అసలేంటి 'నానే బియ్యం బతుకమ్మ' కథ.. ఈరోజు ఏం చేస్తారు?

తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మహిళల్లో భక్తి, ఉత్సాహాన్ని నింపుతోంది. తొమ్మిది రోజులపాటు ప్రకృతి పూలతో బతుకమ్మను అలంకరించి, గౌరమ్మను పూజించే ఈ పండుగలో ప్రతి రోజుకు ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో బతుకమ్మ పండుగలో నాలుగో రోజును ‘నానే బియ్యం బతుకమ్మ’గా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున అమ్మవారికి నానబెట్టిన బియ్యాన్ని ప్రధాన నైవేద్యంగా సమర్పించడం విశేషం. మహిళలు సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో బతుకమ్మలను పేర్చి, భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు నిర్వహిస్తారు.

నాలుగో రోజు బతుకమ్మ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

బతుకమ్మ పండుగలో నాలుగో రోజైన నానే బియ్యం బతుకమ్మకు ప్రత్యేకమైన ఆచార వ్యవహారాలు ఉన్నాయి. ఈ రోజున మహిళలు తంగేడు, గునుగు వంటి పూలతో బతుకమ్మను అందంగా అలంకరిస్తారు. వివిధ రంగుల్లో కనిపించే ప్రకృతి పూలను ఒక క్రమపద్ధతిలో పేర్చి నాలుగు అంతరాలతో బతుకమ్మను తయారు చేస్తారు. పూలతో అందంగా అలంకరించిన బతుకమ్మలు ఇళ్లలో, వీధుల్లో పండుగ వాతావరణాన్ని తీసుకొస్తాయి.

బతుకమ్మను పేర్చే సమయంలో మహిళలు సంప్రదాయ పద్ధతులను పాటిస్తూ పూలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ప్రకృతిలో సహజంగా లభించే పూలతో అమ్మవారిని అలంకరించడం ఈ పండుగలో ముఖ్యమైన అంశం. పూల సౌందర్యం, మహిళల సామూహిక భాగస్వామ్యం, భక్తిభావం కలిసి బతుకమ్మ వేడుకలకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.

నానబెట్టిన బియ్యంతో నైవేద్యం

నానే బియ్యం బతుకమ్మ రోజున ప్రధానంగా నానబెట్టిన బియ్యాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. నానబెట్టిన బియ్యానికి పాలు, బెల్లం కలిపి అమ్మవారికి భక్తితో నివేదిస్తారు. ఈ ప్రత్యేక నైవేద్యం కారణంగానే ఈ రోజుకు ‘నానే బియ్యం బతుకమ్మ’ అనే పేరు వచ్చింది. ప్రాంతీయ ఆచారాలు, కుటుంబ సంప్రదాయాలను అనుసరించి పూజా విధానాల్లో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు.

మహిళలు పసుపుతో గౌరమ్మను తయారు చేసి, బతుకమ్మ సమీపంలో ప్రతిష్ఠించి పూజలు నిర్వహిస్తారు. పసుపు గౌరమ్మకు పూలతో అలంకరణ చేసి, దీపం వెలిగించి భక్తిశ్రద్ధలతో అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారు. కుటుంబ సభ్యుల సుఖసంతోషాలు, ఆరోగ్యం, శ్రేయస్సు కలగాలని కోరుకుంటూ పూజలు చేస్తారు.

ఆటపాటలతో సందడిగా వేడుకలు

సాయంత్రం వేళ మహిళలంతా ఒకచోట చేరి బతుకమ్మలను మధ్యలో ఉంచి సంప్రదాయ పాటలు పాడుతూ, చప్పట్లు కొడుతూ బతుకమ్మ ఆడతారు. ఒకరి తర్వాత ఒకరు బతుకమ్మ పాటలు ఆలపిస్తూ వలయాకారంలో తిరుగుతూ వేడుకల్లో పాల్గొంటారు. గ్రామాలు, పట్టణాల్లోని వీధులు, కాలనీలు బతుకమ్మ పాటలతో మార్మోగుతాయి.

ఈ వేడుక కేవలం ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు. మహిళల మధ్య ఐక్యతను పెంపొందించే, కుటుంబాలు, సమాజాన్ని ఒకచోట చేర్చే సాంస్కృతిక ఉత్సవం కూడా. ఉద్యోగాలు, కుటుంబ బాధ్యతలతో బిజీగా ఉండే మహిళలు సైతం ఈ పండుగ సందర్భంగా సంప్రదాయ దుస్తులు ధరించి, ఉత్సాహంగా వేడుకల్లో పాల్గొంటారు.

తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రతీక బతుకమ్మ

బతుకమ్మ పండుగ తెలంగాణ ప్రజల జీవన విధానానికి, ప్రకృతితో ఉన్న అనుబంధానికి అద్దం పడుతుంది. ప్రకృతిలో లభించే పూలను పూజలో భాగం చేసుకోవడం, మహిళలు సమష్టిగా వేడుకలు నిర్వహించడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకత. తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయాలను భావితరాలకు పరిచయం చేయడంలోనూ బతుకమ్మ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

నానే బియ్యం బతుకమ్మతో పండుగలో మరో ముఖ్యమైన ఘట్టం కొనసాగుతుంది. పూల అలంకరణలు, గౌరమ్మ పూజలు, ప్రత్యేక నైవేద్యాలు, సంప్రదాయ ఆటపాటలతో తెలంగాణలోని పల్లెలు, పట్టణాల్లో పండుగ సందడి నెలకొంటుంది. భక్తి, సంప్రదాయం, ప్రకృతి ప్రేమ కలగలిసిన బతుకమ్మ వేడుకలు తెలంగాణ సాంస్కృతిక వైభవాన్ని మరోసారి చాటిచెబుతున్నాయి.