మునీర్.. దేశ సంపదను దోచుకోవద్దు! పాక్‌లో రేర్ ఎర్త్ మెటల్స్ డీల్‌పై నిరసనలు

పాకిస్థాన్‌లో రేర్ ఎర్త్ మెటల్స్ ఒప్పందం కొత్త రాజకీయ వివాదానికి తెరలేపింది. అమెరికాతో కుదిరిన ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా దేశంలోని విలువైన ఖనిజ వనరులను వెలికితీసి ఎగుమతి చేసేందుకు ప్రయత్నాలు ప్రారంభించడం స్థానికుల్లో ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా ప్రాంతంలో ఖనిజాల తవ్వకాల కోసం వచ్చిన వాహనాలను స్థానికులు అడ్డుకోవడం ఈ వివాదం తీవ్రతను వెల్లడిస్తోంది. దేశ సహజ సంపదను కొందరి వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించుకోవద్దంటూ నిరసనకారులు నినాదాలు చేశారు. పాకిస్థాన్ ఆర్మీ చీఫ్ మునీర్, ప్రభుత్వ పెద్దలపై విమర్శలు గుప్పించారు.

అమెరికాతో ఒప్పందంపై ఎందుకీ వివాదం?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల్లో రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్‌కు డిమాండ్ పెరుగుతోంది. రక్షణ రంగంలోనూ వీటికి కీలకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో ఖనిజ వనరులు సమృద్ధిగా ఉన్న దేశాలతో అమెరికా సహా పలు అగ్రరాజ్యాలు ఒప్పందాలు కుదుర్చుకునేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి.

పాకిస్థాన్‌లోనూ ఈ వనరులను వెలికితీసి అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌కు అందించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. అయితే ఈ ఒప్పందం వల్ల దేశానికి ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది? ఖనిజాల తవ్వకాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం స్థానిక ప్రజలకు ఎంతవరకు చేరుతుంది? సహజ వనరులపై దేశానికి ఉండాల్సిన నియంత్రణ ఏమవుతుంది? అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.

దేశ ఆర్థిక పరిస్థితులు అంతంతమాత్రంగా ఉన్న నేపథ్యంలో విదేశీ పెట్టుబడులు, ఖనిజ ఎగుమతుల ద్వారా ఆదాయం పెంచుకోవడం ప్రభుత్వానికి అవసరమే కావచ్చు. కానీ ఆ ప్రక్రియలో దేశ ప్రయోజనాలు, స్థానిక ప్రజల హక్కులు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని నిరసనకారులు కోరుతున్నారు.

బ్రీఫ్‌కేసులో ఖనిజాలు.. గతంలోనూ విమర్శలు

గతంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌తో జరిగిన సమావేశం సందర్భంగా పాకిస్థాన్ నాయకులు రేర్ ఎర్త్ మెటల్స్ నమూనాలను ప్రదర్శించిన అంశం కూడా చర్చకు వచ్చింది. ఖనిజాల నమూనాలను బ్రీఫ్‌కేసులో తీసుకెళ్లి చూపించడంపై అప్పట్లో విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. దేశంలోని విలువైన వనరులను అమెరికాకు విక్రయించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారంటూ కొందరు విమర్శకులు వ్యాఖ్యానించారు. ఈ పరిణామం నేపథ్యంలో ఇప్పుడు తవ్వకాలకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు వ్యక్తమవుతుండటంతో పాత వివాదం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది.

ఖనిజాల తవ్వకాలను అడ్డుకున్న స్థానికులు

ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వాలో ఖనిజాల తవ్వకాల కోసం వాహనాలు చేరుకోవడంతో స్థానికులు వాటిని అడ్డుకున్నట్లు సమాచారం. తమ ప్రాంతంలోని సహజ వనరులను వెలికితీసి విదేశాలకు తరలించే ముందు ప్రజల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. దేశ సంపదను కాపాడాల్సిన పాలకులే దాన్ని ఇతరుల ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించుకునే పరిస్థితి కల్పిస్తున్నారంటూ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ‘మీ లాభాల కోసం దేశ సంపదను దోచుకోవద్దు’ అనే నినాదం ఈ నిరసనల్లో ప్రధానంగా వినిపిస్తోంది. ఖనిజ సంపదపై స్థానిక ప్రజలకు కూడా హక్కు ఉండాలని, తవ్వకాల వల్ల తమ జీవనోపాధికి నష్టం కలగకూడదని నిరసనకారులు కోరుతున్నారు. అయితే ఈ నిరసనల వెనుక ఉన్న స్థానిక సమస్యలు, తవ్వకాల ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు మరింత స్పష్టత పొందాల్సి ఉంది.

పాకిస్థాన్‌కు లాభమా? నష్టమా?

రేర్ ఎర్త్ మెటల్స్ అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం కలిగిన వనరులు. వీటిని సక్రమంగా వినియోగించుకుంటే పాకిస్థాన్‌కు విదేశీ మారకద్రవ్యం సమకూరడంతో పాటు పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి అవకాశాలు లభించవచ్చు. అయితే ముడి ఖనిజాలను తక్కువ ధరకు ఎగుమతి చేసి వాటి శుద్ధి, ప్రాసెసింగ్, అధునాతన ఉత్పత్తుల తయారీ ద్వారా వచ్చే అధిక విలువను ఇతర దేశాలు పొందితే పాకిస్థాన్‌కు దక్కే ప్రయోజనం పరిమితమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.

అందువల్ల ఖనిజాల తవ్వకాలతోపాటు దేశంలోనే ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలను అభివృద్ధి చేయడం, స్థానికులకు ఉపాధి కల్పించడం, పర్యావరణ నష్టాన్ని తగ్గించడం వంటి అంశాలు కీలకం. ఒప్పందాల వివరాలను పారదర్శకంగా వెల్లడించడం, ప్రభుత్వ ఆదాయాన్ని ఎలా వినియోగిస్తారో ప్రజలకు వివరించడం కూడా అవసరం.

మునీర్ ప్రభుత్వానికి సవాలుగా నిరసనలు

పాకిస్థాన్‌లో ఆర్థిక సంక్షోభం, రాజకీయ అనిశ్చితి వంటి సమస్యల మధ్య సహజ వనరుల వినియోగంపై ఈ వివాదం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం ప్రభుత్వానికి ముఖ్యమైన లక్ష్యాలే అయినప్పటికీ ప్రజల విశ్వాసాన్ని కోల్పోయి చేపట్టే అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు కొత్త సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.

ప్రత్యేకించి ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా వంటి ప్రాంతాల్లో స్థానికుల ఆందోళనలను పట్టించుకోకుండా తవ్వకాలు కొనసాగిస్తే నిరసనలు మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది. అమెరికాతో రేర్ ఎర్త్ మెటల్స్ ఒప్పందం పాకిస్థాన్‌కు ఆర్థిక అవకాశాలను అందించగలిగినా.. దాని అమలులో పారదర్శకత, దేశ ప్రయోజనాల పరిరక్షణ, స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యం కీలకం కానున్నాయి. ఆసిమ్ మునీర్, పీఎం నవాజ్ లు మాత్రమే ఈ డీల్ లో బాగుపడుతున్నారన్న ఆరోపణలు పాకిస్తాన్ ప్రజల నుంచి వ్యక్తమవుతున్నాయి. సహజ సంపద ఎవరి ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడాలి? దాని ద్వారా వచ్చే ఆదాయం ఎవరికి చేరాలి? అన్న ప్రశ్నలే ఇప్పుడు పాకిస్థాన్‌లో ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా మారాయి.