద్యోగం, రాజకీయ అస్థిరతతో సతమతమవుతున్న పాకిస్థాన్‌కు తాజా పరిస్థితులు పెనం మీద నుంచి పొయ్యిలో పడినట్లుగా మారాయి. దేశంలో పేదరికం, నిరుద్యోగం గణనీయంగా పెరిగినట్లు తాజా గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

28.9 శాతానికి పేదరికం

ది ఫ్రైడే టైమ్స్ నివేదికలో పేర్కొన్న ఎకనామిక్ సర్వే ఆఫ్ పాకిస్థాన్ 2025-26 గణాంకాల ప్రకారం.. దేశంలో జాతీయ పేదరిక రేటు 28.9 శాతానికి చేరింది. అంతకుముందు ఏడాది ఇది 21.9 శాతంగా ఉండటం గమనార్హం. అంటే కేవలం ఏడాది వ్యవధిలోనే పేదరికం గణనీయంగా పెరిగింది.

రాష్ట్రాల వారీగా పరిస్థితిని పరిశీలిస్తే సమస్య తీవ్రత మరింత స్పష్టమవుతుంది. పంజాబ్‌లో పేదరికం 16.5 శాతం నుంచి 23.3 శాతానికి పెరిగింది. సింధ్‌లో 24.5 శాతం నుంచి 32.6 శాతానికి చేరింది. ఖైబర్ పంఖ్త్వా ప్రావిన్స్‌లో 28.7 శాతం నుంచి 35.3 శాతానికి పెరిగింది. ఇక బలూచిస్థాన్‌లో పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉంది. అక్కడ పేదరికం 41.8 శాతం నుంచి 47 శాతానికి చేరింది. అంటే అక్కడ దాదాపు ప్రతి ఇద్దరిలో ఒకరు పేదరికంలోనే జీవిస్తున్న పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

యువతకు ఉద్యోగాలు ఎక్కడ?

పాకిస్థాన్ ఆర్థిక సంక్షోభానికి మరో ప్రధాన సమస్య నిరుద్యోగం. గత ఏడాది సుమారు 45 లక్షల మంది యువత నిరుద్యోగులుగా ఉంటే.. ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్య 59 లక్షలకు చేరినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. నిరుద్యోగిత రేటు కూడా 6.3 శాతం నుంచి 12.69 శాతానికి పెరిగింది. ఇది కేవలం ఆర్థిక సమస్య మాత్రమే కాదు. యువతకు ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గిపోతే కుటుంబ ఆదాయాలు పడిపోవడంతో పాటు సామాజిక అసంతృప్తి, వలసలు, నేరాలు, రాజకీయ అస్థిరత వంటి సమస్యలు కూడా పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది.

అప్పులతోనే నెట్టుకురావడం ఎంతకాలం?

పాకిస్థాన్ చాలా కాలంగా విదేశీ రుణాలు, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహాయం, బెయిలౌట్ ప్యాకేజీలపై ఆధారపడుతోంది. ఒకవైపు అప్పుల భారాన్ని తగ్గించుకోవాల్సిన అవసరం ఉండగా.. మరోవైపు ప్రజలకు ఉపాధి, విద్య, వైద్యం, ఆహారం వంటి కనీస అవసరాలను అందించాల్సిన పరిస్థితి ప్రభుత్వంపై ఉంది. చమురు ధరలు పెరిగినా, దిగుమతుల ఖర్చు పెరిగినా పాకిస్థాన్ విదేశీ మారక నిల్వలపై మరింత ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది. ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశం కావడంతో అంతర్జాతీయ ఇంధన సంక్షోభం అక్కడి సాధారణ ప్రజల జీవితాలను నేరుగా ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.

నగదు సాయం సరిపోదు

పేదరికాన్ని తగ్గించేందుకు కేవలం ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీలు చేయడం శాశ్వత పరిష్కారం కాదని తాజా నివేదిక సూచిస్తోంది. ప్రజలకు డబ్బు పంచడం తాత్కాలిక ఉపశమనాన్ని ఇవ్వొచ్చు. కానీ దీర్ఘకాలంలో ఉద్యోగాల కల్పన, నాణ్యమైన విద్య, నైపుణ్యాభివృద్ధి, వైద్య రంగంలో పెట్టుబడులు, ఉత్పాదక రంగాల విస్తరణ వంటి చర్యలు అవసరం.

ముఖ్యంగా యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ అందించి దేశీయంగానే కాకుండా అంతర్జాతీయ ఉద్యోగ మార్కెట్‌లో పోటీ పడేలా చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. వ్యవసాయం, తయారీ, ఐటీ, సేవారంగాల్లో పెట్టుబడులు పెంచడం ద్వారా మాత్రమే ఉపాధి అవకాశాలను భారీగా పెంచే అవకాశం ఉంటుంది.

ముందున్నది పెను సవాలే

పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న సంక్షోభం ఒక్కరోజులో వచ్చినది కాదు. రాజకీయ అస్థిరత, బలహీనమైన ఆర్థిక విధానాలు, అధిక అప్పులు, తక్కువ పెట్టుబడులు, నిరుద్యోగం, ద్రవ్యోల్బణం వంటి అనేక సమస్యలు సంవత్సరాలుగా పేరుకుపోయాయి. ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ఇంధన సంక్షోభం వాటికి మరింత ఆజ్యం పోస్తోంది.

అందుకే పాకిస్థాన్‌కు తాత్కాలిక ఆర్థిక సాయం కంటే దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సంస్కరణలే అత్యవసరం. లేకపోతే పేదరికం, నిరుద్యోగం మరింత పెరిగి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది. విదేశీ సాయం కోసం ఎదురుచూడటం కంటే దేశీయ ఉత్పత్తి, ఉపాధి, పెట్టుబడులు, నైపుణ్యాభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టాల్సిన పరిస్థితి పాకిస్థాన్‌కు ఏర్పడింది.

ప్రస్తుత గణాంకాలు చూస్తే పాకిస్థాన్ ఎదుర్కొంటున్నది కేవలం ఆర్థిక మందగమనం కాదు.. ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను ప్రభావితం చేస్తున్న బహుముఖ సంక్షోభం. దీనికి సమగ్ర పరిష్కారం కనుగొనకపోతే రాబోయే రోజుల్లో పరిస్థితులు మరింత కఠినంగా మారే అవకాశం ఉంది.